प्रादेशिक फळ संशोधन केंद्रात चार दिवसीय आंतरराष्ट्रीय परिसंवादाचे उद्घाटन; कोकणातील प्रगतिशील शेतकरी व शास्त्रज्ञांचा गौरव
Vengurla International Symposium 2026 संदर्भात बदलत्या हवामानामुळे निर्माण होणाऱ्या आव्हानांवर मात करण्यासाठी हवामानपूरक डिजिटल तंत्रज्ञान आणि हरित तंत्रज्ञान महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावणार असून, त्यामुळे किनारपट्टीवरील शेती आणि संलग्न क्षेत्रांमध्ये मोठी क्रांती घडेल, असे प्रतिपादन डॉ. बाळासाहेब सावंत कोकण कृषी विद्यापीठाचे कुलगुरू डॉ. संजय भावे यांनी केले. वेंगुर्ला येथील प्रादेशिक फळ संशोधन केंद्रात आयोजित चार दिवसीय आंतरराष्ट्रीय परिसंवादाच्या उद्घाटनप्रसंगी ते अध्यक्षस्थानावरून बोलत होते.
‘किनारपट्टी आणि संलग्न कृषी परिसंस्थांमध्ये परिवर्तन घडविण्यासाठी हवामानपूरक डिजिटल आणि हरित तंत्रज्ञान’ हा या परिसंवादाचा विषय होता. इंडियन सोसायटी ऑफ कोस्टल अॅग्रीकल्चरल रिसर्च (ISCAR) कॅनिंग टाउन (पश्चिम बंगाल), डॉ. बाळासाहेब सावंत कोकण कृषी विद्यापीठ (दापोली), केंद्रीय मृदा क्षारता संशोधन संस्था (कर्नाल), ISCAR दापोली चॅप्टर आणि इंटरडिसिप्लिनरी सोसायटी फॉर अॅडव्हान्समेंट ऑफ अॅग्रीकल्चरल सायन्सेस अँड टेक्नॉलॉजी यांच्या संयुक्त विद्यमाने या परिसंवादाचे आयोजन करण्यात आले आहे.
डॉ. भावे म्हणाले की, भारतात सुमारे २५ कोटी लोक समुद्रकिनाऱ्यापासून ५० किलोमीटरच्या परिसरात राहतात आणि देशातील नऊ किनारपट्टीवरील राज्ये व दोन केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये हा भाग विस्तारलेला आहे. किनारपट्टीच्या परिसंस्था केवळ शेतीपुरत्या मर्यादित नसून मत्स्यव्यवसाय, मत्स्यशेती, जैवविविधता संवर्धन, सागरी संसाधने, पर्यटन आणि नील अर्थव्यवस्थेसाठीही महत्त्वपूर्ण आहेत. बदलत्या हवामानाचा परिणाम कृषी उत्पादकता, अन्नसुरक्षा आणि सामाजिक-आर्थिक परिस्थितीवर होत असल्याने शास्त्रज्ञांनी हवामानपूरक डिजिटल उपाययोजना आणि हरित तंत्रज्ञान विकसित करण्यावर भर द्यावा, असे आवाहन त्यांनी केले.

Vengurla International Symposium 2026 मधील प्रमुख पाहुण्यांचे मार्गदर्शन आणि पुरस्कार वितरण
उद्घाटन समारंभाचे प्रमुख पाहुणे ऑक्सफर्ड विद्यापीठातील कृत्रिम बुद्धिमत्ता कार्यक्रमाचे संचालक प्रा. अजित जावकर यांनी परिसंस्थांच्या विकासासाठी कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा प्रभावी वापर करण्याची आवश्यकता व्यक्त केली. तर ISCAR चे अध्यक्ष डॉ. बी. माजी यांनी पर्यावरणीय आव्हानांचा परिणाम लोकांच्या उपजीविकेवर होत असल्याने संशोधनाला नवी दिशा देण्याची गरज असल्याचे सांगितले.
या कार्यक्रमात विविध पुरस्कार आणि प्रकाशने पार पडली:
ISCAR सर्वोत्कृष्ट संशोधन लेख पुरस्कार: डॉ. पी. बी. वनवे यांना डॉ. जे.एस.पी. यादव सर्वोत्कृष्ट संशोधन लेख पुरस्कारासाठी स्मृतिचिन्ह, प्रमाणपत्र आणि पाच हजार रुपयांचा धनादेश देऊन गौरविण्यात आले.
ISCAR फेलोशिप पुरस्कार: डॉ. यू. भगवती अमल (पुदुचेरी), डॉ. यू. के. मंडल (पश्चिम बंगाल), डॉ. लक्ष्मीकांत नाईक (कोलकाता) आणि डॉ. अनिल चिंचमलतपुरे (भरूच, गुजरात) यांना सन्मानित करण्यात आले.
प्रकाशन सोहळा: परिसंवादाच्या स्मरणिकेचे तसेच डॉ. यशवंत गोवेकर आणि सहकाऱ्यांच्या पुस्तकाचे प्रकाशन करण्यात आले.
कोकणातील प्रगतिशील शेतकऱ्यांचा गौरव
यावेळी कोकण विभागातील प्रगतिशील शेतकऱ्यांचा कुलगुरू डॉ. संजय भावे यांच्या हस्ते शाल आणि स्मृतिचिन्ह देऊन गौरव करण्यात आला. यामध्ये निलकेश दळवी (कर्जत), जयप्रकाश चिमणकर, नितीन कुबल, सचिन दळवी, प्रमोद दळवी, आदेश बार्डे आणि संदीप माने (सर्व रा. वेंगुर्ला), कांचन बर्वे व मिथिलेश देसाई (लांजा), माधव शेट्ये व सचिन तोडणकर (दापोली), प्रसन्न गोगटे व जनार्दन तेली (देवगड), मिलिंद सावंत व निलेश हाटकर (रत्नागिरी), संदीप राणे व विजय सावंत (कणकवली) आणि शिवप्रसाद देसाई (सिंधुदुर्ग) यांचा समावेश होता.
कार्यक्रमाचे प्रास्ताविक डॉ. टी. डी. लामा यांनी केले, सूत्रसंचालन डॉ. मकरंद करमरकर यांनी केले, तर आभार डॉ. संतोष सावर्डेकर यांनी मानले. या परिसंवादास कोकण विभागीय सहसंचालक शिवाजीराव आमले यांच्यासह सुमारे २५० शास्त्रज्ञ, ५० विद्यार्थी, २५ प्रगतिशील शेतकरी आणि २५ उद्योजक उपस्थित होते.













