चंद्रपूर:राज्यात नवे 20 जिल्हे आणि 81 तालुके निर्माण करण्याचा प्रस्ताव आहे, मात्र जोपर्यंत जनगणनेची आकडेवारी येत नाही तोपर्यंत त्यावर निर्णय घेता येणार नाही अशी माहिती राज्याचे महसूलमंत्री चंद्रशेखर बावनकुळे यांनी दिली.
नवीन लोकसंख्या आणि भौगोलिक स्थिती पाहून नवीन जिल्हे आणि तालुके तयार करण्यावर विचार करता येईल असंही ते म्हणाले. चंद्रपुरात बोलत असताना त्यांनी ही माहिती दिली.
नेमकं काय म्हणाले बावनकुळे?
राज्यात 81 नवीन तहसील आणि 20 नवीन जिल्हे निर्माण करण्याचा प्रस्ताव आहे. पण जोपर्यंत नवीन जनगणना येत नाही, तोपर्यंत हे करता येणार नाही. मात्र नवीन जनगणनेची आकडेवारी आली की भौगोलिक परिस्थिती पाहून नवीन जिल्हे आणि तालुके निर्माण करण्याचा प्रस्ताव आहे असं चंद्रशेखर बावनकुळे म्हणाले.
नवीन जिल्हे आणि तालुके तयार करण्याची प्रक्रिया प्रशासनिक, सामाजिक, आर्थिक आणि विकासात्मक कारणांवरआधारित असते. खाली मुख्य कारणे खालीलप्रमाणे,
1. प्रशासनिक कार्यक्षमता सुधारण्यासाठी
मोठ्या जिल्ह्यात किंवा तालुक्यात प्रशासन कार्य करणे अवघड होते.
नवीन जिल्हा/तालुका तयार करून कायदे, पोलीस, महसूल यांचे काम अधिक जलद व प्रभावी करता येते.
सरकारी योजना आणि सेवांचा अधिक परिणामकारक वितरण होतो.
2. लोकसंख्या वाढ
एखाद्या जिल्ह्यातील किंवा तालुक्यातील लोकसंख्या खूप वाढल्यास, प्रशासन आणि विकासासाठी वेगळ्या विभागाची आवश्यकता भासते.
नवीन जिल्हा/तालुका बनवल्याने लोकांच्या अडचणी कमी होतात.
3. भौगोलिक कारणे
मोठ्या भौगोलिक विस्तारामुळे प्रवास वेळ जास्त लागतो.
दुर्गम भाग किंवा पर्वतीय, नदीकिनारी, जंगल क्षेत्रात नवीन तालुका तयार करून प्रशासन जवळ नेले जाते.
4. आर्थिक आणि विकासात्मक कारणे
नवीन जिल्हा/तालुका तयार केल्याने स्थानिक विकासाचा वेग वाढतो, नवीन कार्यालये, रस्ते, शाळा, हॉस्पिटल्स मिळतात.
अर्थव्यवस्था आणि औद्योगिक विकासासाठी नवीन प्रोत्साहने मिळू शकतात.
5. सामाजिक आणि राजकीय कारणे
एखाद्या भागात सांस्कृतिक, भाषिक, जातीय किंवा ऐतिहासिक वैशिष्ट्य असल्यास, वेगळा प्रशासन निर्माण करून स्थानिक हित साधता येते.
स्थानिक लोकांच्या राजकीय प्रतिनिधित्वात सुधारणा करता येते.
नवीन जिल्हे/तालुके तयार करण्यामागचे मुख्य उद्देश प्रशासनिक कार्यक्षमता, लोकसंख्या नियंत्रण, भौगोलिक सुविधा, आर्थिक-विकासात्मक प्रगती, आणि सामाजिक-राजकीय गरजा यांना पूर्ण करणे असते.
Process Of New Districts Formation : नवे जिल्हे आणि तालुके निर्मितीची प्रक्रिया
प्रस्ताव सादर करणे: स्थानिक लोकप्रतिनिधी, ग्रामपंचायत, पंचायत समिती किंवा स्थानिक विकास समितीच्या माध्यमातून प्रस्ताव तयार केला जातो.
प्रस्तावाचा अभ्यास: राज्य महसूल विभाग किंवा संबंधित विभाग प्रस्तावाचा अभ्यास करतो.
मंजुरी प्रक्रिया: राज्य मंत्रिमंडळाच्या मंजुरीसाठी प्रस्ताव सादर केला जातो.
राजपत्रात अधिसूचना: मंजुरी मिळाल्यानंतर, राज्य राजपत्रात अधिसूचना प्रसिद्ध केली जाते.
अंमलबजावणी: नवीन जिल्हा किंवा तालुक्याच्या प्रशासनिक यंत्रणेची स्थापना केली जाते.
दैनिक रत्नागिरी खबरदार
ISO 9001:2015 CERTIFIED
(RNI NO. MAHMAR/2013/57411)
शासनमान्य रजिस्टर न्यूजपेपर
14:20 23-09-2025
