रत्नागिरी: गुन्हे तपासात आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करण्यात रत्नागिरी जिल्हा पोलीस दलाने संपूर्ण महाराष्ट्र पोलीस दलासमोर एक नवा आदर्श ठेवला आहे. १५ डिसेंबर २०२५ रोजी विकसित करण्यात आलेल्या कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) आधारित “RAIDS App” मुळे आता विद्रूप झालेले मृतदेह ओळखणे आणि फरार आरोपींचा शोध घेणे अत्यंत सोपे झाले आहे. रत्नागिरी पोलिसांनी विकसित केलेले हे तंत्रज्ञान आता राज्यातील इतर पाच जिल्ह्यांसाठीही मार्गदर्शक ठरत आहे.
पोलीस अधीक्षक नितीन बगाटे यांची संकल्पना
रत्नागिरीचे पोलीस अधीक्षक मा. श्री. नितीन दत्तात्रय बगाटे यांच्या मार्गदर्शनाखाली हे विशेष ‘RAIDS App’ विकसित करण्यात आले आहे. केवळ रत्नागिरीच नव्हे, तर महाराष्ट्र पोलीस दलातील गुन्हे तपास यंत्रणेला तांत्रिकदृष्ट्या सक्षम करणे, हा यामागचा मुख्य उद्देश आहे.
‘RAIDS App’ ची वैशिष्ट्ये आणि कार्यप्रणाली
हे ॲप केवळ साधे सॉफ्टवेअर नसून ते आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सच्या (AI) साहाय्याने गुंतागुंतीच्या केसेस सोडवण्यास मदत करते. याची प्रमुख कार्ये खालीलप्रमाणे आहेत:
- १०८ प्रकारे फोटो पुनर्निर्मिती (Reconstruction): पाहिजे असलेले किंवा फरार आरोपी, तसेच हरवलेल्या व्यक्तींचे जुने किंवा अस्पष्ट फोटो तब्बल १०८ वेगवेगळ्या अत्याधुनिक तांत्रिक पद्धतींनी पुन्हा तयार (Reconstruct) केले जातात. यामुळे संशयिताचा सध्याचा चेहरा कसा असू शकतो, याचा अचूक अंदाज येतो.
- अज्ञात मृतदेहांची ओळख: अनेकदा अपघातात किंवा गुन्ह्यामध्ये मृतदेहाचा चेहरा विद्रूप होतो, ज्यामुळे ओळख पटवणे कठीण जाते. “RAIDS App” अशा विद्रूप चेहऱ्यांचे डिजिटल पुनर्निर्माण करते, ज्यामुळे संबंधित व्यक्तीची ओळख पटवून तपासाला वेग मिळतो.
- रेखाचित्रांचे (Sketch) आधुनिकीकरण: गुन्हेगारांच्या जुन्या रेखाचित्रांना वास्तविक फोटोंमध्ये रूपांतरित करण्याची क्षमता या ॲपमध्ये आहे.
महाराष्ट्रातील इतर जिल्ह्यांनाही फायदा
रत्नागिरी जिल्हा पोलीस दलाने निर्माण केलेल्या या तंत्रज्ञानाची उपयुक्तता पाहून, आता राज्यातील इतर महत्त्वाच्या जिल्ह्यांनीही याचा वापर सुरू केला आहे. यामध्ये प्रामुख्याने नागपूर, सातारा, पालघर आणि अहिल्यानगर या जिल्हा पोलीस दलांचा समावेश आहे. या जिल्ह्यांनी देखील अज्ञात मृतदेहांची ओळख पटवण्यासाठी आणि रेखाचित्रांच्या पुनर्निर्मितीसाठी ‘RAIDS App’ ची मदत घेतली असून त्यांना यात मोठे यश मिळाले आहे.
तपास कार्यात वेग आणि अचूकता
आधुनिक काळातील गुन्हेगारांचा मागोवा घेण्यासाठी पारंपारिक पद्धतींसोबतच तंत्रज्ञानाची जोड असणे आवश्यक आहे. ‘RAIDS App’ मुळे तपासातील मानवी त्रुटी कमी झाल्या असून अचूकता वाढली आहे. रत्नागिरी जिल्ह्याचा हा प्रयोग तंत्रज्ञान आणि कायदा अंमलबजावणी यांच्यातील एक उत्तम समन्वय मानला जात आहे.
