अफगाणिस्तानचे कोरडे वारे आणि ‘एल निनो’चा फटका; पेरण्या खोळंबणार, सलग पावसाची शेतकऱ्यांना प्रतीक्षा
मुंबई/पुणे:
Maharashtra Monsoon Break मुळे राज्यातील बळीराजासह सर्वसामान्य नागरिकांची चिंता वाढवणारी बातमी समोर आली आहे. जुलै महिन्याच्या सुरुवातीलाच मुंबईसह संपूर्ण महाराष्ट्राला झोडपून काढणाऱ्या मान्सूनचा वेग आता कमालीचा मंदावला आहे. हवामानातील मोठ्या बदलांमुळे राज्यात मान्सूनला मोठा ‘ब्रेक’ लागण्याची शक्यता निर्माण झाली असून, ८ जुलैच्या दुपारपासूनच पावसाचा जोर कमी होणार आहे. हवामान अभ्यासक अक्षय देवरस (मजकुरात उल्लेखलेले अग्रेय शेट्टी) यांनी दिलेल्या तांत्रिक माहितीनुसार, पावसाचा हा खंड २० जुलैपर्यंत राहण्याची दाट शक्यता आहे.
ब्रेक लागण्याचे मुख्य कारण आणि परिणाम
सविस्तर विश्लेषणानुसार, या मान्सून ब्रेकमागे प्रामुख्याने दोन मोठी जागतिक व प्रादेशिक कारणे आहेत:
- अफगाणिस्तानचे कोरडे वारे: अफगाणिस्तानकडून वाहणारे कोरडे वारे गुजरातच्या दिशेने सरकत असून, ते कोकण व उर्वरित महाराष्ट्रावर घोंघावणार आहेत. या कोरड्या वाऱ्यांमुळे हवेतील आर्द्रता कमालीची कमी होईल, ज्यामुळे मान्सूनचे ढग तयार होण्यास मोठी बाधा निर्माण झाली आहे.
- ‘एल निनो’चा तीव्र प्रभाव: प्रशांत महासागरात तयार झालेल्या ‘एल निनो’चा प्रभाव आता अधिक तीव्र होत आहे. या दोन्ही घटकांमुळे अरबी समुद्रासह कोकण किनारपट्टी व महाराष्ट्राच्या इतर भागांत ढग तयार होण्याची प्रक्रिया मंदावणार आहे.
परिणाम: यामुळे आगामी काळात राज्यामध्ये पेरण्या खोळंबणार असून, ज्या भागांत अद्याप समाधानकारक पाऊस झालेला नाही, तिथे शेतकऱ्यांनी जमिनीत पुरेसा ओलावा निर्माण झाल्याशिवाय पेरणीची घाई करू नये, असे अधिकृत आवाहन कृषी विभागाने केले आहे.
पाऊस पूर्णपणे गायब होणार नाही; धरणांत ६६९.७० टीएमसी साठा
हवामान विभागाने स्पष्ट केले आहे की, पाऊस पूर्णपणे गायब होणार नाही. अधूनमधून पावसाच्या एक-दोन मोठ्या सरी नक्कीच कोसळतील; मात्र, जुलैच्या पहिल्या आठवड्यात ज्याप्रमाणे मुसळधार पाऊस झाला, तसा प्रभाव आणि वेग आता बघायला मिळणार नाही. २० जुलैपर्यंत राज्यात मान्सून पुन्हा सक्रिय होण्याची शक्यता खूपच कमी आहे.
दरम्यान, राज्यात उशिराने दाखल झालेल्या मान्सूनने १ जून ते ७ जुलै या कालावधीत दमदार कामगिरी केली आहे. राज्याचा सरासरी पाऊस २४२.३ मिमी असताना प्रत्यक्षात २९०.७ मिमी पावसाची नोंद झाली असून हे प्रमाण सरासरीच्या तुलनेत १०२.९४% इतके आहे. जुलै महिन्यात तर सरासरीच्या २२०.६% पाऊस आतापर्यंत बरसल्यामुळे राज्यातील धरणांमध्ये एकूण ६६९.७० टीएमसी इतका उपयुक्त पाणीसाठा जमा झाला आहे.
नाशिकला ढगफुटीचा धोका टळला, वाऱ्यांनी बदलली दिशा
त्र्यंबकेश्वरलगत मंगळवारी ढगफुटीसदृश पावसाची शक्यता वर्तवण्यात आल्याने शासकीय यंत्रणा हायअलर्टवर होत्या. परंतु, मंगळवारी सकाळी त्र्यंबकेश्वर-नाशिकमार्गे जाण्याची शक्यता असलेल्या चक्रीय वाऱ्यांनी अचानक आपली दिशा बदलली. हे ढग उत्तरेला सुरतकडे आणि दक्षिणेला अकोले (जि. अहिल्यानगर) परिसराकडे सरकल्याने नाशिकवरचे मोठे संकट टळले आहे. तरीही, या प्रभावामुळे इगतपुरी, त्र्यंबकेश्वर आणि सुरगाणा तालुक्यात घाटमाथा भागात अतिवृष्टी झाली.
७ जुलैपर्यंत कुठे किती झाला पाऊस? (मुख्य जिल्हे)
| जिल्हा / परिसर | झालेला प्रत्यक्ष पाऊस |
|---|---|
| पालघर | २०३.३ मिमी |
| ठाणे | ११६.४ मिमी |
| रायगड | १०८.७ मिमी |
| मुंबई उपनगर | ९०.४ मिमी |
| पुणे | ७०.९ मिमी |
दैनिक रत्नागिरी खबरदार
ISO 9001:2015 CERTIFIED
(RNI NO. MAHMAR/2013/57411)
शासनमान्य रजिस्टर न्यूजपेपर
12:42 08-07-2026
