तुडतुड्या किडीचा वाढता प्रादुर्भाव आणि अवकाळी उष्णतेमुळे उत्पादकतेवर प्रश्नचिन्ह; महागाई आणि दुष्काळाचा दुहेरी फटका
रत्नागिरी:
Konkan Alphonso Mango Weather Threat मुळे कोकणातील जगप्रसिद्ध हापूस आंबा उत्पादक पुन्हा एकदा मोठ्या आर्थिक संकटात सापडले आहेत. निसर्गाच्या वाढत्या लहरीपणामुळे आणि हवामानातील सातत्यपूर्ण बदलांमुळे गेल्या काही वर्षांपासून हापूसची उत्पादकता सातत्याने घटत चालली आहे. यंदा पावसाचे प्रमाण अत्यंत कमी राहिल्याने ऐन सप्टेंबर महिन्यातच बागायतदारांना ऑक्टोबर हीटच्या तीव्र झळा सोसाव्या लागल्या होत्या. त्यातच आता ‘अल निनो’च्या प्रभावामुळे यंदा थंडी गायब राहून तब्बल आठ महिने उन्हाळाच राहण्याचा अंदाज हवामान तज्ज्ञांनी वर्तवल्याने कोकणातील आंबा बागायतदार पुरते हादरले आहेत.
फयान वादळानंतर सातत्याने संकटांची मालिका
कोकणच्या अर्थव्यवस्थेला आणि परकीय चलनाला मोठा हातभार लावणाऱ्या हापूस पिकाला २००९ मधील ‘फयान’ वादळानंतर उतरती कळा लागली आहे. दरवर्षी हे पीक विविध नैसर्गिक आपत्तींमध्ये अडकत आहे:
- हवामानातील प्रचंड विषमता: गतवर्षी मुबलक फुलोरा येऊनही कडाक्याच्या थंडीमुळे मोहोर काळा पडला होता. यंदा मात्र रत्नागिरीसह जिल्ह्यातील तीन तालुके दुष्काळग्रस्त घोषित झाले आहेत. अवघ्या तीन-चार किलोमीटरच्या अंतरावर ढगाळ हवामान, तीव्र उष्मा आणि अचानक जाणवणारा गारवा असे विचित्र वातावरण पाहायला मिळत आहे.
- पालवीवर तुडतुड्याचा प्रादुर्भाव: सध्या आंबा बागांमध्ये गतवर्षी मोहोर आलेल्या झाडांवर नवीन पालवी फुटली आहे, तर मोहोर न आलेली झाडे हिरवीगार दिसत आहेत. मात्र, या नव्या पालवीवर तुडतुड्या (Hopper Insect) किडीचा प्रचंड प्रादुर्भाव झाला आहे.
- फवारणीचा अतिरिक्त खर्च: तुडतुड्यापासून पालवी वाचवण्यासाठी बागायतदारांना महागड्या कीटकनाशकांची वारंवार फवारणी करावी लागत असून खर्चाचा मोठा भार वाढला आहे.
योग्य वेळेत थंडी पडण्याची प्रतीक्षा
ऑक्टोबर हीटनंतर वेळेत आणि पुरेशी थंडी सुरू झाली तरच आंबा झाडांना योग्य प्रकारे फुलोरा (मोहर) येण्याची शक्यता आहे. परंतु, यंदा थंडीचा कालावधी कमी राहण्याचा आणि तापमान जास्त राहण्याचा अंदाज असल्याने हापूस आंब्याचा हंगाम लांबणीवर पडण्याची व उत्पादन कमालीचे घटण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.
दैनिक रत्नागिरी खबरदार
ISO 9001:2015 CERTIFIED
(RNI NO. MAHMAR/2013/57411)
शासनमान्य रजिस्टर न्यूजपेपर
05:40 10-10-2026
