रत्नागिरी, ३ एप्रिल २०२५ : कोकणातील रत्नागिरी तालुक्यात गुरुवारी पहाटेच्या सुमारास मुसळधार पावसाने हजेरी लावली. पहाटे तीन वाजण्याच्या सुमारास सुरू झालेल्या या पावसाने विजांच्या कडकडाटासह आणि ढगांच्या गडगडाटासह सर्वत्र धुमाकूळ घातला. गेले दोन ते तीन दिवस हवामान खात्याने रत्नागिरी जिल्ह्यासाठी यलो अलर्ट जारी केला होता, आणि त्यानुसारच या अवकाळी पावसाने शेतकऱ्यांची झोप उडवली. या पावसामुळे आंबा बागायतदारांवर मोठे संकट कोसळले असून, त्यांच्यासमोर आर्थिक आणि शेतीविषयक आव्हानांचा डोंगर उभा राहिला आहे.
अवकाळी पावसाने उडवली झोप, वीजपुरवठाही खंडित
पहाटे सुरू झालेल्या या मुसळधार पावसाने रत्नागिरी तालुक्यातील अनेक गावांमध्ये पाणीच पाणी केले. विजांचा लखलखाट आणि ढगांचा गडगडाट यामुळे वातावरणात भीतीचे सावट पसरले. पावसाला सुरुवात झाल्यानंतर विजेचा लपंडाव सुरू झाला, ज्यामुळे ग्रामीण भागातील जनजीवन आणखीनच विस्कळीत झाले. एप्रिल महिन्याच्या सुरुवातीला आलेला हा पाऊस कोकणातील आंबा बागायतदारांसाठी अस्मानी संकट ठरला आहे.
आंबा बागायतदारांची चिंता वाढली
कोकणचा आत्मा म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या आंब्याच्या बागा सध्या संकटात सापडल्या आहेत. या हंगामात आंबा बागायतदारांना आतापर्यंत केवळ ५ टक्के उत्पन्नच हाती लागले आहे. अशातच या अवकाळी पावसाने त्यांच्या चिंतेत भर घातली आहे. पावसामुळे आंब्यावर बुरशीचा प्रादुर्भाव वाढण्याची भीती आहे. ही समस्या टाळण्यासाठी शेतकऱ्यांना पुन्हा एकदा फवारणी करावी लागणार आहे. यासाठी आधीपेक्षा महागडी औषधे वापरावी लागणार असून, त्यामुळे बागायतदारांवर मोठा आर्थिक बोजा पडणार आहे अशी माहिती कोकणातील सुप्रसिद्ध आंबा बागायतदार विभव पटवर्धन यांनी दिली आहे.
फवारणीचा खर्च आणि शेतकऱ्यांचे नुकसान
अवकाळी पावसामुळे आंब्याला बुरशीपासून वाचवण्यासाठी शेतकऱ्यांना तातडीने उपाययोजना करणे गरजेचे आहे. यामध्ये फवारणी हा सर्वात प्रभावी मार्ग मानला जातो. मात्र, सध्याच्या महागाईच्या काळात औषधांच्या किंमती गगनाला भिडल्या आहेत. त्यामुळे शेतकऱ्यांना यंदा पूर्वीपेक्षा जास्त खर्च करावा लागणार आहे. संपूर्ण रत्नागिरी तालुक्यात पडलेल्या या मुसळधार पावसाने आंबा बागायतदारांची चिंता कमालीची वाढली आहे. हंगामाच्या सुरुवातीलाच अशा संकटाचा सामना करावा लागत असल्याने शेतकरी हवालदिल झाले आहेत.
हवामान खात्याचा इशारा आणि भविष्यातील उपाय
हवामान खात्याने यापूर्वीच रत्नागिरी जिल्ह्यासाठी यलो अलर्ट जारी केला होता, ज्यामुळे शेतकऱ्यांना सावध राहण्याचे आवाहन करण्यात आले होते. तरीही, या पावसाचा जोर इतका तीव्र होता की त्याचा सामना करणे शेतकऱ्यांना कठीण गेले. भविष्यात अशा अवकाळी पावसापासून पिकांचे संरक्षण करण्यासाठी शेतकऱ्यांना आधुनिक तंत्रज्ञान आणि हवामान अंदाजाचा अधिक चांगला वापर करावा लागेल. तसेच, सरकार आणि कृषी विभागाने शेतकऱ्यांना आर्थिक मदत आणि सवलतीच्या दरात औषधे उपलब्ध करून देण्याची गरज आहे.
रत्नागिरी तालुक्यातील या अवकाळी पावसाने आंबा बागायतदारांसमोर नवे संकट उभे केले आहे. मुसळधार पाऊस, विजेचा लपंडाव आणि बुरशीचा धोका यामुळे शेतकरी चिंताग्रस्त झाले आहेत. या परिस्थितीतून मार्ग काढण्यासाठी शेतकऱ्यांना तातडीने उपाययोजना कराव्या लागतील. कोकणातील आंबा उत्पादनाला पुन्हा उभारी देण्यासाठी स्थानिक प्रशासन आणि शेतकरी यांच्यात समन्वय आवश्यक आहे. हवामानातील बदलांचा सामना करताना शेतकऱ्यांना सक्षम बनवण्यासाठी ठोस पावले उचलणे ही काळाची गरज आहे.
