तिथींच्या गणितामुळे ८ नोव्हेंबरलाच दोन्ही सण; पहाटे अभ्यंगस्नान तर प्रदोषकाळात होणार श्रीलक्ष्मीपूजन
Diwali 2026 Abhyanga Snan Laxmi Pujan Muhurat: प्रकाशपर्व दिवाळी सणाला उत्साहात सुरुवात झाली असून यंदाच्या दिवाळीत एक अत्यंत दुर्मिळ व विशेष योग जुळून आला आहे. पंचांगानुसार रविवार, ८ नोव्हेंबर २०२६ रोजी नरक चतुर्दशी आणि लक्ष्मीपूजन हे दोन्ही प्रमुख सण एकाच दिवशी साजरे केले जाणार आहेत.
महाराष्ट्रातील पंचांग आणि तिथींच्या गणनेनुसार या दिवशी पहाटे नरक चतुर्दशीचे पवित्र अभ्यंगस्नान पार पडेल, तर त्याच दिवशी संध्याकाळी प्रदोषकाळात श्रीलक्ष्मीपूजन केले जाईल. एकाच दिवशी दोन प्रमुख धार्मिक विधी आल्याने भाविकांनी पूजेचे नियोजन कसे करावे, अभ्यंगस्नानाची वेळ कोणती आणि लक्ष्मीपूजनाचा सर्वात शुभ मुहूर्त कोणता, याची सविस्तर माहिती खालीलप्रमाणे आहे.
नरक चतुर्दशी आणि लक्ष्मीपूजन एकाच दिवशी का?
हिंदू पंचांगातील तिथींच्या वेळेनुसार ७ नोव्हेंबर रोजी सकाळी १०:४७ वाजता कृष्ण पक्षातील चतुर्दशी तिथी सुरू होत असून, ८ नोव्हेंबर रोजी सकाळी ११:२७ वाजता ती समाप्त होणार आहे. त्यानंतर लगेचच अमावस्या तिथीला प्रारंभ होईल. शास्त्रानुसार, नरक चतुर्दशीचे अभ्यंगस्नान हे सूर्योदयापूर्वी चतुर्दशी तिथी असताना केले जाते, तर लक्ष्मीपूजन हे अमावस्या तिथीच्या प्रदोषकाळात केले जाते. त्यामुळे दोन्ही विधी ८ नोव्हेंबर रोजीच पार पडणार आहेत.
अभ्यंगस्नान आणि नरक चतुर्दशी पूजेचा वेळ
धार्मिक मान्यतेनुसार, नरक चतुर्दशीच्या दिवशी पहाटे अंगाला सुगंधित तेल आणि उटणे लावून स्नान केल्याने शरीराची व मनाची शुद्धी होते आणि सर्व पापांचा नाश होतो.
दिनांक: रविवार, ८ नोव्हेंबर २०२६
अभ्यंगस्नानाचा शुभ मुहूर्त: पहाटे ५:४५ ते सकाळी ६:४२
सूर्योदय: सकाळी ६:४२
पूजा पद्धती: अभ्यंगस्नानानंतर नवीन वा स्वच्छ वस्त्रे परिधान करावीत. पौराणिक कथेनुसार भगवान श्रीकृष्णांनी नरकासुराचा वध करून जनतेची मुक्ती केली होती. त्यामुळे देवघरात श्रीकृष्णाची पूजा करून फुले, अक्षता व नैवेद्य अर्पण करावा. तसेच सायंकाळी किंवा पहाटे घराच्या प्रवेशद्वाराजवळ दक्षिण दिशेला यमदीपदान करण्याचीही परंपरा पाळावी.
लक्ष्मीपूजनाचा सर्वात शुभ मुहूर्त (मुंबई व महाराष्ट्र)
अमावस्येच्या दिवशी प्रदोषकाळात आणि स्थिर लग्नावर देवी लक्ष्मीची पूजा करणे अत्यंत समृद्धीदायक मानले जाते. ८ नोव्हेंबर रोजी लक्ष्मीपूजनासाठी खालीलप्रमाणे शुभ मुहूर्त आहेत:
लक्ष्मीपूजनाचा मुख्य शुभ मुहूर्त: संध्याकाळी ६:२७ ते रात्री ८:२७
प्रदोषकाळ: संध्याकाळी ६:०२ ते रात्री ८:३४
वृषभ स्थिर लग्न: संध्याकाळी ६:२७ ते रात्री ८:२७
अमावस्या तिथी प्रारंभ: सकाळी ११:२७ (८ नोव्हेंबर)
(टीप: महाराष्ट्रातील इतर शहरांमध्ये स्थानिक सूर्योदयानुसार या वेळेत काही मिनिटांचा फरक असू शकतो.)
८ नोव्हेंबर: सकाळपासून रात्रीपर्यंत पूजेचे संपूर्ण नियोजन
पहाटे ५:४५ ते ६:४२ (अभ्यंगस्नान): अभ्यंगस्नान करून स्वच्छ वस्त्रे परिधान करावीत.
सकाळी ६:४२ नंतर (नरक चतुर्दशी पूजा): भगवान श्रीकृष्णाचे स्मरण करून नित्य देवपूजा करावी.
सकाळ ते दुपार (सजावट व फराळ): घराची स्वच्छता, तोरण-रांगोळी आणि लक्ष्मीपूजनाच्या साहित्याची तयारी.
संध्याकाळी ६:०२ नंतर (दीपप्रज्वलन): तुळशीजवळ, देवघरात व अंगणात पणत्या लावाव्यात.
संध्याकाळी ६:२७ ते रात्री ८:२७ (लक्ष्मीपूजन): शुभ मुहूर्तावर श्रीगणेश, लक्ष्मी व सरस्वतीचे पूजन करून आरती करावी.
