दापोली: कोकणची लाल माती आता केवळ आंबा-काजू पुरती मर्यादित राहिली नसून, येथे परदेशी भाज्यांचे नंदनवन फुलू लागले आहे. दापोली येथील उद्यान विद्या महाविद्यालयाच्या विद्यार्थ्यांनी एक पाऊल पुढे टाकत परदेशी भाजी म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या ‘टर्निप’ची (Turnip) यशस्वी शेती करून सर्वांचे लक्ष वेधून घेतले आहे. या प्रयोगामुळे कोकणातील शेतकऱ्यांसाठी एक्झॉटिक भाज्यांच्या लागवडीचा एक नवा आणि फायदेशीर मार्ग खुला झाला आहे.
विद्यार्थी बनले ‘ॲग्री-एंटरप्रेन्योर’: अनुभवात्मक शिक्षण कार्यक्रम
डॉ. बाळासाहेब सावंत कोकण कृषी विद्यापीठांतर्गत चतुर्थ वर्षातील विद्यार्थ्यांसाठी ‘अनुभवात्मक शिक्षण कार्यक्रम’ (Experiential Learning Programme) राबविला जातो. या कार्यक्रमांतर्गत विद्यार्थ्यांनी केवळ पुस्तकी ज्ञान न घेता प्रत्यक्ष शेतात घाम गाळून टर्निपची लागवड केली. या उपक्रमाला मिळालेले यश पाहून कृषी क्षेत्रातील जाणकारांकडून विद्यार्थ्यांचे कौतुक होत आहे.
टर्निपसह विविध भाज्यांचा बहर
विद्यार्थ्यांनी केवळ टर्निपवरच समाधान न मानता, एकाच प्रक्षेत्रावर विविध प्रकारच्या भाजीपाल्यांची लागवड केली आहे. यामध्ये खालील पिकांचा समावेश आहे:
- एक्झॉटिक भाज्या: टर्निप, नवलखवल, झुकिनी.
- नियमित भाज्या: कोबी, फुलकोबी, टोमॅटो, वांगी, मिरची, भेंडी, गवार.
- वेलवर्गीय पिके: दुधी भोपळा, काकडी, पडवळ, शिराळं, घोसाळ, घेवडा.
- इतर: मधुमका (Sweet Corn) आणि कलिंगड.
यातील अनेक भाज्या सध्या बाजारपेठेत विक्रीसाठी सज्ज असून, उर्वरित पिके लवकरच ग्राहकांपर्यंत पोहोचणार आहेत.
मार्गदर्शक आणि टीमचे कष्ट
हा संपूर्ण उपक्रम श्री. सैतवाल आणि डॉ. शिगवण यांच्या तांत्रिक मार्गदर्शनाखाली यशस्वी झाला. या प्रयोगामुळे विद्यार्थ्यांना बियाणे निवडीपासून ते काढणीपश्चात व्यवस्थापनापर्यंतचा प्रत्यक्ष अनुभव मिळाला आहे, जो त्यांना भविष्यात व्यावसायिक शेतीसाठी अत्यंत उपयुक्त ठरेल.
ग्राहकांसाठी खास संधी: ‘फार्म टू फ्रेश’ खरेदी
दापोलीतील स्थानिक नागरिकांना आणि पर्यटकांना ताज्या व दर्जेदार भाज्या खरेदी करण्याची सुवर्णसंधी उपलब्ध करून देण्यात आली आहे.
कुठे मिळेल भाजी? > इच्छुक नागरिक दापोली येथील नर्सरी क्रमांक १० वर जाऊन प्रत्यक्ष शेती पाहू शकतात आणि तिथल्या तिथे ताजी भाजी रास्त दरात खरेदी करू शकतात.
शेतकऱ्यांसाठी उत्पन्नाची नवी दिशा
कोकणात प्रामुख्याने भात शेती केली जाते, मात्र टर्निप आणि झुकिनी सारख्या एक्झॉटिक भाज्यांना मुंबई-पुण्यासारख्या मोठ्या शहरांतील हॉटेल मार्केटमध्ये मोठी मागणी आहे. विद्यार्थ्यांनी केलेला हा यशस्वी प्रयोग पाहून स्थानिक शेतकऱ्यांचा कल आता या नगदी पिकांकडे वाढण्याची शक्यता आहे, ज्यामुळे ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला मोठी चालना मिळू शकते.
दैनिक रत्नागिरी खबरदार
ISO 9001:2015 CERTIFIED
(RNI NO. MAHMAR/2013/57411)
शासनमान्य रजिस्टर न्यूजपेपर
15:32 05-02-2026
