नवी दिल्ली:
जागतिक बाजारपेठेत कच्च्या तेलाच्या किमतीत चढ-उतार होत असतानाच, भारतीय नागरिकांसाठी एक दिलासादायक बातमी समोर आली आहे. भारतात महागाईचा दर सध्या कमी पातळीवर असून, कच्च्या तेलाच्या संभाव्य दरवाढीचा देशावर तूर्तास फारसा परिणाम होणार नाही, असे स्पष्ट संकेत केंद्रीय अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन यांनी दिले आहेत.
महागाई नियंत्रणासाठी सरकारच्या ‘मास्टर प्लॅन’ची अंमलबजावणी
सामान्य नागरिकांना महागाईच्या झळा बसू नयेत यासाठी केंद्र सरकारने अनेक प्रशासकीय आणि धोरणात्मक पावले उचलली आहेत. अर्थमंत्र्यांनी नमूद केल्यानुसार, सरकारने खालील उपाययोजना केल्या आहेत:
- अनुदान आणि व्यापार धोरण: जीवनावश्यक वस्तूंच्या किमती मर्यादित ठेवण्यासाठी प्रभावी धोरणे राबवली जात आहेत.
- अन्नसाठा व्यवस्थापन: आवश्यक अन्नपदार्थांचा साठा वाढवून, तुटवड्याच्या काळात खुल्या बाजारात धान्यांची विक्री केली जात आहे.
- आयात-निर्यातीवर नियंत्रण: देशांतर्गत पुरवठा सुरळीत ठेवण्यासाठी काही वस्तूंवर आयात-निर्यात निर्बंध लादले आहेत.
- ‘भारत ब्रँड’चा विस्तार: निवडक अन्नपदार्थांची सवलतीच्या दरात विक्री केली जात आहे.
- इंधन करात कपात: सर्वसामान्यांना दिलासा देण्यासाठी इंधन करातही कपात करण्यात आली आहे.
…असा आहे घसरलेला महागाईचा आलेख (Statistical Data)
आकडेवारीकडे नजर टाकल्यास असे दिसून येते की, सरकारने महागाई रोखण्यात यश मिळवले आहे:
| आर्थिक वर्ष / काळ | महागाईचा दर (ग्राहक किंमत निर्देशांक) |
| २०२३ – २४ | ५.४% |
| २०२४ – २५ | ४.६% |
| २०२५ – २६ (एप्रिल-जानेवारी) | १.८% (घट) |
| जानेवारी २०२६ | २.७५% |
आरबीआय (RBI) चे निकष: भारतीय रिझर्व्ह बँकेनुसार, महागाईचा दर ४ ते ६ टक्क्यांच्या दरम्यान असणे हे ‘सहनीय’ मानले जाते. सद्यस्थितीत तो यापेक्षाही कमी असल्याने देशाची आर्थिक स्थिती मजबूत असल्याचे दिसते.
कच्च्या तेलाच्या किमती आणि परिणाम
आरबीआयच्या २०२५ च्या अहवालानुसार, जर कच्च्या तेलाच्या किमती अपेक्षेपेक्षा १० टक्क्यांनी वाढल्या, तर महागाई ३० बेसिस पॉईंट्सने वाढण्याची शक्यता असते. मात्र, महागाईवर केवळ तेलच नाही तर परकीय चलनाची स्थिती, जागतिक मागणी आणि पुरवठा साखळी या घटकांचाही परिणाम होत असतो.
मर्यादित चलनवाढीचा विचार करून, पत धोरण समितीने (MPC) फेब्रुवारी २०२६ पासून रेपो दरात १२५ बेसिस पॉईंट्सची कपात केली आहे, ज्यामुळे कर्जदारांनाही दिलासा मिळण्याची शक्यता आहे.
निष्कर्ष
थोडक्यात सांगायचे तर, जागतिक पातळीवरील अनिश्चितता असूनही भारताने आपल्या अंतर्गत धोरणांमुळे महागाईला वेसण घालण्यात यश मिळवले आहे. त्यामुळे सण-उत्सवांच्या काळात किंवा नजीकच्या भविष्यात मोठ्या महागाईची शक्यता धूसर आहे.
दैनिक रत्नागिरी खबरदार
ISO 9001:2015 CERTIFIED
(RNI NO. MAHMAR/2013/57411)
शासनमान्य रजिस्टर न्यूजपेपर
11:12 10-03-2026
