रत्नागिरी जिल्ह्यातील ४४ हजारहून अधिक शेतकऱ्यांना मिळणार लाभ; प्रशासनाकडून पंचनामे पूर्ण
राजापूर (रत्नागिरी):
Rajapur Drought Relief 2026 च्या पार्श्वभूमीवर दुष्काळाच्या तीव्र झळांनी होरपळलेल्या बळीराजाला शासनाकडून मोठा आर्थिक दिलासा मिळण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. खरीप हंगामातील अभूतपूर्व पीक नुकसानीच्या पार्श्वभूमीवर पात्र ठरलेल्या शेतकऱ्यांच्या थेट बँक खात्यात पाच हजार रुपयांची अग्रीम मदत जमा केली जाणार आहे. शासनाच्या नवीन निकषांनुसार ज्या शेतकऱ्यांच्या पिकांचे ३३ टक्क्यांपेक्षा जास्त नुकसान झाले आहे, त्यांना या मदतीचा लाभ मिळणार आहे. त्यामुळे आपल्या खात्यात ही अग्रीम मदत जमा होणार का आणि लाभार्थी यादीत आपले नाव आहे की नाही, याची उत्सुकता राजापूरसह संपूर्ण जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांना लागली आहे.
रत्नागिरी जिल्ह्यातील एकूण नऊ तालुक्यांपैकी रत्नागिरी, संगमेश्वर, राजापूर, लांजा, मंडणगड, खेड आणि चिपळूण या सात प्रमुख तालुक्यांचा अधिकृतपणे दुष्काळग्रस्त तालुक्यांमध्ये समावेश करण्यात आला आहे. या दुष्काळग्रस्त तालुक्यांसह संपूर्ण जिल्ह्यातील नऊ तालुक्यांमध्ये खरीप हंगामातील पिकांच्या नुकसानीचे कृषी, महसूल आणि ग्रामपंचायत विभागामार्फत संयुक्तपणे पंचनामे पूर्ण करण्यात आले आहेत. या सर्वसमावेशक पंचनाम्यांमधून जिल्ह्यात तब्बल १२ हजार ८९०.५२ हेक्टर क्षेत्रावरील पिकांचे मोठे नुकसान झाल्याचे स्पष्ट झाले असून, याचा थेट फटका ४४ हजार २९ शेतकऱ्यांना बसला आहे.
यंदाच्या हंगामात अल निनोच्या तीव्र प्रभावामुळे पावसाचे प्रमाण अपुरे राहिल्याने खरीप हंगामावर अत्यंत प्रतिकूल परिणाम झाला. पावसाने दीर्घकाळ ओढ दिल्याने पिकांची वाढ खुंटली आणि उत्पादनात मोठी घट झाली. आधीच वाढलेला शेतीचा मशागत खर्च आणि त्यातच उत्पादनात झालेली घट यामुळे बळीराजाचे आर्थिक गणित पूर्णपणे कोलमडले आहे. शेतीचा झालेला खर्च कसा भरून काढायचा आणि पुढील हंगामाची तयारी कशी करावी, असा गंभीर प्रश्न निर्माण झाला आहे. अशा बिकट परिस्थितीत शासनाकडून नुकसान भरपाईची प्रक्रिया सुरू असून, थेट लाभ हस्तांतरण (DBT) पद्धतीने ही रक्कम खात्यात जमा होणार आहे.
विशेष म्हणजे, वनपट्टाधारक शेतकऱ्यांना अद्याप ‘अॅग्रीस्टॅक शेतकरी ओळखपत्र क्रमांक’ मिळालेला नाही, तरीदेखील केवळ ‘ई-केवायसी’च्या आधारे त्यांनाही या पाच हजारांच्या अग्रीम मदतीचा लाभ देण्याची महत्त्वाची तरतूद करण्यात आली आहे. दुष्काळ, घटलेले उत्पादन आणि वाढता खर्च अशा तिहेरी संकटात अडकलेल्या शेतकऱ्यांसाठी ही मदत जरी तूर्तास दिलासादायक असली, तरी प्रत्यक्षात ही अंतिम लाभार्थी यादी कधी जाहीर होणार आणि बँक खात्यात पैसे कधी जमा होणार, याकडे सर्वांचे डोळे लागले आहेत.
रत्नागिरी जिल्ह्यातील खरीप पीक नुकसान दृष्टिक्षेपात:
रत्नागिरी: बाधित क्षेत्र २,४५४ हेक्टर | बाधित शेतकरी ६,९०८
संगमेश्वर: बाधित क्षेत्र १,८९० हेक्टर | बाधित शेतकरी ६,७९०
राजापूर: बाधित क्षेत्र १,८२०.५२ हेक्टर | बाधित शेतकरी ५,२५१
लांजा: बाधित क्षेत्र १,००९ हेक्टर | बाधित शेतकरी ४,४००
चिपळूण: बाधित क्षेत्र १,६१० हेक्टर | बाधित शेतकरी ५,१००
गुहागर: बाधित क्षेत्र ७८० हेक्टर | बाधित शेतकरी ३,४८०
खेड: बाधित क्षेत्र १,५९७ हेक्टर | बाधित शेतकरी ४,६००
दापोली: बाधित क्षेत्र १,१०० हेक्टर | बाधित शेतकरी ५,२००
मंडणगड: बाधित क्षेत्र ६३० हेक्टर | बाधित शेतकरी २,३००
एकूण: बाधित क्षेत्र १२,८९०.५२ हेक्टर | बाधित शेतकरी ४४,०२९
