चिपळूण: धामवणे गावात रंगले ‘बांधावरचे साहित्य संमेलन’

चिपळूण (रत्नागिरी): कोकणचा निसर्ग, डोंगराळ भाग आणि कोसळणारा पाऊस यांच्याशी नातं सांगणाऱ्या शेतीचा आधारस्तंभ म्हणजे ‘बांध’. याच मातीच्या बांधावर साहित्यिकांचा मेळावा भरवून माणूस, माती आणि नाती यांचे बंध उलगडणारा एक अनोखा प्रयोग चिपळूण तालुक्यातील धामवणे गावात पार पडला. राज्यभरातील रसिक आणि साहित्यप्रेमींच्या उपस्थितीने हे ‘बांधावरचे साहित्य संमेलन’ अक्षरशः अविस्मरणीय ठरले.

पारंपरिक पद्धतीने सोहळ्याचा प्रारंभ

साहित्य संमेलनाचे स्वरूप अत्यंत साधे आणि मातीशी जोडलेले होते. शेणाने सारवलेल्या शेताच्या बांधावर दीपप्रज्वलन करण्यात आले. पारंपरिक वाद्य संबळच्या निनादात श्रीसातेरी मातेच्या वारूळाचे पूजन आणि वाशिष्ठी व नर्मदा गंगाजलाने भरलेल्या मातीच्या घटाचे पूजन करून सोहळ्याचे उद्घाटन झाले. कोकणी संस्कृतीची ओळख असलेले ‘आरज’ लावून आणि ‘भलरी’ गाऊन कार्यक्रमाची सुरुवात करण्यात आली, तर प्रकाश गांधी यांनी मालवणी भाषेत घातलेल्या गाऱ्हाण्याने उपस्थितांची मने जिंकली.

साहित्य म्हणजे जीवनाचा शोध: प्रा. सुहास बारटक्के

संमेलनाध्यक्ष प्रा. सुहास बारटक्के यांनी आपल्या भाषणात निसर्ग आणि साहित्याच्या अतूट नात्यावर प्रकाश टाकला. ते म्हणाले,

“माणूस हा निसर्गाचाच एक भाग आहे. लेखकाला किंवा कवीला निसर्गापासून वेगळे करता येत नाही. साहित्यातूनच जीवनाचा आणि खऱ्या जगण्याचा शोध घेता येतो. साहित्य केवळ रिझवत नाही, तर ते मानवी जीवनातील दुःख आणि कैफियतही मांडते.”

तरुणाईच्या बदलत्या भाषेचे स्वागत: डॉ. प्रशांत पटवर्धन

कार्यक्रमाचे उद्घाटक डॉ. प्रशांत पटवर्धन यांनी आजच्या पिढीच्या बदलत्या भाषेवर भाष्य केले. सध्याची तरुणाई इंग्रजी मिश्रित संमिश्र भाषा वापरत असली, तरी ती भाषा ‘जिवंत’ आहे आणि तिचे स्वागत करायला हवे, असे मत त्यांनी व्यक्त केले.

प्रमुख उपस्थितांची मांदियाळी

या संमेलनासाठी राजकीय आणि साहित्यिक क्षेत्रातील दिग्गजांनी हजेरी लावली होती. यामध्ये:

• आमदार शेखर निकम
• स्वागताध्यक्ष शशिकांत मोदी
• प्रसिद्ध कवी अरुण म्हात्रे
• सुभाष लाड, स्वप्ना यादव
• कार्याध्यक्ष प्रा. संतोष गोनबरे (ज्यांनी प्रास्ताविकातून संमेलनाचा मूळ उद्देश स्पष्ट केला).

स्वराभिषेक: बांधावरचे गीत

या संमेलनासाठी प्रा. सोनाली खर्चे यांनी विशेष गीत लिहिले होते, ज्याला अमेय वराडे यांनी संगीतबद्ध केले. या ‘बांधावरच्या गीता’च्या सादरीकरणाने वातावरणात एक वेगळीच रंगत भरली.

थोडक्यात सांगायचे तर… शहरातील अलिशान सभागृहातून बाहेर पडून साहित्याचा हा जागर थेट शेताच्या बांधावर पोहोचल्याने, साहित्याला खऱ्या अर्थाने मातीचा सुगंध लाभला. निसर्गाच्या सानिध्यात पार पडलेले हे संमेलन कोकणातील सांस्कृतिक चळवळीसाठी एक मैलाचा दगड ठरणार आहे.

दैनिक रत्नागिरी खबरदार
ISO 9001:2015 CERTIFIED
(RNI NO. MAHMAR/2013/57411)
शासनमान्य रजिस्टर न्यूजपेपर
10:21 11-02-2026