गारगोटी (कोल्हापूर):
राज्यातील वाचन संस्कृतीला बळ देण्यासाठी राज्य सरकारने अत्यंत महत्त्वपूर्ण पाऊल उचलले आहे. पुढील आर्थिक वर्षापासून सार्वजनिक ग्रंथालयांच्या अनुदानात ४० टक्के वाढ करण्यात येणार असून, राज्यभरात २००० नवीन ग्रंथालयांना मंजुरी दिली जाणार असल्याची मोठी घोषणा उच्च व तंत्र शिक्षण मंत्री चंद्रकांत पाटील यांनी केली.
गारगोटी येथे आयोजित ‘ग्रंथोत्सव २०२५’ च्या समारोप प्रसंगी ते बोलत होते. यावेळी व्यासपीठावर पालकमंत्री प्रकाश आबिटकर, माजी आमदार बजरंग देसाई आणि ग्रंथालय क्षेत्रातील मान्यवर उपस्थित होते.
ग्रंथालयांचा कायापालट: महत्त्वाच्या घोषणा
मंत्री चंद्रकांत पाटील यांनी ग्रंथालयांच्या सक्षमीकरणासाठी अनेक महत्त्वाचे मुद्दे मांडले:
- दर्जावाढ (Gradation): २०११ पासून प्रलंबित असलेला ग्रंथालयांचा दर्जा पुनर्निर्धारित करण्याचा प्रश्न आता मार्गी लागणार आहे. आवश्यक निकष पूर्ण करणाऱ्या ग्रंथालयांना पुढील वर्षापासून दर्जावाढ दिली जाईल.
- नूतन इमारती: जिल्हा ग्रंथालयांसाठी सुसज्ज इमारती बांधण्याचे धोरण असून, कोल्हापूर जिल्हा ग्रंथालयासाठी लवकरच नवीन इमारत उभारली जाणार आहे.
- डिजिटल नोंदणी: ग्रंथालयांनी आपली माहिती ऑनलाइन पोर्टलवर अचूक भरावी, जेणेकरून पारदर्शकता राहील आणि अनुदानाची प्रक्रिया सुलभ होईल.
वाचन चळवळीत तंत्रज्ञानाचा वापर (AI आणि E-Books)
बदलत्या काळाचा वेध घेत मंत्री पाटील यांनी ‘एआय’ (Artificial Intelligence) आणि ई-पुस्तकांच्या महत्त्वावर भर दिला.
“सध्या एआय तंत्रज्ञान वेगाने विकसित होत आहे. ग्रंथालयांनी केवळ भौतिक पुस्तकांवर अवलंबून न राहता आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करून वाचकांना आकर्षित केले पाहिजे. ई-पुस्तकांच्या माध्यमातून हजारो पुस्तके आणि दुर्मिळ ग्रंथ वाचकांना सहज उपलब्ध करून देता येतील,” असे ते म्हणाले.
ऐतिहासिक ग्रंथालयांचा सन्मान
राज्यातील ज्या ग्रंथालयांना १५० वर्षे पूर्ण झाली आहेत, अशा संस्थांचा विशेष निधी देऊन सन्मान केला जाणार आहे. यामध्ये गारगोटी येथील ऐतिहासिक शाहू वाचनालयाचा समावेश असल्याचेही त्यांनी अभिमानाने नमूद केले.
पालकमंत्र्यांची भूमिका: बक्षीस योजना आणि सामाजिक जबाबदारी
कार्यक्रमाचे अध्यक्ष पालकमंत्री प्रकाश आबिटकर यांनी वाचन संस्कृती जपण्यासाठी सामाजिक जबाबदारीची जाणीव असणे गरजेचे असल्याचे सांगितले. गेल्या १० वर्षांपासून विधिमंडळात ग्रंथालयांच्या प्रश्नावर त्यांनी आवाज उठवल्याची आठवण करून दिली. तसेच, उत्कृष्ट काम करणाऱ्या ग्रंथालयांसाठी आगामी काळात ‘बक्षीस योजना’ राबवण्याचा विचार असल्याचेही त्यांनी स्पष्ट केले.
कार्यक्रमातील प्रमुख उपस्थिती
या कार्यक्रमाचे प्रास्ताविक ग्रंथालय संचालक अशोक गाडेकर यांनी केले. यावेळी भाजप जिल्हाध्यक्ष नाथाजी पाटील, जिल्हा ग्रंथालय अधिकारी अपर्णा वाईकर, राहुल चिक्कोडे यांच्यासह अनेक मान्यवर आणि ग्रंथालय कर्मचारी मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.
थोडक्यात महत्त्वाचे:
| घोषणा | तपशील |
| अनुदान वाढ | पुढील आर्थिक वर्षापासून ४०% वाढ |
| नवीन ग्रंथालये | २००० नवीन ग्रंथालयांना मान्यता |
| विशेष सन्मान | १५० वर्षे पूर्ण झालेल्या ग्रंथालयांना विशेष निधी |
| तंत्रज्ञान | ग्रंथालयांमध्ये AI आणि ई-बुक्सचा वापर वाढवणार |
दैनिक रत्नागिरी खबरदार
ISO 9001:2015 CERTIFIED
(RNI NO. MAHMAR/2013/57411)
शासनमान्य रजिस्टर न्यूजपेपर
15:04 17-02-2026
