रत्नागिरी: रत्नागिरी शहराला स्वच्छ, सुंदर आणि प्रदूषणमुक्त करण्यासाठी रत्नागिरी नगरपरिषदेने आता कंबर कसली आहे. केंद्र आणि राज्य शासनाच्या पर्यावरण नियमावलीनुसार शहरात प्लास्टिक बंदीची अंमलबजावणी अत्यंत काटेकोरपणे केली जाणार असल्याची घोषणा पालिकेच्या वतीने करण्यात आली आहे. यासंदर्भात आयोजित पत्रकार परिषदेत नगराध्यक्षा शिल्पा सुर्वे, मुख्याधिकारी वैभव गारवे आणि उपनगराध्यक्ष समीर तिवरेकर यांनी प्रशासनाची भूमिका स्पष्ट केली.
कायद्याचा बडगा: दंड आणि कारावासाची तरतूद
नगरपरिषद हद्दीत एकल वापर प्लास्टिक (Single Use Plastic) वापरणाऱ्या, साठवणूक करणाऱ्या किंवा विक्री करणाऱ्यांवर ‘महाराष्ट्र अविघटनशील कचरा (नियंत्रण) अधिनियम, २००६’ अंतर्गत खालीलप्रमाणे कठोर कारवाई केली जाणार आहे:
- पहिला गुन्हा: ५,००० रुपये दंड.
- दुसरा गुन्हा: १०,००० रुपये दंड.
- तिसरा किंवा त्यानंतरचा गुन्हा: २५,००० रुपये दंड आणि ३ महिन्यांपर्यंत कारावास.
विशेष टीप: या गुन्ह्यात मदत करणाऱ्या किंवा प्रोत्साहन देणाऱ्या साथीदारांवरही हीच शिक्षेची तरतूद लागू होईल.
या वस्तूंवर आहे पूर्णतः बंदी
प्रशासनाने खालील वस्तूंच्या उत्पादन, वाहतूक आणि विक्रीवर बंदी घातली आहे:
- प्लास्टिक पिशव्या: १२० मायक्रॉन पेक्षा कमी जाडीच्या.
- प्लास्टिक शीट: ५० मायक्रॉन पेक्षा कमी जाडीच्या.
- न विणलेल्या (Non-Woven) पिशव्या: ६० जीएसएम पेक्षा कमी असलेल्या.
- प्लास्टिक व थर्माकोल वस्तू: प्लेट्स, कप, ग्लास, वाट्या, स्ट्रॉ, चमचे, काटे आणि स्टिअरर्स.
- सजावटीचे साहित्य: थर्माकोलपासून बनवलेले साहित्य.
- पॅकेजिंग: सिंगल-युज प्लास्टिक पॅकेजिंग व रॅपिंग साहित्य.
अंमलबजावणीसाठी ‘विशेष तपासणी पथके’ सज्ज
शहरातील बाजारपेठ, हॉटेल्स, मॉल्स, फेरीवाले आणि सर्व व्यावसायिक आस्थापनांची नियमित तपासणी करण्यासाठी पालिकेने विशेष तपासणी पथके तैनात केली आहेत. ही पथके कोणत्याही क्षणी धाड टाकून प्रतिबंधित प्लास्टिक जप्त करतील आणि जागीच दंडात्मक कारवाई करतील.
पर्यावरणाचे रक्षक बना; पर्यायी साधनांचा वापर करा
प्रशासनाने व्यापारी आणि नागरिकांना विनंती केली आहे की त्यांनी प्लास्टिकला फाटा देऊन खालील पर्यावरणपूरक पर्यायांचा अवलंब करावा:
- कापडी पिशव्या (सर्वात उत्तम पर्याय)
- कागदी पिशव्या
- पुनर्वापर करता येणाऱ्या वस्तू (Reusable Materials)
प्रशासनाचे आवाहन
“रत्नागिरीला स्वच्छ आणि सुंदर ठेवणे ही केवळ पालिकेची नाही तर प्रत्येक नागरिकाची जबाबदारी आहे. प्लास्टिकमुळे पर्यावरणाची मोठी हानी होत असून, ती रोखण्यासाठी सर्व नागरिक, व्यापारी आणि विक्रेत्यांनी प्लास्टिक बंदीचे काटेकोर पालन करावे आणि प्रशासनास सहकार्य करावे,” असे आवाहन नगराध्यक्षा शिल्पा सुर्वे व मुख्याधिकारी गारवे यांनी केले आहे.
