नवी दिल्ली: देशाच्या अर्थव्यवस्थेचा कणा असलेल्या मान्सूनबाबत एक महत्त्वाची बातमी समोर आली आहे. २०२६ मध्ये भारतात मान्सूनचा पाऊस सरासरीपेक्षा कमी राहण्याची शक्यता असल्याची मोठी घोषणा खाजगी हवामान संस्था ‘स्कायमेट’ (Skymet) ने केली आहे. ‘एल निनो’चा (El Nino) प्रभाव वाढणार असल्याने यंदा पावसाचे प्रमाण घटणार असल्याचे संकेत मिळाले आहेत.
पावसाची टक्केवारी किती राहणार?
स्कायमेटच्या अंदाजानुसार, जून ते सप्टेंबर या चार महिन्यांच्या कालावधीत दीर्घकालीन सरासरीच्या (८६८.६ मिमी) केवळ ९४ टक्के पावसाची शक्यता आहे.
- सुरुवात: जून महिन्यात मान्सून काहीसा स्थिर राहील.
- उत्तरार्ध: जुलै ते सप्टेंबर या काळात पावसाची तीव्रता लक्षणीयरीत्या कमी होऊ शकते.
- प्रभावित क्षेत्र: देशातील मध्य आणि उत्तर-पश्चिम भागांत पावसाची मोठी तूट जाणवू शकते.
‘एल निनो’ ठरणार पावसाचा शत्रू?
यंदाच्या मान्सूनवर ‘एल निनो’ या हवामान स्थितीचे सावट आहे. पॅसिफिक महासागराच्या पृष्ठभागाचे तापमान सरासरीपेक्षा जास्त वाढल्याने भारतीय मान्सूनवर त्याचा नकारात्मक परिणाम होतो. स्कायमेटच्या मते, हंगामाच्या दुसऱ्या सहामाहीत एल निनोची तीव्रता अधिक वाढणार असल्याने पावसाचे वितरण विस्कळीत होऊ शकते.
शेती आणि अर्थव्यवस्थेवर काय परिणाम होणार?
भारतातील एकूण वार्षिक पावसाच्या सुमारे ७० टक्के पाऊस हा मान्सूनवर अवलंबून असतो. १. पेरण्यांवर संकट: खरीप हंगामातील पेरण्या जून-जुलैमध्ये होतात. पावसाची कमतरता असल्यास उत्पादनावर परिणाम होऊ शकतो. २. जलसाठा: पावसाच्या तुटीमुळे धरणांमधील पाणीसाठा खालावण्याची भीती आहे. ३. लोकसंख्या: देशातील १४० कोटींहून अधिक लोकसंख्येपैकी अर्ध्याहून अधिक लोक प्रत्यक्ष किंवा अप्रत्यक्षपणे शेतीवर अवलंबून असल्याने हा अंदाज चिंतेचा विषय ठरत आहे.
पुढील आठवड्यात IMD कडून अधिकृत घोषणा?
स्कायमेटने आपला खाजगी अंदाज जाहीर केला असला, तरी संपूर्ण देशाचे लक्ष भारतीय हवामान विभागाच्या (IMD) पहिल्या अधिकृत अंदाजाकडे लागले आहे. पुढील आठवड्यात सरकारकडून मान्सूनचा हा पहिला अंदाज जाहीर होण्याची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे.
महत्त्वाची माहिती: > * मान्सूनचे आगमन: साधारणपणे १ जून रोजी केरळमध्ये.
- देश व्याप्ती: १५ जुलैपर्यंत संपूर्ण भारतात मान्सून सक्रिय होतो.
निष्कर्ष: जर स्कायमेटचा हा अंदाज खरा ठरला, तर यंदा मध्य आणि उत्तर भारतात दुष्काळसदृश परिस्थिती किंवा पाणीटंचाईचे संकट निर्माण होऊ शकते. त्यामुळे आतापासूनच पाण्याचे नियोजन करणे गरजेचे ठरणार आहे.
दैनिक रत्नागिरी खबरदार
ISO 9001:2015 CERTIFIED
(RNI NO. MAHMAR/2013/57411)
शासनमान्य रजिस्टर न्यूजपेपर
12:05 07-04-2026
