रत्नागिरी:
भारतीय स्वातंत्र्यलढ्याचा प्रदीर्घ साक्षीदार असलेल्या आणि ऐतिहासिक वारसा लाभलेल्या रत्नागिरी येथील ब्रिटिशकालीन ‘जिल्हा विशेष कारागृहाचे’ वैभव आता पुन्हा एकदा उजळून निघणार आहे. राज्याचे उद्योगमंत्री तथा रत्नागिरी जिल्ह्याचे पालकमंत्री उदय सामंत यांच्या विशेष पाठपुराव्यातून या कारागृहाच्या मजबुतीकरणासाठी आणि सुशोभीकरणासाठी साडेपाच कोटी रुपयांचा निधी उपलब्ध झाला आहे. या निधीतून सध्या या ऐतिहासिक वास्तूच्या नूतनीकरणाचे आणि संवर्धनाचे काम युद्धपातळीवर सुरू आहे.
ऐतिहासिक वारसा जपत अत्याधुनिक मजबुतीकरण
ब्रिटिशकालीन इमारतीचे ऐतिहासिक महत्त्व आणि तिचे मूळ स्वरूप अबाधित ठेवून अत्याधुनिक पद्धतीने या वास्तूचे मजबुतीकरण करण्यावर भर दिला जात आहे. या संपूर्ण प्रकल्पासाठी शासनाकडून तब्बल ८ कोटी २४ लाख रुपयांहून अधिक रकमेची प्रशासकीय मान्यता मिळाली होती. त्यापैकी प्रत्यक्ष कामासाठी ५ कोटी ५२ लाखांहून अधिक रकमेची निविदा स्वीकारण्यात आली आहे. जुन्या इमारतीचे आयुष्य वाढवणे आणि कारागृहातील विविध विभागांमध्ये आधुनिक सोयीसुविधा निर्माण करणे, हा या नूतनीकरणामागचा मुख्य उद्देश आहे.
स्वातंत्र्यवीर सावरकरांच्या कोठडीचे विशेष संवर्धन
रत्नागिरीच्या या विशेष कारागृहात प्रखर देशभक्त स्वातंत्र्यवीर विनायक दामोदर सावरकर यांना बंदी बनवून ठेवण्यात आले होते. त्यामुळे या वास्तूला देशाच्या इतिहासात अनन्यसाधारण महत्त्व आहे. या प्रकल्पाचा एक अत्यंत महत्त्वाचा भाग म्हणून स्वातंत्र्यवीर सावरकर यांना ठेवण्यात आलेल्या ऐतिहासिक कोठडीचे नूतनीकरण आणि संवर्धन करण्यात येत आहे. या कोठडीची आवश्यक डागडुजी, सीलिंगचे काम आणि येथील ‘फोटो गॅलरीचे’ नूतनीकरण प्राधान्याने केले जात आहे.
कारागृहात कोणकोणती कामे प्रगतीपथावर आहेत?
सध्या कारागृहाच्या आत आणि बाहेर विविध विकासकामे वेगाने सुरू आहेत:
दर्शनी भागाचे सुशोभीकरण: कारागृहाच्या मुख्य इमारतीच्या दर्शनी भागाला (Facade) आकर्षक बनवले जात आहे. यात स्ट्रक्चरल स्टील वर्क, प्रीकोटेड शीट बसवणे आणि मंगलोर कौले लावून छताचे काम पूर्ण करण्यात आले आहे.
स्टोन क्लॅडिंग: इमारतीच्या भिंतींना ‘स्टोन क्लॅडिंग’ (Stone Cladding) करून एक आकर्षक आणि हेरिटेज ‘लुक’ देण्यात आला आहे.
अंतर्गत डागडुजी व नूतनीकरण: पुरुष व महिला कारागृह, स्वयंपाकगृह, दवाखाना आणि वॉचटॉवरसारख्या महत्त्वाच्या विभागांमधील जुने प्लास्टर काढून नवीन प्लास्टर लावले जात आहे. तसेच जुन्या फरशा बदलून नवीन फरशा बसवण्याचे काम सुरू आहे.
रंगरंगोटी व सुशोभीकरण: वास्तूची अंतर्गत व बाह्य रंगरंगोटी प्रगतिपथावर आहे. सांस्कृतिक सभागृह, मुलाखत कक्ष आणि संरक्षक भिंतींचे प्लास्टरिंग व रंगरंगोटीची कामे पूर्ण झाली असून उर्वरित कामे वेगात सुरू आहेत.
प्रशासकीय सुधारणा: कारागृह अधीक्षकांच्या कार्यालयाचे नूतनीकरण आणि अंतर्गत फर्निचरची अद्ययावत व्यवस्थाही या मोठ्या प्रकल्पात समाविष्ट करण्यात आली आहे.
पालकमंत्र्यांच्या पुढाकाराने होत असलेल्या या दर्जेदार कामामुळे लवकरच रत्नागिरीचे हे ऐतिहासिक कारागृह एका नव्या, मजबूत आणि आकर्षक रूपात पाहायला मिळणार आहे.
दैनिक रत्नागिरी खबरदार
ISO 9001:2015 CERTIFIED
(RNI NO. MAHMAR/2013/57411)
शासनमान्य रजिस्टर न्यूजपेपर
12:38 08-05-2026
