नवी दिल्ली / मुंबई: केंद्र सरकारच्या कथित कामगारविरोधी आणि आर्थिक धोरणांच्या निषेधार्थ आज, १२ फेब्रुवारी २०२६ रोजी संपूर्ण देशात ‘भारत बंद’ची हाक देण्यात आली आहे. देशातील १४ प्रमुख कामगार संघटना आणि अनेक शेतकरी संघटनांनी एकत्र येत पुकारलेल्या या संपाचा मोठा परिणाम जनजीवनावर होण्याची शक्यता आहे. औद्योगिक कामगारांपासून ते शिक्षकांपर्यंत आणि ग्रामीण मजुरांपर्यंत सर्वच घटक या आंदोलनात सहभागी होत आहेत.
३० कोटी कामगार आणि ६०० जिल्ह्यांमध्ये प्रभाव
या आंदोलनाचे स्वरूप अत्यंत व्यापक असून, कृषी, औद्योगिक आणि असंघटित क्षेत्रातील सुमारे ३० कोटी कामगार यात सहभागी होण्याची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे. देशातील सुमारे ६०० जिल्ह्यांमध्ये या बंदचा प्रकर्षाने परिणाम जाणवू शकतो. सरकारी धोरणे ही कॉर्पोरेट कंपन्यांच्या फायद्याची असून कामगारांचे शोषण करणारी आहेत, असा आरोप संघटनांनी केला आहे.
प्रमुख मागण्या काय आहेत?
कामगार आणि शेतकरी संघटनांनी सरकारसमोर प्रामुख्याने खालील मागण्या ठेवल्या आहेत:
- कामगार संहिता: चारही नवीन कामगार संहिता त्वरित रद्द कराव्यात.
- पेन्शन: जुनी पेन्शन योजना (OPS) पुन्हा लागू करावी.
- शिक्षण: राष्ट्रीय शिक्षण धोरण (NEP) २०२० मागे घ्यावे.
- मनरेगा: मनरेगा योजना अधिक बळकट करून ती पूर्ववत सुरू करावी.
- खाजगीकरण: सरकारी उपक्रम आणि वीज क्षेत्राच्या खाजगीकरणाला तीव्र विरोध.
काय बंद राहणार? (Impact on Services)
- बँकिंग सेवा: सार्वजनिक क्षेत्रातील बँकांचे कर्मचारी संपात असल्याने रोख व्यवहार, चेक क्लिअरन्स आणि शाखांमधील कामकाजावर परिणाम होईल.
- सार्वजनिक वाहतूक: अनेक राज्यांत एसटी (ST) आणि स्थानिक महापालिका बसेस डेपोमध्येच राहण्याची शक्यता आहे.
- बाजारपेठा: मोठ्या शहरांतील एपीएमसी (APMC) बाजार, भाजी मंडई आणि व्यापारी पेठा बंद राहतील.
- विमा आणि सरकारी कार्यालये: एलआयसी (LIC) सारख्या विमा कंपन्या आणि सरकारी विभागांतील कामकाजात अडथळे येतील.
- वीज सेवा: दुरुस्ती कामाला विलंब होऊ शकतो, मात्र पुरवठा खंडित केला जाणार नाही.
काय सुरू राहणार? (Essential Services)
सामान्य नागरिकांची गैरसोय टाळण्यासाठी काही अत्यावश्यक सेवा बंदमधून वगळण्यात आल्या आहेत:
- आरोग्य सेवा: सर्व रुग्णालये, रुग्णवाहिका आणि मेडिकल स्टोअर्स पूर्णपणे सुरू असतील.
- दूध आणि पाणी पुरवठा: दैनंदिन दूध आणि पाणी पुरवठा सेवांना कोणताही अडथळा येणार नाही.
- रेल्वे आणि विमान सेवा: लांब पल्ल्याच्या गाड्या आणि विमाने नियोजित वेळेत धावतील.
- डिजिटल बँकिंग: बँकांच्या शाखा बंद असल्या तरी एटीएम (ATM) आणि यूपीआय (UPI) सारख्या डिजिटल सेवा सुरू राहतील.
राज्यांची स्थिती आणि शाळा-कॉलेज
या बंदचा सर्वाधिक फटका ओडिशा आणि आसाम या राज्यांना बसण्याची शक्यता आहे. तसेच केरळ, पश्चिम बंगाल आणि दक्षिण भारतातील राज्यांमध्येही जनजीवन विस्कळीत होऊ शकते.
शिक्षण संस्थांबाबत निर्णय: शाळा आणि महाविद्यालयांना देशव्यापी सुट्टी जाहीर करण्यात आलेली नाही. मात्र, वाहतुकीची अडचण लक्षात घेऊन स्थानिक प्रशासन किंवा शाळा व्यवस्थापन सुट्टीबाबत निर्णय घेतील. मुंबई-पुण्यासारख्या शहरात रिक्षा-टॅक्सी सेवांबाबत संमिश्र प्रतिसाद मिळण्याची शक्यता आहे.
दैनिक रत्नागिरी खबरदार
ISO 9001:2015 CERTIFIED
(RNI NO. MAHMAR/2013/57411)
शासनमान्य रजिस्टर न्यूजपेपर
12:12 12-02-2026
