नवी दिल्ली: केंद्रीय माध्यमिक शिक्षण मंडळाने (CBSE) देशातील शिक्षण पद्धतीत एक अत्यंत महत्त्वपूर्ण बदल केला आहे. राष्ट्रीय अभ्यासक्रम आराखडा (NCF) २०२३ च्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार, शैक्षणिक वर्ष २०२६-२७ पासून इयत्ता सहावीच्या वर्गात तिसरी भाषा (R3) शिकणे आता अनिवार्य असणार आहे. या निर्णयामुळे आता विद्यार्थ्यांना दोन नाही, तर तीन भाषांचा अभ्यास करावा लागेल.
काय आहे नवा नियम?
आतापर्यंत अनेक शाळांमध्ये केवळ दोनच भाषांवर भर दिला जात होता. मात्र, नवीन नियमानुसार शाळांना भारतीय संविधानाच्या आठव्या अनुसूचीमध्ये समाविष्ट असलेल्या भाषांपैकी एक भाषा ‘तिसरी भाषा’ म्हणून निवडणे बंधनकारक आहे. यामध्ये मराठी, संस्कृत, हिंदी, तमिळ, तेलगू, पंजाबी आणि बंगाली यांसारख्या भारतीय भाषांचा समावेश असेल.
शाळांना ७ दिवसांची मुदत; अंमलबजावणी न केल्यास कारवाई
सीबीएसई बोर्डाने या निर्णयाची अंमलबजावणी करण्यासाठी शाळांना केवळ सात दिवसांचा वेळ दिला आहे. ज्या शाळांनी अद्याप तिसरी भाषा सुरू केलेली नाही, त्यांना त्यांची कृती योजना तयार करून ती प्रादेशिक कार्यालयाकडे सादर करावी लागणार आहे. तसेच, ही माहिती OASIS पोर्टलवर अद्ययावत करणे अनिवार्य आहे.
९ वी आणि १० वीच्या वर्गांवर होणार थेट परिणाम
हा निर्णय केवळ सहावीपुरता मर्यादित नसून त्याचा दूरगामी परिणाम होणार आहे.
- सातत्य: विद्यार्थी इयत्ता ९ वी आणि १० वी मध्ये त्याच भाषा निवडू शकतील ज्या त्यांनी ६ वी मध्ये निवडल्या होत्या.
- नियोजन: शाळांना आतापासूनच दीर्घकालीन नियोजन करावे लागेल, जेणेकरून विद्यार्थ्यांना भविष्यात भाषेची अडचण येणार नाही.
- साहित्य: नवीन पाठ्यपुस्तके येण्यास वेळ असला तरी, शाळांनी स्थानिक साहित्य किंवा मार्गदर्शक पुस्तकांचा वापर करून अध्यापन सुरू ठेवावे, असे निर्देश देण्यात आले आहेत.
विद्यार्थ्यांना काय फायदा होईल?
१. बहुभाषिक कौशल्य: विद्यार्थ्यांना त्यांच्या मातृभाषेसह आणि इंग्रजीव्यतिरिक्त आणखी एका भारतीय भाषेचे ज्ञान मिळेल. २. सांस्कृतिक वारसा: हा निर्णय मुलांना भारताच्या समृद्ध भाषिक आणि सांस्कृतिक विविधतेशी जोडण्यास मदत करेल. ३. करिअरच्या संधी: एकापेक्षा जास्त भाषा अवगत असल्यास भविष्यात करिअरच्या अनेक नवीन संधी उपलब्ध होतील.
महत्त्वाची टीप: सीबीएसई बोर्डाचे प्रादेशिक अधिकारी या संपूर्ण प्रक्रियेवर बारीक लक्ष ठेवणार असून, नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या शाळांवर कडक कारवाईचे संकेत देण्यात आले आहेत.
दैनिक रत्नागिरी खबरदार
ISO 9001:2015 CERTIFIED
(RNI NO. MAHMAR/2013/57411)
शासनमान्य रजिस्टर न्यूजपेपर
10:43 10-04-2026
