रत्नागिरी: केंद्र सरकारच्या ‘प्रधानमंत्री सूर्यघर मोफत वीज योजने’चा लाभ घेऊ इच्छिणाऱ्या ग्राहकांसाठी एक मोठी आणि तितकीच धक्कादायक बातमी समोर आली आहे. महावितरणने सौर ऊर्जा प्रकल्पांच्या क्षमतेबाबत नवीन नियम लागू केले असून, आता ग्राहकांना त्यांच्या मर्जीनुसार सोलर पॅनेलची क्षमता (kW) निवडता येणार नाही. १३ फेब्रुवारीपासून लागू झालेल्या या नियमामुळे सौर ऊर्जा क्षेत्रात मोठी खळबळ उडाली आहे.
नेमका बदल काय आहे?
यापूर्वी, ग्राहकाचा प्रत्यक्ष वीज वापर कमी असला तरी तो २, ३ किंवा त्याहून अधिक किलोवॅटचे प्रकल्प बसवू शकत होता. मात्र, नवीन नियमानुसार महावितरण आता ग्राहकाच्या मागील १२ महिन्यांच्या वीज बिलांची सखोल तपासणी करणार आहे. वर्षभरातील एकूण युनिट वापराची सरासरी काढून, त्या सरासरी वापराला पेलवेल इतकीच क्षमता (Capacity) सौर प्रकल्पासाठी मंजूर केली जाईल.
नियम बदलण्याचे मुख्य कारण
महावितरणच्या निदर्शनास आले आहे की, अनेक ठिकाणी अनुदानाचा लाभ घेऊन गरजेपेक्षा जास्त वीज निर्मिती केली जात होती आणि त्याचा व्यावसायिक वापर होत होता. हा अयोग्य प्रकार रोखण्यासाठी आणि ग्रीडवरील ताण संतुलित ठेवण्यासाठी हा महत्त्वाचा निर्णय घेण्यात आला आहे.
भविष्यात वीज वापर वाढणार असेल तर काय?
अनेक ग्राहकांचा प्रश्न आहे की, जर भविष्यात त्यांनी एसी (AC) किंवा इलेक्ट्रिक वाहन (EV) खरेदी केले आणि त्यांचा वीज वापर वाढला, तर काय करावे? महावितरणच्या स्पष्टीकरणानुसार:
- सध्या तुम्हाला सध्याच्या वापराच्या आधारेच मंजुरी मिळेल.
- भविष्यात वापर वाढल्यानंतर, तुम्हाला अतिरिक्त क्षमतेसाठी स्वतंत्र अर्ज करून पुन्हा रीतसर परवानगी घ्यावी लागेल.
नव्या नियमाचे परिणाम आणि दंडात्मक कारवाई
१. विक्रेत्यांमध्ये चिंता: अनेक ग्राहकांनी आधीच ३ किलोवॅटसाठी बुकिंग केले होते, मात्र त्यांचा वापर कमी असल्याने आता त्यांना कमी क्षमतेचे संच बसवावे लागतील. यामुळे बाजारपेठेत अनिश्चितता निर्माण झाली असून विक्रेत्यांना आर्थिक फटका बसण्याची भीती आहे. २. कठोर कारवाई: जर एखाद्या ग्राहकाने मंजूर क्षमतेपेक्षा जास्त वीजनिर्मिती केली आणि ती महावितरणच्या ग्रीडमध्ये पाठवली, तर त्यावर कठोर कारवाई होऊ शकते. नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या ग्राहकांकडून दंडात्मक वसुली करण्याची तरतूदही नवीन नियमावलीत करण्यात आली आहे.
थोडक्यात सांगायचे तर: आता “वापर कमी आणि प्रकल्प मोठा” असे गणित मांडता येणार नाही. ग्राहकांनी सोलर बसवण्यापूर्वी आपल्या मागील एक वर्षाच्या वीज वापराचा आढावा घेणे आता अनिवार्य झाले आहे.
दैनिक रत्नागिरी खबरदार
ISO 9001:2015 CERTIFIED
(RNI NO. MAHMAR/2013/57411)
शासनमान्य रजिस्टर न्यूजपेपर
13:44 06-03-2026
