कोलंबो/नवी दिल्ली: मध्य पूर्वेतील तणावाचे पडसाद आता थेट भारताच्या उंबरठ्यावर म्हणजेच हिंद महासागरात उमटताना दिसत आहेत. श्रीलंकेच्या दक्षिणी किनारपट्टीजवळ अमेरिकेच्या एका पाणबुडीने इराणच्या ‘IRIS Dena’ या युद्धनौकेवर टॉरपीडो डागून ती समुद्रात बुडवल्याची धक्कादायक घटना घडली आहे. या घटनेमुळे आंतरराष्ट्रीय सागरी क्षेत्रात खळबळ माजली असून भारताच्या सुरक्षेच्या दृष्टीनेही अनेक गंभीर प्रश्न उपस्थित झाले आहेत.
नेमकी घटना काय?
मिळालेल्या माहितीनुसार, इराणची ‘IRIS Dena’ ही युद्धनौका भारतात आयोजित एका नौदल सरावात सहभागी होऊन परतत होती. यावेळी श्रीलंकेच्या शोध आणि बचाव क्षेत्राच्या (Search and Rescue Zone) कक्षेत, किनाऱ्यापासून अवघ्या ४० नॉटिकल मैल अंतरावर अमेरिकन पाणबुडीने या नौकेला लक्ष्य केले. या हल्ल्यात युद्धनौका पूर्णपणे बुडाली असून, श्रीलंकेच्या नौदलाने आतापर्यंत ३२ इराणी कर्मचाऱ्यांना वाचवले आहे, तर अनेक जण अजूनही बेपत्ता आहेत.
भारतासाठी ही घटना चिंतेची का?
हा हल्ला भारतासाठी अत्यंत संवेदनशील मानला जात आहे, कारण: १. व्यापारी मार्ग: हिंद महासागरातील हा भाग भारताच्या सागरी व्यापाराचा मुख्य मार्ग आहे. २. ऊर्जा सुरक्षा: भारत आपल्या कच्च्या तेलाची मोठी आयात याच मार्गाने करतो. कोणत्याही लष्करी संघर्षामुळे या पुरवठ्यावर परिणाम होऊ शकतो. ३. प्रादेशिक अस्थिरता: भारताच्या इतक्या जवळ दोन मोठ्या देशांमधील युद्धजन्य परिस्थिती निर्माण होणे ही सुरक्षेच्या दृष्टीने धोक्याची घंटा आहे.
श्रीलंकेत राजकीय भूकंप; नमल राजपक्षे यांचे गंभीर सवाल
या घटनेवर श्रीलंकेचे खासदार नमल राजपक्षे यांनी तीव्र प्रतिक्रिया दिली आहे. “ही घटना श्रीलंका आणि हिंद महासागरासाठी गंभीर चिंतेचा विषय आहे. युद्ध अनेक मैल दूर असले, तरी ही हालचाल आमच्या किनाऱ्यापासून अत्यंत जवळ झाली आहे,” असे त्यांनी नमूद केले.
राजपक्षे यांनी श्रीलंका सरकारला धारेवर धरत विचारले की, “अमेरिकेच्या या कारवाईची पूर्वकल्पना सरकारला होती का? जर होती, तर ती जनतेपासून का लपवली? आणि जर माहिती नव्हती, तर आपल्या सागरी क्षेत्रात इतकी मोठी कारवाई विनासूचना कशी झाली?”
इराणचा अमेरिकेला इशारा
या हल्ल्यानंतर इराण कमालीचा संतापला आहे. आंतरराष्ट्रीय पाण्यात केलेल्या या हल्ल्यासाठी अमेरिकेला गंभीर परिणाम भोगावे लागतील, असा थेट इशारा इराणने दिला आहे. यामुळे येणाऱ्या काळात हिंद महासागरातील लष्करी हालचाली आणखी वाढण्याची शक्यता आहे.
निष्कर्ष
दक्षिण आशियाई देशांनी आणि विशेषतः भारत सरकारने या मुद्द्यावर प्रादेशिक स्तरावर गांभीर्याने विचार करण्याची गरज व्यक्त केली जात आहे. व्यापारी जहाजांची सुरक्षा आणि प्रादेशिक शांतता टिकवून ठेवणे हे आता मोठे आव्हान ठरणार आहे.
दैनिक रत्नागिरी खबरदार
ISO 9001:2015 CERTIFIED
(RNI NO. MAHMAR/2013/57411)
शासनमान्य रजिस्टर न्यूजपेपर
14:43 05-03-2026
