रत्नागिरी: “हुंडाबळी ही भारतीय समाजाला आतून पोखरणारी एक ज्वलंत समस्या आहे. आजच्या आधुनिक युगात हुंडा प्रथेचे स्वरूप बदलले असून, ‘सांस्कृतिक उत्सवा’च्या नावाखाली लग्नांमधील अवाजवी खर्च मुलीच्या पित्यावर लादला जात आहे,” असे परखड प्रतिपादन जिल्हा व सत्र न्यायाधीश डॉ. अनिता नेवसे यांनी केले.
चिपळूण येथे आयोजित महिलांच्या भव्य महामेळाव्यात त्या बोलत होत्या. चिपळूण तालुका विधी सेवा समिती, वकील संघ आणि पंचायत समिती यांच्या संयुक्त विद्यमाने हुंडाप्रतिबंधक कायदा व महिलाविषयक इतर कायद्यांची जनजागृती करण्यासाठी या कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले होते.
हुंडा प्रथेचे बदललेले ‘भयावह’ स्वरूप
मार्गदर्शन करताना डॉ. नेवसे म्हणाल्या की, १९६१ चा हुंडा प्रतिबंधक कायदा अस्तित्वात असूनही समाजातील लोभी प्रवृत्तीमुळे नववधूंचा छळ थांबलेला नाही. सध्याच्या ‘डेस्टिनेशन मॅरेज’ आणि ‘डिझायनर लग्नांच्या’ काळात हुंड्याला सामाजिक प्रतिष्ठेचा मुलामा दिला जात आहे.
- संगीत पार्टी, मौल्यवान दागिने आणि भव्य लॉन्स यांसारख्या खर्चाची जबाबदारी नाइलाजास्तव मुलीच्या पित्याला सोसावी लागते.
- ही प्रथा आधुनिक समाजाला काळिमा फासणारी असून, ती रोखण्यासाठी केवळ कायदा नाही तर मानवी दृष्टिकोनात बदल होणे आवश्यक आहे.
महिला सुरक्षेसाठी विविध कायद्यांची माहिती
मेळाव्यात केवळ हुंडाबळीच नव्हे, तर महिलांशी संबंधित इतर महत्त्वाच्या कायद्यांवरही प्रकाश टाकण्यात आला:
१. कौटुंबिक हिंसाचार कायदा (२००५): अॅड. नयना पवार यांनी कौटुंबिक हिंसाचारापासून महिलांचे संरक्षण कसे करावे, याबद्दल सविस्तर माहिती दिली. २. पोक्सो कायदा (२०१२): पोलीस उपनिरीक्षक मीरा महामुने यांनी बालकांच्या लैंगिक शोषणाविरोधात पालकांनी पुढाकार घेऊन पोलिसांना सहकार्य करण्याचे आवाहन केले. ३. पीसीपीएनडीटी (PCPNDT) कायदा: गर्भधारणापूर्व आणि प्रसूतीपूर्व निदान तंत्र (लिंगनिवड प्रतिबंधक) कायद्याचे महत्त्व डॉ. नेवसे यांनी सोप्या भाषेत समजावून सांगितले.
स्वावलंबी होणे ही काळाची गरज
यावेळी उपस्थित आशा सेविका, अंगणवाडी सेविका आणि बचत गटाच्या महिलांना मार्गदर्शन करताना गटविकास अधिकारी श्रीमती घाटगे यांनी महिलांना स्वावलंबी होण्याचा संदेश दिला. “बचत गटाच्या महिलांनी केवळ आर्थिकदृष्ट्याच नव्हे, तर मानसिकदृष्ट्याही कणखर बनून अन्यायाविरोधात धाडसी पावले उचलली पाहिजेत,” असे त्या म्हणाल्या.
महत्त्वाचा संदेश: हुंडामुक्त समाज हेच प्रगत भारताचे खरे लक्षण आहे. शिक्षण, आत्मनिर्भरता आणि सामाजिक प्रबोधन या त्रिसूत्रीच्या माध्यमातूनच आपण ही अनिष्ट प्रथा मुळासकट उखडून टाकू शकतो.
ठळक मुद्दे:
- स्थळ: चिपळूण, जि. रत्नागिरी.
- प्रमुख उपस्थिती: जिल्हा व सत्र न्यायाधीश डॉ. अनिता नेवसे.
- विषय: हुंडा प्रतिबंधक कायदा व महिला संरक्षण जनजागृती.
- सहभाग: आशा सेविका, अंगणवाडी सेविका व बचत गट महिला.
दैनिक रत्नागिरी खबरदार
ISO 9001:2015 CERTIFIED
(RNI NO. MAHMAR/2013/57411)
शासनमान्य रजिस्टर न्यूजपेपर
16:07 01-04-2026
