काठमांडू: नेपाळच्या राजकारणात शुक्रवारी एका ऐतिहासिक क्रांतीची नोंद झाली. ‘जेन-झी’ (Gen-Z) पिढीच्या प्रखर आंदोलनानंतर के.पी. शर्मा ओली यांचे सरकार कोसळले आणि अवघ्या सहा महिन्यांच्या राजकीय अस्थिरतेनंतर बालेंद्र शाह ‘बालेन’ यांनी नेपाळचे ४७ वे पंतप्रधान म्हणून शपथ घेतली. ३५ वर्षीय बालेन हे नेपाळच्या इतिहासातील सर्वात तरुण लोकशाहीवादी पंतप्रधान ठरले आहेत.
रॅपर ते पंतप्रधान: एक थक्क करणारा प्रवास
बालेन शाह यांचा प्रवास थक्क करणारा आहे. व्यवसायाने स्ट्रक्चरल इंजिनीअर आणि प्रसिद्ध रॅपर असलेल्या बालेन यांनी काठमांडूचे महापौर म्हणून आपली राजकीय छाप पाडली होती. आता त्यांनी देशाची धुरा आपल्या हातात घेतली आहे.
- शपथविधी: शुक्रवारी दुपारी १२:३४ वाजता शुभ मुहूर्तावर त्यांनी ‘शीतल निवास’ येथील राष्ट्रपती कार्यालयात पद आणि गोपनीयतेची शपथ घेतली.
- ऐतिहासिक नोंद: पंतप्रधानपद भूषवणारे ते मधेस प्रदेशातील पहिले नेते ठरले आहेत.
निवडणुकीत ‘बालेन’ लाट; ओलींचा दारूण पराभव
नेपाळच्या घटनेच्या कलम ७६ (१) नुसार राष्ट्रपती रामचंद्र पौडेल यांनी त्यांची नियुक्ती केली. बालेन यांच्या राष्ट्रीय स्वतंत्र पक्षाने (RSP) प्रतिनिधी सभेच्या २७५ जागांपैकी तब्बल १८२ जागा जिंकून निर्विवाद बहुमत मिळवले आहे. त्यांनी माजी पंतप्रधान के.पी. शर्मा ओली यांचा मोठ्या मताधिक्याने पराभव करत जुन्या प्रस्थापित राजकारण्यांना मोठा धक्का दिला आहे.
पंतप्रधान नरेंद्र मोदींकडून अभिनंदन
भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी एक्स (ट्विटर) वरून बालेन शाह यांचे विशेष अभिनंदन केले.
“नेपाळचे पंतप्रधान म्हणून शपथ घेतल्याबद्दल बालेंद्र शाह यांचे मनःपूर्वक अभिनंदन. तुमची ही नियुक्ती नेपाळच्या जनतेने तुमच्या नेतृत्वावर दाखवलेल्या अढळ विश्वासाचे प्रतीक आहे. भारत आणि नेपाळमधील संबंध अधिक दृढ होतील याची मला खात्री आहे.” — पंतप्रधान नरेंद्र मोदी
नेपाळमधील सत्तापालटाची प्रमुख कारणे:
- तरुणांचा आक्रोश: प्रस्थापित नेत्यांविरुद्ध ‘जेन-झी’ पिढीने केलेले मोठे आंदोलन.
- नव्या नेतृत्वाची ओढ: बालेन शाह यांनी काठमांडूचे महापौर असताना केलेली विकासकामे.
- राजकीय अस्थिरता: के.पी. शर्मा ओली यांच्या नेतृत्वाखालील सरकारबद्दल असलेली नाराजी.
आता बालेन शाह यांच्या नेतृत्वाखाली नेपाळमध्ये विकासाची नवीन लाट येणार का, याकडे संपूर्ण दक्षिण आशियाचे लक्ष लागले आहे.
दैनिक रत्नागिरी खबरदार
ISO 9001:2015 CERTIFIED
(RNI NO. MAHMAR/2013/57411)
शासनमान्य रजिस्टर न्यूजपेपर
11:23 28-03-2026
