पहलगाम येथील दहशतवादी हल्ल्यानंतर भारताने पाकिस्तानला कठोर प्रत्युत्तर देत ‘ऑपरेशन सिंदूर’ अंतर्गत पाकव्याप्त काश्मीरमधील मुजफ्फराबाद येथे सर्जिकल स्ट्राईक केला आहे. भारतीय सैन्यदलाने रात्री १ वाजून ४४ मिनिटांनी नऊ दहशतवादी तळांवर हल्ले करत भारताविरोधातील कट रचणाऱ्या ठिकाणांचा नायनाट केला. संरक्षण मंत्रालयाने जारी केलेल्या प्रसिद्धीपत्रकानुसार, ही कारवाई केंद्रीत, स्पष्ट आणि कोणताही वाद टाळणारी होती. यामध्ये कोणत्याही पाकिस्तानी लष्करी तळांना लक्ष्य करण्यात आले नाही.
पहलगाम येथील दहशतवादी हल्ल्यात २५ भारतीय आणि एका नेपाळी नागरिकाचा बळी गेला होता. या हल्ल्याला जबाबदार असलेल्यांना शिक्षा देण्याची भारताची कटिबद्धता संरक्षण मंत्रालयाने अधोरेखित केली. मंत्रालयाने सांगितले की, भारताने संयमाने ठिकाणांची निवड करत त्यांचा नाश केला. ‘ऑपरेशन सिंदूर’ संदर्भातील अधिक माहिती लवकरच जाहीर करण्याचे आश्वासनही मंत्रालयाने दिले आहे. ANI ने याबाबत वृत्त प्रसिद्ध केले आहे.
या कारवाईसोबतच भारताने कठोर राजनैतिक पावले उचलली आहेत. पहलगाम हल्ल्यानंतर भारताने सिंधू जलकरार स्थगित केला आहे. तसेच, पाकिस्तानचे सर्व प्रकारचे व्हिसा रद्द करण्यात आले असून, पाकिस्तानी दूतावासातील कर्मचारी संख्येतही कपात करण्यात आली आहे. या निर्णयांमुळे भारत-पाकिस्तान संबंधांमध्ये तणाव आणखी वाढण्याची शक्यता आहे.
भारतीय सैन्याच्या या कारवाईचे देशभरातील राजकीय नेत्यांनी स्वागत केले आहे. आंध्र प्रदेशचे मुख्यमंत्री चंद्राबाबू नायडू आणि केंद्रीय मंत्री पीयूष गोयल यांनी सैन्याच्या शौर्याचे कौतुक केले. नायडू म्हणाले, “भारताच्या संरक्षण दलांनी देशाच्या सुरक्षेसाठी पुन्हा एकदा आपली क्षमता सिद्ध केली आहे.” गोयल यांनीही सैन्याच्या या कृतीला देशहितासाठी महत्त्वपूर्ण पाऊल ठरवले.
पहलगाम हल्ल्यानंतर भारताच्या या कारवाईकडे संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले होते. भारताने दहशतवादाविरोधातील आपली ‘झिरो टॉलरन्स’ नीती पुन्हा एकदा स्पष्ट केली आहे. संरक्षण मंत्रालयाने म्हटले, “भारत शांततेसाठी कटिबद्ध आहे, परंतु देशाच्या सुरक्षेशी कोणतीही तडजोड करणार नाही.” या सर्जिकल स्ट्राईकमुळे दहशतवादी संघटनांना मोठा धक्का बसला असून, पाकिस्तानला भारताच्या कठोर भूमिकेचा संदेश मिळाला आहे.
या कारवाईनंतर आंतरराष्ट्रीय समुदाय काय प्रतिक्रिया देतो, याकडे सर्वांचे लक्ष आहे. भारताने आपली कारवाई नियंत्रित आणि दहशतवादी तळांपुरती मर्यादित ठेवल्याने आंतरराष्ट्रीय पातळीवरही भारताच्या भूमिकेचे समर्थन होण्याची शक्यता आहे. ‘ऑपरेशन सिंदूर’ ही भारताच्या संरक्षण धोरणातील एक महत्त्वपूर्ण घटना ठरली असून, यामुळे देशातील नागरिकांमध्येही सुरक्षिततेची भावना वाढली आहे.
भारताने यापूर्वीही २०१६ मध्ये उरी हल्ल्यानंतर आणि २०१९ मध्ये पुलवामा हल्ल्यानंतर अशाच प्रकारच्या सर्जिकल स्ट्राईकद्वारे दहशतवादाला प्रत्युत्तर दिले होते. ‘ऑपरेशन सिंदूर’ने भारताच्या या परंपरेला पुढे नेले आहे. आता पाकिस्तान कशी प्रतिक्रिया देतो आणि याचा भारत-पाक संबंधांवर काय परिणाम होतो, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.
