मुंबई: भारत निवडणूक आयोगाने १० राज्यांतील ३७ रिक्त जागांसाठी राज्यसभेचा निवडणूक कार्यक्रम जाहीर केला असून, यामध्ये महाराष्ट्रातील ७ जागांचा समावेश आहे. या जागांसाठी १६ मार्च २०२६ रोजी मतदान आणि मतमोजणी होणार आहे. राज्याच्या राजकारणात बदललेल्या समीकरणांच्या पार्श्वभूमीवर ही निवडणूक अत्यंत चुरशीची ठरणार आहे.
या दिग्गज खासदारांची मुदत संपणार
येत्या २ एप्रिल २०२६ रोजी महाराष्ट्रातील खालील ७ सदस्यांचा कार्यकाळ संपत असल्याने ही निवडणूक होत आहे:
- रामदास आठवले (रिपाइं-ए)
- शरद पवार (राष्ट्रवादी-शरद पवार गट)
- डॉ. भागवत कराड (भाजप)
- डॉ. फौजिया खान (राष्ट्रवादी-अजित पवार गट)
- प्रियांका चतुर्वेदी (शिवसेना-ठाकरे गट)
- धैर्यशील पाटील (भाजप)
- रजनी पाटील (काँग्रेस)
निवडणुकीचे संपूर्ण वेळापत्रक
| टप्पा | दिनांक |
| निवडणूक अधिसूचना | २६ फेब्रुवारी २०२६ (गुरुवार) |
| अर्ज भरण्याची शेवटची तारीख | ५ मार्च २०२६ (गुरुवार) |
| अर्जांची छाननी | ६ मार्च २०२६ (शुक्रवार) |
| अर्ज माघार घेण्याची तारीख | ९ मार्च २०२६ (सोमवार) |
| मतदान (स. ९ ते दु. ४) | १६ मार्च २०२६ (सोमवार) |
| मतमोजणी आणि निकाल | १६ मार्च २०२६ (सायंकाळी ५ वा.) |
विजयाचे गणित: ३७ मतांचा ‘कोटा’
अजित पवार आणि शिवाजी कर्डिले यांच्या निधनाने विधानसभेतील २ जागा रिक्त आहेत. सद्यस्थितीत २८६ आमदारांच्या संख्याबळानुसार, राज्यसभेवर निवडून जाण्यासाठी एका उमेदवाराला किमान ३७ मतांची (First Preference Votes) आवश्यकता आहे.
१. महायुतीचे वर्चस्व (एकूण २३४ आमदार)
महायुतीकडे भाजप (१३१), शिवसेना शिंदे गट (५८) आणि राष्ट्रवादी अजित पवार गट (४०) यांचे मिळून मोठे संख्याबळ आहे.
- भाजप: १३२ मतांच्या आधारावर भाजपचे ३ ते ४ खासदार निवडून येऊ शकतात.
- शिवसेना (शिंदे गट): ५८ मतांच्या बळावर १ जागा निश्चित आहे, तर २० मते अतिरिक्त राहतील.
- राष्ट्रवादी (अजित पवार गट): ४० मतांच्या जोरावर १ जागा आरामात निवडून येईल.
- एकूण: महायुतीकडे असलेल्या अतिरिक्त मतांमुळे ते ६ जागा सहज जिंकण्याच्या स्थितीत आहेत.
२. महाविकास आघाडीची स्थिती (एकूण ४९ आमदार)
काँग्रेस (१६), शिवसेना ठाकरे गट (२०) आणि राष्ट्रवादी शरद पवार गट (१०) तसेच छोटे पक्ष मिळून मविआकडे ४९ मते आहेत.
- निकाल: ३७ मतांचा कोटा पूर्ण केल्यास मविआचा १ खासदार निवडून येऊ शकतो. मात्र, दुसऱ्या जागेसाठी त्यांच्याकडे आवश्यक संख्याबळ नाही.
राजकीय विश्लेषण
या निवडणुकीत महायुती ६ तर महाविकास आघाडी १ जागा जिंकण्याची दाट शक्यता आहे. मात्र, शरद पवार आणि रामदास आठवले यांसारख्या मोठ्या नेत्यांच्या जागा रिक्त होत असल्याने, पक्ष कोणाला उमेदवारी देणार आणि ‘क्रॉस वोटिंग’ होणार का? याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे. विशेषतः सहाव्या जागेसाठी महायुती आपल्या अतिरिक्त मतांच्या जोरावर अपक्ष किंवा छोट्या पक्षांना सोबत घेऊन काय डावपेच आखते, हे पाहणे औत्सुक्याचे ठरेल.
दैनिक रत्नागिरी खबरदार
ISO 9001:2015 CERTIFIED
(RNI NO. MAHMAR/2013/57411)
शासनमान्य रजिस्टर न्यूजपेपर
12:26 21-02-2026
