घनकचरा व्यवस्थापन नियम २०१६ च्या प्रभावी अंमलबजावणीसाठी विशेष कक्षाची बैठक; ५ वर्षांचा मास्टर प्लॅन तयार करण्याचे आदेश
रत्नागिरी:
Ratnagiri Plastic Ban Collector Manuj Jindal संदर्भात रत्नागिरी जिल्ह्यातून एक महत्त्वाची पर्यावरणपूरक बातमी समोर येत आहे. रत्नागिरी जिल्ह्यातील प्रमुख पर्यटनस्थळे, समुद्रकिनारे, पर्यावरण संवेदनशील ठिकाणे तसेच सह्याद्री पश्चिम घाट परिसरात टप्प्याटप्प्याने संपूर्ण प्लास्टिकबंदी लागू करण्यासाठी नियमावली तयार करा, असे स्पष्ट निर्देश जिल्हाधिकारी मनुज जिंदल यांनी दिले आहेत.
सर्वोच्च न्यायालयाच्या आदेशानुसार जिल्ह्यात ‘घनकचरा व्यवस्थापन नियम २०१६’ ची प्रभावी अंमलबजावणी करण्यासाठी स्थापन करण्यात आलेल्या विशेष कक्षाची आढावा बैठक जिल्हाधिकारी कार्यालयात पार पडली.
बैठकीतील मुख्य निर्णय व निर्देश (Key Directives)
┌──────────────────────────────────────────────┐
│ प्लास्टिकबंदी व कचरा व्यवस्थापन मास्टर प्लॅन │
└──────────────────────┬───────────────────────┘
│
┌───────────────────┬────────────────┴───────────────────┬───────────────────┐
▼ ▼ ▼ ▼
┌──────────────────┐┌──────────────────┐ ┌──────────────────┐┌──────────────────┐
│ १. टप्प्याटप्प्याने ││ २. ५ वर्षांचा │ │ ३. ४-वे सेग्रीगेशन││ ४. १५ ऑगस्टच्या │
│ प्लास्टिकबंदी ││ कचरा व्यवस्थापन│ │ (४ प्रकारात ││ ग्रामसभेत │
│ अंमलबजावणी ││ आराखडा │ │ वर्गीकरण) ││ जनजागृती │
└──────────────────┘└──────────────────┘ └──────────────────┘└──────────────────┘
१. टप्प्याटप्प्याने प्लास्टिकबंदीची अंमलबजावणी अन् पर्यायी सुविधा
जिल्हाधिकारी मनुज जिंदल यांनी सांगितले की, प्लास्टिकबंदीची अंमलबजावणी ही अचानक न करता टप्प्याटप्प्याने करण्यात यावी:
- पहिला टप्पा: पर्यटकांची मोठी गर्दी होणारी प्रमुख पर्यटनस्थळे, समुद्रकिनारे, पर्यावरण संवेदनशील परिसर आणि सह्याद्री पश्चिम घाट या ठिकाणांना प्राधान्य दिले जाईल.
- नागरी सुविधा: पर्यटकांची गैरसोय टाळण्यासाठी या भागात कचरा कुंड्या, कपड्यांच्या पिशव्यांसाठी व्हेंडिंग मशीन, आरओ यंत्रणा (RO Systems) आणि वॉटर एटीएम (Water ATMs) यांसारख्या सुविधा तात्काळ उपलब्ध करून देण्याचे आराखडे तयार करावेत.
- दंडात्मक कारवाई: सुरुवातीला सामाजिक संस्था व स्थानिक नागरिकांचा सहभाग वाढवून व्यापक जनजागृती केली जाईल. त्यानंतरही नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्यांवर दंडात्मक कारवाई केली जाईल.
२. ५ वर्षांचा कचरा व्यवस्थापन आराखडा व फोर-वे सेग्रीगेशन
जिल्हा परिषद आणि नगर परिषदांनी घनकचरा व्यवस्थापनासाठी स्वतंत्र धोरण व रणनीती निश्चित करावी, अशा सूचना जिल्हाधिकाऱ्यांनी दिल्या:
- पुढील ५ वर्षांतील कचरा निर्मितीचा अंदाज, कचरा संकलन व वाहतूक व्यवस्था, कचरा पेट्या ठेवण्याचे वेळापत्रक तसेच कचऱ्यापासून ऊर्जा निर्मितीचा समावेश असलेला ५ वर्षांचा मास्टर प्लॅन तयार केला जाणार आहे.
- फोर-वे सेग्रीगेशन (4-Way Segregation): घनकचऱ्याचे चार प्रकारांत वर्गीकरण करण्यासाठी योग्य नियोजन करण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत.
- १५ ऑगस्टची विशेष ग्रामसभा: स्वातंत्र्यदिनी (१५ ऑगस्ट) होणाऱ्या विशेष ग्रामसभांमध्ये घनकचरा व्यवस्थापन व प्लास्टिकबंदीबाबत नागरिकांना सविस्तर माहिती देऊन जनजागृती केली जाईल.
३. ग्रामीण भागात गोबरगॅस निर्मितीला प्रोत्साहन
ग्रामीण भागातील स्वच्छतेवर भर देताना कुक्कुटपालन केंद्र आणि गोठे असलेल्या ठिकाणी गोबरगॅस (Gobar Gas) निर्मितीला प्रोत्साहन देण्याचे निर्देश जिल्हाधिकाऱ्यांनी दिले आहेत. यामुळे जैविक कचऱ्याची विल्हेवाट लावून ऊर्जानिर्मितीला मदत होईल.
बैठकीला उपस्थित प्रमुख अधिकारी
बैठकीच्या प्रारंभी महाराष्ट्र प्रदूषण नियंत्रण मंडळाचे (MPCB) उपप्रादेशिक अधिकारी संदीप टोपे यांनी विषयाचे वाचन करून नागरी व ग्रामीण स्थानिक स्वराज्य संस्थांची कर्तव्ये आणि जबाबदाऱ्यांची माहिती दिली.
या बैठकीला जिल्हा परिषदेच्या मुख्य कार्यकारी अधिकारी वैदेही रानडे, अतिरिक्त मुख्य कार्यकारी अधिकारी परिक्षित यादव, निवासी उपजिल्हाधिकारी चंद्रकांत सूर्यवंशी, उपमुख्य कार्यकारी अधिकारी सागर पाटील, उपप्रादेशिक परिवहन अधिकारी राजवर्धन करपे, मुख्याधिकारी वैभव गारवे यांसह विविध विभागांचे अधिकारी उपस्थित होते.
दैनिक रत्नागिरी खबरदार
ISO 9001:2015 CERTIFIED
(RNI NO. MAHMAR/2013/57411)
शासनमान्य रजिस्टर न्यूजपेपर
18:00 13-08-2026
