पती-पत्नीच्या नात्यातील प्रेमाचा आणि विश्वासाचा हा उत्सव; साडेतीन मुहूर्तांपैकी एक असलेल्या या दिवसाचे व्यापारी वर्गासाठीही विशेष महत्त्व
Diwali Padwa 2026 Significance बाबत मिळालेल्या माहितीनुसार, दिवाळीचा आनंदोत्सव सुरू असून आजचा दिवस अत्यंत खास आहे. हिंदू दिनदर्शिकेनुसार, १० नोव्हेंबर रोजी बलिप्रतिपदा म्हणजेच दिवाळी पाडवा साजरा केला जात आहे. महाराष्ट्राच्या संस्कृतीत या सणाला विशेष महत्त्व असून, पती-पत्नीच्या नात्यातील प्रेम, विश्वास, आपुलकी आणि समर्पण व्यक्त करण्याचा हा खास दिवस मानला जातो. या दिवशी पत्नी पतीचे औक्षण करून त्याच्या दीर्घायुष्याची आणि उत्तम आरोग्याची प्रार्थना करते, तर व्यापारी वर्गासाठी हा दिवस अत्यंत शुभ मानला जातो.
हिंदू पंचांगानुसार कार्तिक शुक्ल प्रतिपदेला बलिप्रतिपदा किंवा दिवाळी पाडवा साजरा केला जातो. २०२६ मध्ये प्रतिपदा तिथी ९ नोव्हेंबर रोजी दुपारी १२ वाजून ३१ मिनिटांनी सुरू झाली असून, १० नोव्हेंबर रोजी दुपारी २ वाजता समाप्त होत आहे. प्रतिपदेचा सूर्योदय १० नोव्हेंबर रोजी होत असल्याने याच दिवशी दिवाळी पाडवा साजरा केला जात आहे.
Diwali Padwa 2026 Significance: पतीचे औक्षण करण्याचा शुभ मुहूर्त आणि पूजाविधी
धार्मिक मान्यतेनुसार, दिवाळी पाडव्याच्या दिवशी पत्नीने पतीचे औक्षण करण्याची परंपरा आहे. सकाळीच्या शुभ वेळेत औक्षण करणे मंगलदायी मानले जाते:
शुभ चौघडिया मुहूर्त: सकाळी १० वाजून ५७ मिनिटांपासून दुपारी १२ वाजून २२ मिनिटांपर्यंत.
अभिजित मुहूर्त: सकाळी ११ वाजून ५९ मिनिटांपासून दुपारी १२ वाजून ४४ मिनिटांपर्यंत.
औक्षणासाठी शुभ वेळ: दोन्ही मुहूर्तांचा समान कालावधी लक्षात घेता, सकाळी ११ वाजून ५९ मिनिटांपासून दुपारी १२ वाजून २२ मिनिटांपर्यंतचा वेळ निवडता येईल.
औक्षणाच्या विधीमध्ये घराची स्वच्छता करून दारासमोर रांगोळी काढली जाते आणि देवघरात दिवा लावून विष्णू व बळीराजाचे स्मरण केले जाते. पतीला पाटावर बसवून ताटात निरांजन, अक्षता, हळद-कुंकू, फुले व मिठाई ठेवून औक्षण केले जाते. त्यानंतर पती पत्नीला भेटवस्तू देऊन प्रेम व्यक्त करतो.
बलिप्रतिपदेचे पौराणिक महत्त्व आणि साडेतीन मुहूर्त
या सणाचा संबंध भगवान विष्णूंच्या वामन अवताराशी आणि दानशूर राजा बळीराजाशी जोडला जातो. राजा बळीच्या दानशूरपणावर प्रसन्न होऊन विष्णूंनी त्याला पाताळाचे राज्य दिले आणि वर्षातून एकदा प्रजेला भेटण्याचा वर दिला, अशी मान्यता आहे.
महाराष्ट्राच्या परंपरेनुसार गुढीपाडवा, अक्षय्य तृतीया आणि विजयादशमी हे तीन पूर्ण मुहूर्त मानले जातात, तर दिवाळी पाडवा हा अर्धा मुहूर्त मानला जातो. त्यामुळे या दिवशी नवीन कामाची सुरुवात, व्यवसाय आणि आर्थिक व्यवहार सुरू करणे अत्यंत शुभ मानले जाते. व्यापारी वर्गाकडून दुकानात लक्ष्मीपूजन आणि वहीपूजन करून नवीन आर्थिक व्यवहारांची सुरुवात केली जाते.
