रत्नागिरी: “पहिली ते दहावीच्या मराठी पुस्तकांमध्ये व्याकरणाच्या प्रचंड चुका आहेत. मुलांच्या कल्पनाशक्तीला वाव देण्याच्या नावाखाली ‘मी पाणी पिलो’, ‘मूर्त्या पाहिल्या’ असे चुकीचे शब्द वापरून भाषेमध्ये एकप्रकारचा वेडेपणा आणला जात आहे. मराठी भाषा ही शुद्ध आणि प्रमाणितच असली पाहिजे,” अशा कडक शब्दांत ज्येष्ठ साहित्यिक पद्मश्री मधु मंगेश कर्णिक यांनी शालेय अभ्यासक्रमातील त्रुटींवर बोट ठेवले.
रत्नागिरीतील वि. दा. सावरकर सभागृहात शनिवारी (१४ फेब्रुवारी) आयोजित ‘मधुभाई: साहित्य, समाज, कृतज्ञता सोहळा’ प्रसंगी ते बोलत होते. महाराष्ट्र शासन, जिल्हाधिकारी कार्यालय आणि कोकण मराठी साहित्य परिषद (कोमसाप) यांच्या संयुक्त विद्यमाने या सोहळ्याचे आयोजन करण्यात आले होते.
पालकमंत्र्यांकडे शुद्ध भाषेची मागणी
कार्यक्रमाला उपस्थित असलेले मराठी भाषामंत्री तथा पालकमंत्री उदय सामंत यांच्याकडे कर्णिक यांनी भाषेच्या प्रमाणीकरणाची मागणी केली. पुस्तकांमधील या चुकांबाबत लवकरच सरकारला अधिकृत निवेदन देणार असल्याचेही त्यांनी स्पष्ट केले.
‘रत्नागिरीच्या मातीनेच मला यश दिले’
प्रकट मुलाखतीदरम्यान मधुभाईंनी आपल्या जीवनप्रवासातील अनेक आठवणींना उजाळा दिला:
- अपयशाकडून यशाकडे: “मी लहानपणी फारसा हुशार विद्यार्थी नव्हतो, तरीही रत्नागिरीत मॅट्रिक झालो. चौदाव्या वर्षापासून लिहिण्यास सुरुवात केली, पण यश मिळवण्यासाठी ३० वर्षे वाट पाहावी लागली.”
- आईचे आशीर्वाद: पहिली कथा छापून आल्यावर आजारी असलेल्या आईला सांगितले, तेव्हा ती रडली आणि तिने दिलेला आशीर्वादच माझ्या प्रवासाची शिदोरी ठरली.
- साहित्य संमेलनाचे अध्यक्षपद: “अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनाचे अध्यक्षपदही मला रत्नागिरीच्या याच मातीत मिळाले. दिग्गज साहित्यिकांच्या पाठिंब्यामुळे मी निवडून आलो, त्यामुळे या जिल्ह्याचे आभार मानावे तितके कमीच आहेत.”
‘कोमसाप’ आणि कवी केशवसुत स्मारक
कोकणातील साहित्याला स्वतंत्र ओळख मिळवून देण्यासाठी त्यांनी केलेल्या संघर्षाची माहिती दिली.
- कोकण मराठी साहित्य परिषद: पश्चिम महाराष्ट्र किंवा विदर्भाप्रमाणे कोकणात स्वतंत्र संस्था नव्हती, ती त्यांनी उभी केली.
- स्मारक उभारणी: १९६२ मध्ये मालगुंड येथील कवी केशवसुत यांचे घर पडलेल्या अवस्थेत पाहून ते अस्वस्थ झाले होते. लंडनमधील शेक्सपिअरच्या स्मारकापासून प्रेरणा घेऊन त्यांनी मालगुंड येथे केशवसुतांचे स्मारक उभारण्यासाठी १० वर्षे संघर्ष केला.
तरुण पिढीला संदेश
“मला अपयशानेच यशाकडे नेले,” असे सांगत त्यांनी तरुण पिढीला अपयशाला न घाबरता जिद्दीने पुढे जाण्याचे आवाहन केले. मैलोन्मैल पायी चालत शिक्षण घेण्यापासून ते स्वतःची शाळा सुरू करण्यापर्यंतचा त्यांचा प्रवास थक्क करणारा आहे.
दिग्गजांची उपस्थिती
या सोहळ्याला ९९ व्या अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनाचे अध्यक्ष विश्वास पाटील, जिल्हा परिषदेच्या सीईओ विद्या रानडे यांच्यासह अनेक मान्यवर उपस्थित होते. ही प्रकट मुलाखत प्रा. अशोक ढवण, नमिता कीर, अभिजीत हेगशेट्ये, अशोक वागणे आणि अरुण म्हात्रे यांनी घेतली.
महत्त्वाच्या मागण्यांचा यशस्वी पाठपुरावा: १० वी पर्यंत मराठी अनिवार्य करणे, अभिजात दर्जा मिळवणे आणि मुंबईत ‘मराठी भाषा भवन’ उभारण्यासाठी २०१९ मध्ये आझाद मैदानात केलेल्या आंदोलनाची आठवणही त्यांनी करून दिली. फडणवीस सरकारने या मागण्या मान्य केल्या असून लवकरच ‘मराठी भवन’ साकारेल, अशी आशा त्यांनी व्यक्त केली.
दैनिक रत्नागिरी खबरदार
ISO 9001:2015 CERTIFIED
(RNI NO. MAHMAR/2013/57411)
शासनमान्य रजिस्टर न्यूजपेपर
11:40 16-02-2026
