रत्नागिरी: कोकणच्या लाल मातीतून धावणारी आणि ग्रामीण भागाची जीवनवाहिनी समजली जाणारी एसटी (लालपरी) सध्या मोठ्या आर्थिक संकटात सापडली आहे. रत्नागिरी एसटी विभागाला दररोज लाखो रुपयांचा तोटा सहन करावा लागत असून, हा तोटा भरून काढणे प्रशासनासमोर मोठे आव्हान ठरत आहे.
आकडेवारीतून समोर आलेले भीषण वास्तव
रत्नागिरी विभागातून दररोज एसटी बसेस सुमारे २ लाख किलोमीटरचा प्रवास करतात. मात्र, या प्रवासात गाड्यांना प्रत्येक किलोमीटरमागे ४.५० रुपये (साडेचार रुपये) इतका तोटा सहन करावा लागत आहे.
जेव्हा या आकड्याचे गणित मांडले जाते, तेव्हा दररोजचा तोटा ९ लाख रुपयांच्या घरात जातो. महिन्याचा विचार केला तर हा आकडा कोट्यवधींच्या घरात जात असल्याने एसटी प्रशासनाच्या चिंतेत प्रचंड भर पडली आहे.
आर्थिक संकटाची प्रमुख कारणे
तज्ज्ञांच्या मते, या तोट्यामागे अनेक तांत्रिक आणि व्यावहारिक कारणे आहेत:
- डिझेलचे वाढते दर: इंधनाच्या किमतीत होणारी सततची वाढ उत्पन्नावर मोठा परिणाम करत आहे.
- देखभालीचा खर्च: जिल्ह्यातील खराब रस्त्यांमुळे गाड्यांच्या सुट्या भागांची मोठ्या प्रमाणावर झीज होते, परिणामी दुरुस्तीचा खर्च आवाक्याबाहेर जात आहे.
- खाजगी वाहतुकीचे आव्हान: अनधिकृत खाजगी प्रवासी वाहतुकीमुळे एसटीच्या उत्पन्नावर गदा येत आहे.
- लोकसेवेसाठी तोट्यातील फेऱ्या: ग्रामीण भागात प्रवासी संख्या कमी असतानाही केवळ लोकसेवेसाठी गाड्या चालवाव्या लागतात, जिथे उत्पन्नापेक्षा खर्चच जास्त होतो.
भविष्यात काय परिणाम होऊ शकतात?
जर ही आर्थिक स्थिती सुधारली नाही, तर त्याचे गंभीर परिणाम सर्वसामान्यांवर आणि कर्मचाऱ्यांवर होऊ शकतात:
- नव्या गाड्यांची कमतरता: आर्थिक तुटीमुळे नवीन बसेस ताफ्यात येण्यास अडचणी निर्माण होतील.
- सोयी-सुविधांचा अभाव: प्रवाशांना मिळणाऱ्या सोयी-सुविधांमध्ये कपात होऊ शकते.
- वेतनावर टांगती तलवार: कर्मचाऱ्यांच्या वेतनावरही भविष्यात याचा परिणाम होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
प्रशासनाकडून मदतीची अपेक्षा
एकीकडे सवलतीच्या प्रवासाचा लाभ घेणाऱ्या प्रवाशांची संख्या वाढत असली, तरी प्रत्यक्षात रोख उत्पन्नात होणारी घट एसटीचे चाक चिखलात रुतवण्यास कारणीभूत ठरत आहे. आता या संकटातून बाहेर पडण्यासाठी राज्य सरकार विशेष पॅकेज देणार की विभाग स्तरावर काही कठोर निर्णय घेतले जाणार, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.
थोडक्यात सांगायचे तर… रत्नागिरीचा दुर्गम विस्तार पाहता एसटी हाच सर्वसामान्यांचा एकमेव आधार आहे. मात्र, हा आधार टिकवून ठेवण्यासाठी तोटा भरून काढणे अनिवार्य आहे.
दैनिक रत्नागिरी खबरदार
ISO 9001:2015 CERTIFIED
(RNI NO. MAHMAR/2013/57411)
शासनमान्य रजिस्टर न्यूजपेपर
16:26 10-03-2026
