दापोली: कोकणच्या निसर्गसंपन्नतेत आता आणखी एक मानाचा तुरा रोवला गेला आहे. महाराष्ट्राचा राज्यप्राणी म्हणून ओळखला जाणारा ‘शेकरू’ (Indian Giant Squirrel) तब्बल २८ वर्षांनंतर दापोली परिसरात पुन्हा दिसून आला आहे. या घटनेमुळे निसर्गप्रेमी, वन्यजीव अभ्यासक आणि पर्यावरणवाद्यांमध्ये आनंदाचे आणि उत्साहाचे वातावरण निर्माण झाले आहे.
नेमकी घटना काय?
दापोली येथील डॉ. बाळासाहेब सावंत कोकण कृषी विद्यापीठाच्या परिसरात या दुर्मिळ प्राण्याचे दर्शन झाले. गिम्हवणे येथील अद्विक भांबुरे यांना झाडाच्या शेंड्यावर हालचाल करणारा हा प्राणी दिसला. त्यांनी प्रसंगावधान राखून आपल्या मोबाईल कॅमेऱ्यात याचे चित्रण केले आणि तातडीने वनविभागाला याची माहिती दिली.
२८ वर्षांची प्रदीर्घ प्रतीक्षा संपली
दापोली तालुक्यात शेकरू दिसल्याची शेवटची अधिकृत नोंद १९९८ मध्ये ‘कुडावळे’ येथे झाली होती. त्यावेळी वन्यजीव तज्ज्ञ डॉ. उमेश मुंडले यांनी त्याचे निरीक्षण केले होते. त्यानंतर अनेक वर्षे या भागात शेकरू आढळल्याची कोणतीही माहिती समोर आली नव्हती. आता २८ वर्षांनंतर पुन्हा त्याचे दर्शन झाल्याने ही जैवविविधतेच्या दृष्टीने एक ‘आशादायी बातमी’ मानली जात आहे.
शेकरूची वैशिष्ट्ये: का आहे हा प्राणी खास?
- कुळ: शेकरू हा खारवर्गीय कुळातील सर्वात मोठ्या आकाराचा प्राणी आहे.
- वास्तव्य: प्रामुख्याने सह्याद्रीच्या घनदाट जंगलात उंच झाडांवर याचे वास्तव्य असते. हा प्राणी जमिनीवर फारसा उतरत नाही.
- रंग आणि रूप: तांबूस-विटकरी रंगाचे केस आणि शरीरापेक्षा लांब, झुबकेदार शेपटी ही त्याची प्रमुख ओळख आहे.
- पर्यावरणाचे प्रतीक: तज्ज्ञांच्या मते, ज्या परिसरात शेकरू दिसतो, तिथले जंगल आणि पर्यावरण समृद्ध असल्याचे ते लक्षण मानले जाते.
वनविभागाचे आवाहन आणि कायदेशीर संरक्षण
शेकरू हा वन्यजीव संरक्षण कायदा १९७२ अंतर्गत संरक्षित प्राणी आहे. त्याला इजा करणे, पकडणे किंवा मारणे हा गंभीर स्वरूपाचा गुन्हा असून, यासाठी कडक शिक्षा आणि दंडाची तरतूद आहे.
वनविभागाने नागरिकांना आवाहन केले आहे की: “जर आपणास हा प्राणी दिसला, तर त्याला कोणताही त्रास न देता लांबूनच त्याचे निरीक्षण करावे. त्याच्या अधिवासात मानवी हस्तक्षेप टाळावा.”
निष्कर्ष
दापोलीत शेकरूचे पुनरागमन होणे हे निसर्गचक्र सुदृढ असल्याचे संकेत आहेत. पर्यटन आणि पर्यावरण अभ्यासाच्या दृष्टीने दापोलीच्या शिरपेचात हा एक नवा मानाचा तुरा आहे.
हे देखील वाचा: [तुमच्या भागातही असे दुर्मिळ प्राणी दिसल्यास वनविभागाशी संपर्क साधा.]
दैनिक रत्नागिरी खबरदार
ISO 9001:2015 CERTIFIED
(RNI NO. MAHMAR/2013/57411)
शासनमान्य रजिस्टर न्यूजपेपर
11:06 10-03-2026
