Census 2026 Alert: डिजिटल जनगणनेला सुरुवात! सायबर फसवणुकीपासून सावधानतेचा; प्रशासनाकडून महत्त्वाची नियमावली जारी

राजापूर:

देशभरात एप्रिल २०२६ पासून अत्यंत महत्त्वाकांक्षी अशी जनगणना प्रक्रिया टप्प्याटप्प्याने सुरू झाली आहे. याच अंतर्गत राजापूर शहरातही नागरिकांची घरगुती माहिती संकलन करण्याचे काम वेगाने सुरू आहे. मात्र, जनगणनेच्या नावाखाली नागरिकांची आर्थिक किंवा सायबर फसवणूक होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. हीच बाब लक्षात घेऊन जिल्हा प्रशासनाने राजापूरकरांना सतर्क राहण्याचे आणि कोणत्याही अफवांना बळी न पडण्याचे आवाहन केले आहे.

राजापुरात २२ प्रगणक कार्यरत; ओळखपत्रावर असणार ‘क्यूआर कोड’

राजापूर शहरात जनगणना प्रक्रिया सुलभ रितीने पार पाडण्यासाठी २२ प्रगणक आणि ४ पर्यवेक्षक कार्यरत आहेत. यामध्ये सरकारी शाळा आणि हायस्कूलमधील शिक्षकांचाही समावेश करण्यात आला आहे. राजापूर नगरपरिषदेचे मुख्याधिकारी अभिनित गुंगोरे हे या प्रक्रियेसाठी मुख्य ‘चार्ज ऑफिसर’ म्हणून काम पाहत असून, त्यांच्या मार्गदर्शनाखाली अधिकारी व कर्मचारी घरोघरी जाऊन माहिती संकलित करत आहेत.

ओळख कशी पटवणार?

अधिकृत प्रगणकांकडे भारत सरकारच्या Registrar General & Census Commissioner India यांचे अधिकृत ओळखपत्र असणार आहे. यंदाची जनगणना ही डिजिटल पद्धतीने होत असल्यामुळे या ओळखपत्रावर क्यूआर कोड (QR Code) देण्यात आला आहे. नागरिक हा क्यूआर कोड स्कॅन करून संबंधित प्रगणक अधिकृत आहे की नाही, याची जागेवरच खातरजमा करू शकतात.

प्रशासनाचा स्पष्ट इशारा: ‘या’ ६ गोष्टी कधीही शेअर करू नका!

सायबर भामट्यांपासून नागरिकांचे संरक्षण करण्यासाठी जिल्हा प्रशासनाने अत्यंत महत्त्वाची माहिती दिली आहे. अधिकृत प्रगणक घरगुती माहिती गोळा करताना खालील गोष्टींची मागणी कधीही करणार नाहीत: १. बँक खात्याची माहिती (Bank Account Details) २. आधार क्रमांक ३. पॅन क्रमांक (PAN Number) ४. बँकेचा पिन (PIN) ५. सीव्हीव्ही (CVV) ६. मोबाईलवर आलेला ओटीपी (OTP)

महत्त्वाची नोंद: जर जनगणनेच्या नावाखाली कोणीही तुमच्याकडे वरील गोपनीय आर्थिक किंवा वैयक्तिक माहिती मागितली, तर समजून जा की ती फसवणूक असू शकते. अशा वेळी त्वरित नकार द्या.

जनगणनेत विचारले जाणार एकूण ३३ प्रश्न

या जनगणना प्रक्रियेदरम्यान प्रगणकांकडून कुटुंबातील सदस्यांची एकूण संख्या, त्यांचे शिक्षण, व्यवसाय तसेच घरातील मूलभूत सुविधा जसे की पाणी, वीज, शौचालय यांसारख्या गोष्टींबाबत एकूण ३३ प्रश्न विचारले जाणार आहेत.

नागरिकांनी कोणत्याही अनोळखी किंवा संशयास्पद व्यक्तीवर विश्वास ठेवू नये. असा कोणताही प्रकार आढळल्यास तातडीने स्थानिक तहसील कार्यालय किंवा नगरपरिषद प्रशासनाशी संपर्क साधावा, असे सांगण्यात आले आहे.

वेळेची बचत करण्यासाठी ‘स्वतः नोंदणी’चा पर्याय

डिजिटल जनगणनेचा भाग म्हणून नागरिकांना स्वतःहून माहिती भरण्याची सुविधा उपलब्ध करून देण्यात आली आहे. नागरिकांनी se.census.gov.in या अधिकृत संकेतस्थळावर (Website) जाऊन स्वतःची माहिती भरल्यास, त्यांना ११ अंकी ‘SE ID’ प्राप्त होणार आहे. हा आयडी प्रगणकांना दाखवल्यास नागरिकांच्या वेळेची मोठी बचत होणार आहे.

तसेच, दुर्दैवाने कोणतीही सायबर फसवणूक झाल्यास नागरिकांनी तात्काळ १९३० या सायबर हेल्पलाईन क्रमांकावर संपर्क साधून आपली तक्रार नोंदवावी, असे आवाहन जिल्हाधिकारी कार्यालयाकडून करण्यात आले आहे.

बातमीचे ठळक मुद्दे (Quick Highlights):

  • प्रक्रिया: राजापूर शहरात घरगुती माहिती संकलनाचे काम सुरू.
  • अधिकारी: नगरपरिषद मुख्याधिकारी अभिनित गुंगोरे हे ‘चार्ज ऑफिसर’ म्हणून कार्यरत.
  • सुरक्षा उपाय: प्रगणकांच्या ओळखपत्रावरील क्यूआर कोड स्कॅन करून ओळख पटवणे शक्य.
  • काय विचारणार?: शिक्षण, व्यवसाय आणि मूलभूत सुविधांविषयी एकूण ३३ प्रश्न विचारले जाणार.
  • बँक खात्याची सुरक्षा: आधार, पॅन, ओटीपी किंवा बँक खात्याची माहिती देण्याची गरज नाही.
  • ऑनलाईन नोंदणी: स्वतः माहिती भरल्यास मिळणार ११ अंकी SE ID.
  • सायबर हेल्पलाईन: फसवणूक झाल्यास संपर्क करण्यासाठी टोल फ्री क्रमांक १९३०.

दैनिक रत्नागिरी खबरदार
ISO 9001:2015 CERTIFIED
(RNI NO. MAHMAR/2013/57411)
शासनमान्य रजिस्टर न्यूजपेपर
11:13 28-05-2026