उन्हाळ्यापूर्वीच जलसाठ्यांवर वाढता ताण; रत्नागिरी पालिका आणि पाटबंधारे विभागाकडून पाणीटंचाई नियंत्रणासाठी काटेकोर नियोजन सुरू
Ratnagiri Water Crisis च्या समस्येवर मात करण्यासाठी रत्नागिरी शहरात आगामी काळात प्रशासनाकडून कठोर पावले उचलली जाण्याची दाट शक्यता आहे. कमी झालेला पाऊस, वाढती उष्णता आणि बाष्पीभवनामुळे जलसाठ्यांवर पडणारा ताण लक्षात घेता, रत्नागिरी नगरपरिषद आणि पाटबंधारे विभागाकडून आतापासूनच उन्हाळ्याचे नियोजन सुरू करण्यात आले आहे. आगामी सहा महिन्यांचा पाणीपुरवठा सुरळीत ठेवण्यासाठी आणि जलसाठ्यांचे व्यवस्थापन करण्यासाठी आठवड्यातून दोन दिवस पाणीपुरवठा बंद ठेवण्याचा एक गंभीर पर्याय प्रशासनाच्या विचाराधीन आहे. सध्या शहरात दर सोमवारी पाणीपुरवठा बंद ठेवला जात असून, या पार्श्वभूमीवर त्यात आणखी एका दिवसाची भर पडण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. यासंदर्भातील अंतिम निर्णय तांत्रिक अहवाल आणि पालिकेच्या आगामी सर्वसाधारण सभेतील सविस्तर चर्चेनंतर अधिकृतपणे घेतला जाणार आहे.
पावसाच्या दिवसांत घट आणि बाष्पीभवनामुळे जलसाठ्यांवर ताण
यंदा कोकणात आणि प्रामुख्याने रत्नागिरी जिल्ह्यात पावसाचे प्रत्यक्ष दिवस अपेक्षेपेक्षा खूपच कमी झाल्यामुळे स्थानिक जलसाठ्यांवर विपरीत परिणाम होण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. सामान्यपणे जिल्ह्यात वर्षभरात सरासरी ११२ दिवस पाऊस पडत असतो; परंतु यंदा हा कालावधी थेट सुमारे ८४ ते ८५ दिवसांवर येऊन ठेपला आहे. पावसाचे दिवस घटल्यामुळे भूजल पातळी आणि धरणातील पाण्याच्या आवकेवर मर्यादा आली आहे. त्यातच दिवसेंदिवस वाढणाऱ्या तापमानामुळे धरणातील पाण्याचे बाष्पीभवन झपाट्याने वाढत आहे. सध्या जरी धरणांमध्ये पाणीसाठा उपलब्ध असला, तरी आगामी सहा महिने आणि विशेषतः उन्हाळ्याच्या कडक दिवसांत शहराला होणारा पाणीपुरवठा विनाखंड सुरळीत ठेवण्यासाठी आतापासूनच काटेकोर आणि दूरगामी नियोजन करणे अत्यंत गरजेचे झाले आहे.
Ratnagiri Water Crisis नियंत्रणासाठी जलवाहिनी आणि जॅकवेलची कामे वेगाने
शहरातील पाण्याची उपलब्धता आणि वितरण व्यवस्था सुरळीत करण्यासाठी रत्नागिरी पालिकेकडून विविध तांत्रिक उपाययोजना हाती घेण्यात येत आहेत. याविषयी माहिती देताना पाणी सभापती निमेश नायर यांनी स्पष्ट केले की, जरी पानवल धरणात सध्या पुरेसा पाणीसाठा उपलब्ध असला, तरी धरणापासून नाचणे जलशुद्धीकरण केंद्रापर्यंत सुमारे १३०० मीटर लांबीची महत्त्वाची जलवाहिनी टाकण्याचे काम अद्याप अपूर्ण आहे. हे रखडलेले काम तातडीने मार्gi लावण्यासाठी आणि गळती रोखण्यासाठी संबंधित ठेकेदाराला ७५ लाख रुपयांच्या निधीस प्रशासकीय मंजुरी प्रदान करण्यात आली आहे. याशिवाय, शीळ धरणावरील जुनी जॅकवेल विहीर अचानक कोसळल्यामुळे तिच्या दुरुस्तीचे काम, नव्याने बांधकाम करणे तसेच नवीन पंप बसवण्यासाठी तब्बल ५६ लाख रुपयांचा सविस्तर प्रस्ताव तयार करण्यात आला आहे. या सर्व जलवाहिन्या, विहिरी आणि विविध जलस्रोतांचे तांत्रिक बळकटीकरण करून रत्नागिरीच्या पाणीपुरवठ्याला दीर्घकालीन स्थैर्य देण्याचा प्रयत्न प्रशासनाकडून केला जात आहे.
नागरिकांची जबाबदारी: उपलब्ध पाण्याचा काटकसरीने वापर करण्याचे आवाहन
शासकीय आणि पालिका स्तरावर पाणीपुरवठा सुरळीत ठेवण्यासाठी विविध प्रयत्न सुरू असले, तरी उपलब्ध पाण्याचा अतिशय काटकसरीने वापर करणे ही प्रत्येक स्थानिक नागरिकाचीही तितकीच महत्त्वाची नैतिक जबाबदारी आहे. पिण्याचे पाणी अनावश्यकपणे वाया घालवणे टाळणे, दैनंदिन कामांमध्ये गरजेपुरतेच पाणी वापरणे आणि प्रत्येक थेंबाची बचत करणे काळाची गरज बनली आहे. भविष्यात आठवड्यातून दोन दिवस पाणीपुरवठा बंद ठेवण्याची कडक वेळ येऊ नये आणि आगामी उन्हाळ्यात नागरिकांना तीव्र पाणीटंचाईचा सामना करावा लागू नये, यासाठी रत्नागिरीकरांनी आतापासूनच सजग होऊन पाणी जपून वापरण्याचे जाहीर आवाहन प्रशासनाकडून करण्यात येत आहे.
