लॉस एंजेलिस: सोशल मीडिया जगतातील दिग्गज कंपनी मेटा (Meta) चे प्रमुख मार्क झुकरबर्ग यांना लॉस एंजेलिसमधील एका ऐतिहासिक खटल्यात गंभीर प्रश्नांचा सामना करावा लागला. या सुनावणीदरम्यान न्यायालयाने झुकरबर्ग यांची चांगलीच खरडपट्टी काढली असून, सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म्समुळे तरुणांच्या मानसिक आरोग्यावर होणाऱ्या परिणामांवरून त्यांना धारेवर धरले.
खटल्यातील मुख्य आरोप आणि ‘व्यसनाधीनतेचा’ दावा
या खटल्यात मेटा प्लॅटफॉर्मवर तरुण वापरकर्त्यांना, विशेषतः Instagram सारख्या अॅप्सद्वारे जाणीवपूर्वक लक्ष्य केल्याचे आणि त्यांना व्यसनाधीन बनवल्याचे गंभीर आरोप करण्यात आले आहेत.
- अल्गोरिदम आणि सुरक्षा: मुलांनी सोशल मीडियाच्या दुष्परिणामांमुळे आत्महत्या केल्याच्या घटना समोर आल्यावर, पालकांनी झुकरबर्ग यांना विचारले की, मुले आत्महत्या करणार नाहीत अशा प्रकारे अल्गोरिदम बदलणे इतके कठीण आहे का?
- अंतर्गत संवादाचा गौप्यस्फोट: वकिलांनी न्यायालयात सादर केलेल्या अंतर्गत ईमेलनुसार, झुकरबर्ग यांनी २०१५ आणि २०१७ मध्ये वापरकर्त्यांचा प्लॅटफॉर्मवरील वेळ वाढवण्याचे आणि टीनएजर्सना प्राधान्य देण्याचे आदेश दिले होते.
- अटी आणि शर्ती: नऊ वर्षांचे मूल अॅप वापरतानाच्या गुंतागुंतीच्या अटी आणि शर्ती कशा काय समजू शकते, असा सवालही वकिलांनी उपस्थित केला.
झुकरबर्ग यांचा बचाव
झुकरबर्ग यांनी न्यायालयासमोर कंपनीची बाजू मांडताना सर्व आरोप फेटाळून लावले आणि त्यांना ‘गैरसमज’ असल्याचे सांगितले.
- त्यांनी दावा केला की वकिलांनी कंपनीच्या अंतर्गत संवादाचा चुकीचा अर्थ लावला आहे.
- अल्पवयीन मुले खोटी माहिती देऊन अकाउंट तयार करतात, मात्र कंपनी अशी खाती ओळखण्यासाठी आणि काढून टाकण्यासाठी सतत प्रयत्नशील आहे, असे त्यांनी नमूद केले.
- ‘मेसेंजर किड्स’ सारखे सुरक्षित प्लॅटफॉर्म तयार केल्याचा दावाही त्यांनी यावेळी केला.
महत्त्वाचे मुद्दे आणि पुरावे
| विषय | तपशील |
| प्रतिवादी कंपन्या | मेटा (Facebook, Instagram, WhatsApp) आणि गुगलचे YouTube |
| निक क्लेग यांचा ईमेल (२०१९) | कंपनीच्या वयोमर्यादेच्या नियमांची अंमलबजावणी नीट होत नसल्याची कबुली |
| संशोधन अहवाल (२०१९) | किशोरवयीन मुले स्वतःला या प्लॅटफॉर्मचे व्यसनी (hooked) मानतात |
| जाहिरात महसूल | किशोरवयीन मुलांकडून मिळणारा महसूल १ टक्क्यांपेक्षा कमी असल्याचा झुकरबर्ग यांचा दावा |
दूरगामी परिणाम
या खटल्याच्या निकालाकडे संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले आहे. जर मेटाविरोधात निकाल लागला, तर सोशल मीडिया उद्योगासाठी हे मोठे वळण ठरू शकते. हजारो पालकांनी केलेल्या तक्रारींनंतर ज्युरीसमोर झालेली ही झुकरबर्ग यांची पहिलीच हजेरी असून, सुनावणीदरम्यान ते अनेकदा अस्वस्थ आणि संतापलेले दिसले.
दैनिक रत्नागिरी खबरदार
ISO 9001:2015 CERTIFIED
(RNI NO. MAHMAR/2013/57411)
शासनमान्य रजिस्टर न्यूजपेपर
12:23 20-02-2026
