मुंबई : Sunita Williams Return: भारतीय वंशाच्या अंतराळवीर सुनिता विल्यम्स यांच्या पृथ्वीवरील परतण्याच्या क्षणांनी आज संपूर्ण देशाला थरारक अनुभव दिला. ९ महिन्यांहून अधिक काळ अंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानकावर (ISS) घालवल्यानंतर सुनिता आणि त्यांचे सहकारी बutch विल्मोर यांचे स्पेसएक्स क्रू-९ अंतराळयान मंगळवारी सायंकाळी फ्लोरिडाच्या किनाऱ्यावर सुखरूप उतरले. मात्र, या परतण्याच्या प्रवासात सात मिनिटांचा काळ असा आला की, सर्वांचा श्वास रोखला गेला आणि २००३ मध्ये कल्पना चावला यांच्या दुर्दैवी अपघाताची आठवण ताजी झाली.
काय घडले त्या सात मिनिटांत?
स्पेसएक्सच्या क्रू ड्रॅगन अंतराळयानाने पृथ्वीच्या वातावरणात प्रवेश केला तेव्हा त्याचे बाह्य तापमान १९०० डिग्री सेल्सिअसपर्यंत पोहोचले होते. ही प्रक्रिया अत्यंत धोकादायक असते, कारण यानाला प्रचंड उष्णता आणि घर्षण सहन करावे लागते. या काळात, म्हणजेच सायंकाळी ५:५० ते ५:५७ (अमेरिकन प्रमाणवेळेनुसार), अंतराळयानाचा नासाच्या नियंत्रण कक्षाशी संपर्क तुटला होता. हे सात मिनिटांचे “ब्लॅकआउट” कालावधी प्रत्येक अंतराळ मोहिमेत नेहमीच चिंतेचा विषय ठरतो, कारण याच वेळी यानाचे संरक्षण कवच आणि पॅराशूट यंत्रणा परतण्याच्या यशस्वीतेची खरी कसोटी ठरते.
नासाच्या नियंत्रण कक्षातून थेट प्रक्षेपण पाहणाऱ्या शास्त्रज्ञांनी सांगितले, “त्या सात मिनिटांत आमचा काळजाचा ठोका चुकला. यानाचा संपर्क तुटला आणि स्क्रीनवर फक्त प्रतीक्षा होती. २००३ मध्ये कोलंबिया अंतराळयानाचा अपघात झाला तेव्हा असाच प्रसंग घडला होता, जिथे कल्पना चावला आणि त्यांचे सहकारी परतले नव्हते.” सुनिता विल्यम्स यांचे भारतीय वंश आणि त्यांचा हा थरारक प्रवास यामुळे त्या क्षणी सर्वांना कल्पना चावला यांची आठवण झाली.
संपर्क तुटल्यानंतर सात मिनिटांनी, जेव्हा क्रू ड्रॅगन यानाचे पॅराशूट उघडले आणि त्याचा सिग्नल पुन्हा नियंत्रण कक्षाला मिळाला, तेव्हा सर्वांनी सुटकेचा निःश्वास टाकला. यान सायंकाळी ५:५७ वाजता फ्लोरिडाच्या किनाऱ्यावर उतरले आणि सुनिता विल्यम्स यांनी उतरताच हसतमुखाने हात हलवून सर्वांचे अभिवादन स्वीकारले. या क्षणी नासाच्या नियंत्रण कक्षात आणि भारतातही आनंदाचे वातावरण पसरले.
सुनिता विल्यम्स आणि बूच विल्मोर हे जून २०२४ मध्ये बोईंग स्टारलाइनरच्या पहिल्या मानवी चाचणी उड्डाणासाठी अंतराळात गेले होते. मात्र, यानाच्या तांत्रिक बिघाडामुळे ते ISS वर अडकले आणि तब्बल २८६ दिवस तिथे राहिले. या काळात त्यांनी १२१ दशलक्ष मैलांचा प्रवास आणि ४,५७६ प्रदक्षिणा पूर्ण केल्या. अखेर स्पेसएक्सच्या मदतीने त्यांचा परतण्याचा मार्ग मोकळा झाला.
भारताची प्रतिक्रिया
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी सुनिता यांना पत्र लिहून त्यांच्या सुरक्षित परतण्याबद्दल आनंद व्यक्त केला आणि त्यांना भारतात येण्याचे आमंत्रण दिले. “सुनिता विल्यम्स यांनी पुन्हा एकदा भारतीयांच्या धैर्याचे आणि कर्तृत्वाचे उदाहरण जगासमोर ठेवले आहे,” असे मोदी यांनी म्हटले. गुजरातमधील त्यांच्या मूळ गावी झुलासण येथेही उत्सव साजरा झाला.
सुनिता विल्यम्स यांच्या परतण्याच्या या थरारक प्रवासाने संपूर्ण देशाला पुन्हा एकदा अंतराळ संशोधनातील जोखीम आणि मानवी चिकाटीची जाणीव करून दिली. १९०० डिग्री तापमान आणि सात मिनिटांच्या तणावपूर्ण काळानंतर त्यांचे सुरक्षित परतणे हे विज्ञान आणि मानवतेच्या विजयाचे प्रतीक ठरले आहे. कल्पना चावला यांच्या दुर्दैवी घटनेनंतर सुनिता यांचे यश हे भारतीयांसाठी अभिमानाची बाब आहे.
दैनिक रत्नागिरी खबरदार
ISO 9001:2015 CERTIFIED
(RNI NO. MAHMAR/2013/57411)
शासनमान्य रजिस्टर न्यूजपेपर
12:04 19-03-2025
