रत्नागिरी : केवळ करमणूक नव्हे, तर कोकणातील विदारक सामाजिक आणि आर्थिक परिस्थितीवर विनोदी, बोचऱ्या ढंगाने भाष्य करणारे ‘कोकणचा साज संगमेश्वरी बाज’ हे लोकनाट्य आज एका ऐतिहासिक टप्प्यावर पोहोचले आहे. समर्थ कृपा प्रॉडक्शन रत्नागिरी निर्मित या गाजलेल्या लोकनाट्याचा आज (दिनांकानुसार) खेड तालुक्यातील शिवतर दत्तात्रयवाडी येथील दत्तमंदिरात ५५० वा विक्रमी प्रयोग रंगणार आहे.
बुद्धिमान हातांचे ‘ब्रेन ड्रेन’ आणि भूमीचे वास्तव :
‘कोकणचा साज संगमेश्वरी बाज’ हे लोकनाट्य कोकणवासीयांना अंतर्मुख करणारे ठरले आहे. कोकणची समस्या केवळ उच्चशिक्षित लोकांचे स्थलांतर (ब्रेन ड्रेन) नाही, तर येथील तरुण आणि कमावते हात मोठ्या शहरांची वाट धरत आहेत. याचवेळी परप्रांतीय लोक कोकणात येऊन येथील कामे आणि सेवांमध्ये मोठ्या प्रमाणात उतरले आहेत, तसेच जमिनी बळकावत आहेत, या ज्वलंत वास्तवावर या नाटकात प्रभावी भाष्य केले आहे.
पारंपरिक लोककला आणि सामाजिक वास्तव:
कोकणातील मोठा समुदाय मुंबईमध्ये स्थायिक झालेला आहे. लोककलांचे दस्तावेजीकरण करणारा एक चाकरमानी जेव्हा कोकणात येतो, तेव्हा तो भजन, जाखडी, नमन, पारावरचे नाटक अशा विविध पारंपरिक लोककलांच्या सादरीकरणातून कोकणी सामाजिक वास्तव अनुभवतो. विनोदी आणि खवचट कोकणी भाषेतील संवादातून हे लोकनाट्य नेमक्या समस्येवर बोट ठेवते.
या नाटकातून कोकणातील इरसाल नमुने, स्वतःवर हसण्याची खास वृत्ती आणि वैशिष्ट्यपूर्ण कोकणी प्रवृत्तीचे दर्शन घडते.
महाराष्ट्राभर कौतुकाची थाप:
आजवर मुंबई, सिंधुदुर्ग, कोल्हापूर, रायगड यासह रत्नागिरी जिल्ह्यामध्ये या लोकनाट्याचे यशस्वी प्रयोग झाले आहेत. अखिल भारतीय मराठी नाट्यसंमेलनामध्ये सिने-नाट्य कलावंतांसमोर झालेल्या सादरीकरणानंतरही या लोकनाट्यावर कौतुकाची थाप पडली आहे.
कलाकार आणि संगीत:
सुनील बेंडखळे, सचिन काळे, राजेश ऊर्फ पिंट्या चव्हाण, रवींद्र गोनबरे, अंकुश तांदळे, विश्वास सनगरे आदी कलावंतांच्या प्रमुख भूमिका असलेल्या या लोकनाट्याचा पारंपरिक लोकसंगीत हा एक महत्त्वाचा कणा आहे. कोकणातील विविध गीतप्रकारांचे सुमधूर सादरीकरण या नाटकाची जमेची बाजू आहे.
आजच्या ५५० व्या विक्रमी प्रयोगाला कोकणी बांधवांनी आवर्जून उपस्थित राहावे, असे आवाहन समर्थ कृपा प्रॉडक्शनतर्फे करण्यात आले आहे.
दैनिक रत्नागिरी खबरदार
ISO 9001:2015 CERTIFIED
(RNI NO. MAHMAR/2013/57411)
शासनमान्य रजिस्टर न्यूजपेपर
12:42 PM 06/Dec/2025
