रत्नागिरी: निसर्गाचा अनमोल ठेवा असलेल्या समुद्रकिनाऱ्यावरील टाकाऊ शेवाळाचा वापर आता शेतीसाठी उपयुक्त खत निर्मितीसाठी केला जाणार आहे. रत्नागिरीतील नामांकित गोगटे-जोगळेकर महाविद्यालयाच्या वनस्पतीशास्त्र (Botany) विभागाने भाट्ये समुद्रकिनाऱ्यावर जमा झालेल्या समुद्री शेवाळांचे संकलन करून त्यापासून जैविक खत निर्मितीचा संकल्प सोडला आहे.
भाट्ये किनाऱ्यावर ‘समुद्री शेवाळ’ संकलन मोहीम
डिसेंबर ते मार्च हा काळ समुद्री शेवाळांच्या वाढीसाठी अत्यंत पोषक असतो. या काळात समुद्राच्या लाटांबरोबर मोठ्या प्रमाणात शेवाळ किनाऱ्यावर वाहून येते. अनेकदा हा कचरा समजून दुर्लक्षित केला जातो. मात्र, याचे शास्त्रीय महत्त्व ओळखून महाविद्यालयाच्या वनस्पतीशास्त्र विभागातील प्रथम आणि द्वितीय वर्षाच्या विद्यार्थ्यांनी ‘सामुदायिक सहभाग कार्यक्रमा’ंतर्गत भाट्ये किनाऱ्यावरून या शेवाळांचे संकलन केले.
शेवाळातून मिळणार नत्र, स्फुरद आणि पालाश
या मोहिमेत प्रामुख्याने तपकिरी रंगाचे शेवाळ मोठ्या प्रमाणात आढळले. समुद्री शेवाळ तज्ज्ञ डॉ. विराज चाबके यांनी विद्यार्थ्यांना माहिती देताना सांगितले की, “या समुद्री कचऱ्यात नत्र (Nitrogen), स्फुरद (Phosphorus) आणि पालाश (Potassium) यांचे प्रमाण नैसर्गिकरित्या अधिक असते. त्यामुळे रासायनिक खतांना हा एक उत्तम आणि स्वस्त जैविक पर्याय ठरू शकतो.”
विद्यार्थ्यांचा प्रत्यक्ष सहभाग आणि प्रयोगशीलता
केवळ पुस्तकी ज्ञान न घेता विद्यार्थ्यांनी प्रत्यक्ष क्षेत्रभेटीद्वारे हे शेवाळ जमा केले आहे. येत्या काही दिवसांत या संकलित शेवाळावर प्रक्रिया करून त्यापासून जैविक खत (Organic Fertilizer) तयार केले जाणार आहे. या प्रयोगामुळे स्थानिक शेती आणि बागायतीला एक नवा आयाम मिळण्याची शक्यता आहे.
मार्गदर्शन आणि नियोजन
या उपक्रमासाठी विज्ञान शाखा उपप्राचार्या डॉ. अपर्णा कुलकर्णी यांचे मोलाचे मार्गदर्शन लाभले. वनस्पतीशास्त्र विभागप्रमुख डॉ. सोनाली कदम यांनी या संपूर्ण कार्यक्रमाचे नेटके नियोजन केले, तर प्रा. परेश गुरव यांनी विद्यार्थ्यांसोबत प्रत्यक्ष संकलनासाठी विशेष मेहनत घेतली.
ठळक वैशिष्ट्ये:
- डिसेंबर ते मार्च: समुद्री शेवाळांच्या वाढीचा मुख्य हंगाम.
- पर्यावरण पूरक: समुद्रकिनाऱ्यावरील कचऱ्याचे व्यवस्थापन आणि खत निर्मिती.
- शैक्षणिक उपक्रम: विद्यार्थ्यांमध्ये संशोधक वृत्ती जोपासण्याचा प्रयत्न.
दैनिक रत्नागिरी खबरदार
ISO 9001:2015 CERTIFIED
(RNI NO. MAHMAR/2013/57411)
शासनमान्य रजिस्टर न्यूजपेपर
17:14 13-02-2026
