दुष्काळ आणि भीषण चारा टंचाईच्या पार्श्वभूमीवर सरकारचा महत्त्वपूर्ण निर्णय; थेट खात्यात जमा निधी
*मुंबई :* राज्यातील दुष्काळसदृश परिस्थितीमुळे संकटात सापडलेल्या बळीराजासाठी एक मोठी आणि दिलासादायक बातमी समोर आली आहे. ‘पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमाफी योजना २०२६’ अंतर्गता तिसरा हप्ता ऑनलाइन पद्धतीने थेट पात्र शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यात वितरित करण्यात आला आहे. मुख्यमंत्र्यांच्या हस्ते ऑनलाईन पद्धतीने या लाभाचे वितरण झाल्याने अडचणीत सापडलेल्या शेतकऱ्यांना मोठा आर्थिक आधार मिळाला आहे.
*महाराष्ट्रावर चारा टंचाईचे मोठे संकट*
सध्या राज्यात निर्माण झालेल्या दुष्काळी परिस्थितीमुळे केवळ शेती पिकांचेच नव्हे, तर पशुधनाच्या चाऱ्याचेही गंभीर संकट उभे राहिले आहे. राज्यात हिरव्या चाऱ्यामध्ये २२.७९% आणि सुक्या चाऱ्यामध्ये २१.४३% इतकी मोठी तूट नोंदवण्यात आली आहे.
राज्यात सुमारे २.७८ कोटी पशुधन असून त्यांच्यासाठी हिरव्या चाऱ्याची वार्षिक गरज सुमारे १,१७६.७८ लाख मेट्रिक टन आहे. मात्र, सध्या केवळ ९०७.४९ लाख मेट्रिक टन हिरवा चारा उपलब्ध असल्याने तब्बल २६८.३७ लाख मेट्रिक टन चाऱ्याची तुटवडा निर्माण झाला आहे. हीच बिकट परिस्थिती सुक्या चाऱ्याबाबतही आहे; ३७७.८७ लाख मेट्रिक टन गरजेच्या तुलनेत केवळ २९६.६२ लाख मेट्रिक टन चारा उपलब्ध असून ८१.०६ लाख मेट्रिक टन (२१.४३%) तूट नोंदवण्यात आली आहे.
*१९७२ पेक्षा भीषण परिस्थितीची भीती*
पिकांचे झालेले अतोनात नुकसान आणि चाऱ्याच्या भीषण टंचाईमुळे ग्रामीण अर्थव्यवस्थेवर मोठा ताण आला आहे. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी गेल्या महिन्यातच परिस्थितीचे गांभीर्य लक्षात आणून देत इशारा दिला होता की, “सध्याची परिस्थिती ही १९७२ च्या ऐतिहासिक दुष्काळापेक्षाही अधिक भीषण असू शकते आणि येणारे महिने अत्यंत आव्हानात्मक असतील.” या आव्हानात्मक काळात राज्य सरकार पूर्ण ताकदीने शेतकऱ्यांच्या पाठीशी उभे असून कर्जमाफीच्या माध्यमातून शेतकऱ्यांवरील कर्जाचा भार हलका केला जात आहे.
*सोलापूर जिल्हा सर्वाधिक प्रभावित; सोयाबीन पूर्णपणे उद्ध्वस्त*
दुष्काळाचा सर्वाधिक फटका सोलापूर जिल्ह्याला बसला आहे, जिथे सरासरीच्या अवघा ५०% पाऊस झाला आहे. सोलापूर जिल्ह्यातील खरीप पिके करपून गेली असून, बार्शी आणि धनोर परिसरातील सुमारे ९०,००० हेक्टर क्षेत्रावरील सोयाबीनचे पीक पूर्णपणे नष्ट झाले आहे. याशिवाय जलस्रोतांमधील पाणी साठा खालावल्याने मत्स्य व्यवसायावरही मोठा परिणाम झाला असून मत्स्यबीज संवर्धन व उत्पादनाबाबत मत्स्य विभागाने मोठी चिंता व्यक्त केली आहे.
