चिपळूण: मुंबई-गोवा राष्ट्रीय महामार्गाचे काम गेली १७ वर्षे रखडलेले असतानाच, आता राष्ट्रीय महामार्ग विभागाने एक नवा अजब ‘कारनामा’ सुरू केला आहे. रत्नागिरी जिल्ह्यात तापमानाचा पारा ४० ते ४२ अंश सेल्सिअसवर पोहोचलेला असताना, महामार्गाच्या दुतर्फा आणि डिव्हायडरमध्ये झाडे लावण्याची मोहीम हाती घेण्यात आली आहे. मात्र, या कडाक्याच्या उन्हात ही कोवळी रोपे तग धरणार का? असा संतप्त सवाल पर्यावरणप्रेमी आणि सामाजिक कार्यकर्त्यांनी उपस्थित केला आहे.
पाणी टंचाईच्या काळात वृक्षारोपणाचा घाट
एप्रिल महिन्याच्या मध्यात जेव्हा सर्वत्र पाणी टंचाईची झळ जाणवत आहे, अशा वेळी महामार्ग विभागाने खड्डे खोदून रोपे लावण्यास सुरुवात केली आहे. १५ एप्रिलनंतर उन्हाची तीव्रता अधिक वाढलेली असताना ही रोपे केवळ नावापुरती लावली जात आहेत का, असा प्रश्न उपस्थित होत आहे. ही झाडे जगवण्यासाठी संबंधित यंत्रणा सातत्याने पाणी देणार का? असा सवाल सामाजिक कार्यकर्ते शाहनवाज शाह यांनी केला असून, त्यांनी याविरोधात १ मे रोजी ‘खड्डे दफन’ आंदोलनाचा इशारा दिला आहे.
एक लाखांहून अधिक झाडांची कत्तल
महामार्गाच्या चौपदरीकरणासाठी टप्पा १ ते १० दरम्यान तब्बल १ लाख ६ हजार ७३७ जुन्या वृक्षांची तोड करण्यात आली होती. यामध्ये १०० वर्षांहून अधिक जुनी वड, पिंपळ, आंबा, चिंच आणि जांभळाची झाडे होती. नियमानुसार तोडलेल्या झाडांच्या बदल्यात नवीन वृक्षारोपण करणे कंत्राटदाराला बंधनकारक होते, मात्र १० वर्षांनंतर आता कुठे प्रशासनाला जाग आली आहे.
महामार्गाचे काम अद्याप रखडलेलेच
एककीडे वृक्षारोपणाचा फार्स सुरू असताना, दुसरीकडे महामार्गाचे प्रत्यक्ष काम अद्याप अपूर्णच आहे:
- अर्धवट कामे: माणगाव बायपास, इंदापूर आणि परशुराम घाटातील एक लेन अद्याप बंद आहे.
- उड्डाणपूल: चिपळूण, संगमेश्वर आणि राजापूर येथील उड्डाणपूल अर्धवट स्थितीत आहेत.
- डेडलाईनचा खेळ: केंद्रीय मंत्री नितीन गडकरी यांनी मे अखेरपर्यंत काम पूर्ण होईल असे आश्वासन दिले असले तरी, सद्यस्थिती पाहता हे आश्वासन हवेतच विरण्याची शक्यता आहे.
वृक्षारोपणाबाबत तज्ज्ञांचे मत:
पर्यावरण तज्ज्ञांच्या मते, झाडे लावण्यासाठी मे महिन्याचा शेवट किंवा जूनचा पहिला आठवडा (पावसाळ्याची सुरुवात) सर्वात योग्य असतो. कडाक्याच्या उन्हात लावलेली झाडे १० ते १५ दिवसांतच सुकून जाण्याची भीती असते. यामुळे सरकारी निधीचा अपव्यय होत असल्याची भावना व्यक्त होत आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे एका नजरेत:
| तपशील | माहिती |
| तापमान | ४० ते ४२ अंश सेल्सिअस |
| तोडलेली झाडे | १,०६,७३७ |
| आंदोलनाचा इशारा | १ मे (शाहनवाज शाह यांच्याकडून) |
| स्थिती | १० वर्षांनंतर वृक्षारोपणास प्रारंभ |
निष्कर्ष: महामार्गावर सावलीसाठी झाडे लावणे गरजेचे असले तरी, त्याची वेळ चुकल्याने प्रशासनावर टीकेची झोड उठत आहे. केवळ ठेकेदाराचे बिल काढण्यासाठी हा ‘शो’ सुरू आहे की खरोखरच पर्यावरण रक्षणासाठी, हे येणारा काळच ठरवेल.
दैनिक रत्नागिरी खबरदार
ISO 9001:2015 CERTIFIED
(RNI NO. MAHMAR/2013/57411)
शासनमान्य रजिस्टर न्यूजपेपर
13:00 15-04-2026
