रत्नागिरी: कोकणची शान आणि फळांचा राजा मानल्या जाणाऱ्या ‘हापूस’ आंब्यावर यंदा संकटाचे सावट पसरले आहे. एकीकडे आखाती देशांमधील युद्धजन्य परिस्थितीमुळे निर्यातीत अडथळे येत आहेत, तर दुसरीकडे निसर्गाच्या लहरीपणामुळे उत्पादनात तब्बल ८० टक्क्यांची घट होण्याची भीती वर्तवण्यात आली आहे. या दुहेरी संकटामुळे कोकणातील आंबा बागायतदारांचे कंबरडे मोडले आहे.
आखाती देशांतील युद्धामुळे निर्यातीला ब्रेक
इराण, इस्रायल आणि अमेरिका यांच्यातील वाढत्या संघर्षाचा थेट परिणाम हापूसच्या निर्यातीवर होताना दिसत आहे. मुंबईतील वाशी मार्केटमधून होणाऱ्या एकूण निर्यातीपैकी ३० ते ४० टक्के हापूस आखाती देशांत (दुबई, बहरीन, कतार, दोहा, कुवेत, सौदी अरेबिया आणि जॉर्डन) पाठवला जातो. मात्र, समुद्रमार्गे होणारी वाहतूक विस्कळीत झाल्याने आणि हवाई मार्ग असुरक्षित झाल्याने निर्यातीचे मार्ग बंद होण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.
उत्पादनात ८० टक्क्यांपर्यंत घट: कृषी विभागाचा निष्कर्ष
कृषी विभाग आणि कोकण कृषी विद्यापीठाने केलेल्या संयुक्त पाहणीत धक्कादायक वास्तव समोर आले आहे. यंदा हापूसचे उत्पादन गेल्या वर्षीच्या तुलनेत केवळ २० ते २५ टक्केच होण्याची शक्यता आहे.
उत्पादन घटण्याची मुख्य कारणे:
- हवामान बदल: हंगामाच्या सुरुवातीला थंडीमुळे मोहोर चांगला आला होता, परंतु नंतर अचानक झालेल्या हवामान बदलामुळे मोहोर करपला.
- नर मोहोराचे प्रमाण: बागांमध्ये ‘नर’ मोहोराचे प्रमाण वाढल्याने फळधारणा कमी झाली आहे.
- मोहोर काळवंडणे: सततच्या ढगाळ वातावरणामुळे अनेक ठिकाणी मोहोर काळवंडला आहे.
स्थानिक बाजारात दरांचा पेच
निर्यातीसाठी साधारणपणे मध्यम आकाराच्या हापूसला मोठी मागणी असते. जर ही निर्यात रखडली, तर हा सर्व माल स्थानिक बाजारपेठेत उपलब्ध होईल. आवक वाढल्यास व्यापाऱ्यांना दर टिकवून ठेवणे कठीण जाईल, ज्यामुळे बाजारभावात मोठी चढ-उतार होण्याची शक्यता आहे. सध्या वाशी मार्केटमध्ये कोकणातून दिवसाला केवळ ४०० ते ५०० पेटी हापूस दाखल होत आहे, जे प्रमाण अत्यंत कमी आहे.
“सततच्या हवामान बदलामुळे हापूस आंब्याला मोठा फटका बसला आहे. यंदा केवळ २० टक्केच उत्पादन होईल असा अंदाज असून, याचा परिणाम निर्यातीवरही होणार आहे.” — शिवकुमार सदाफुले, जिल्हा अधीक्षक कृषी अधिकारी
शासनस्तरावर मदतीसाठी हालचाली
या गंभीर परिस्थितीची दखल घेत रत्नागिरीचे पालकमंत्री उदय सामंत यांनी आंबा हंगामाचा आढावा घेतला आहे. बागायतदारांना झालेल्या या मोठ्या आर्थिक नुकसानीतून सावरण्यासाठी नुकसानभरपाई मिळावी, यासाठी ते प्रयत्नशील आहेत. कृषीमंत्री आणि पणन मंत्र्यांसोबत मंत्रालयात बैठक घेऊन बागायतदारांना शासनाकडून मदत मिळवून देण्याचे आश्वासन त्यांनी दिले आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे:
- युद्धामुळे निर्यात ठप्प: आखाती देशांतील तणावाचा परिणाम.
- हवामानाचा लहरीपणा: ८०% उत्पादन घटण्याची भीती.
- बागायतदारांचे नुकसान: आर्थिक संकटात सापडला कोकणी शेतकरी
दैनिक रत्नागिरी खबरदार
ISO 9001:2015 CERTIFIED
(RNI NO. MAHMAR/2013/57411)
शासनमान्य रजिस्टर न्यूजपेपर
16:26 10-03-2026
