दाणे भरण्याच्या टप्प्यावर पावसाची ओढ; कोकणातील बळीराजा चिंतेत
रत्नागिरी : कोकणातील खरीप हंगामातील प्रमुख भात आणि नाचणी पिकांवर सप्टेंबर महिन्यात पावसाने ओढ दिल्यामुळे मोठे संकट निर्माण झाले आहे. रत्नागिरी जिल्ह्यात यंदाच्या खरीप हंगामात भात आणि नाचणीची मोठ्या क्षेत्रावर लागवड करण्यात आली आहे. जून आणि जुलै महिन्यात झालेल्या समाधानकारक पावसामुळे सुरुवातीला पिकांची वाढ उत्तम झाली होती. मात्र, सप्टेंबर महिन्यात पावसाचे प्रमाण अचानक कमी झाल्याने आणि ऐन दाणे भरण्याच्या महत्त्वाच्या टप्प्यावर पावसाचा ताण पडल्याने पिकांच्या एकूण उत्पादनावर विपरीत परिणाम होण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. हवामानाच्या या लहरीपणामुळे स्थानिक शेतकरी पुन्हा एकदा चिंतेत सापडले आहेत.
भात आणि नाचणी पिकांची सद्यस्थिती
रत्नागिरी जिल्ह्यातील काही भागांत भाताच्या लोंब्या बाहेर पडल्या असून सध्या दाणे भरण्याचा अत्यंत संवेदनशील काळ सुरू आहे. याच कालावधीत पावसात खंड पडल्यामुळे भाताच्या दाण्यांची भरती कमी होऊन पोचट दाण्यांचे प्रमाण वाढण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. दुसरीकडे, नाचणी हे कोकणातील प्रमुख कोरडवाहू पीक मानले जाते; ज्याची लागवड डोंगरउतारावर तसेच हलक्या जमिनीत मोठ्या प्रमाणावर केली जाते. नाचणीलाही सुरुवातीच्या काळात चांगला पाऊस मिळाला असला, तरी सध्या कणसात दाणे भरण्याच्या टप्प्यावर पाणी कमी पडल्यास उत्पादनात मोठी घट होऊ शकते.
चाऱ्याची टंचाई आणि कृषी विभागाकडे लक्ष
पावसाचा हा ताण जर असाच काही काळ कायम राहिला, तर भात आणि नाचणीच्या धान्योत्पादनाबरोबरच पशुधनासाठी लागणाऱ्या चाऱ्याच्या उपलब्धतेवरही गंभीर परिणाम होण्याची शक्यता आहे. ही बिकट परिस्थिती ओळखून काही ठिकाणी शेतकऱ्यांनी शेताच्या बांधांमधील पाणी अडवून ठेवण्याचे प्रयत्न सुरू केले आहेत. यंदाचा खरीप हंगाम अंतिम टप्प्यात आला असताना पावसाने पाठ फिरवल्यामुळे शेतकरी आणि कृषी विभाग आता पुढील काही दिवसांत होणाऱ्या दमदार पावसाच्या वाटचालीकडे आस लावून बसले आहेत. पावसाची कमतरता असलेल्या भागांत कृषी विभागाने पिकांची तातडीने पाहणी करून शेतकऱ्यांना आवश्यक मार्गदर्शन करावे, अशी मागणी होत आहे.
