पावस (रत्नागिरी): दुर्मिळ होत चाललेल्या ऑलिव्ह रिडले (Olive Ridley) जातीच्या कासवांसाठी रत्नागिरी तालुक्यातील गावखडी समुद्रकिनारा अत्यंत पोषक आणि सुरक्षित केंद्र बनला आहे. गेल्या तीन महिन्यांत या किनाऱ्यावर निसर्गप्रेमी आणि वनविभागाच्या सतर्कतेमुळे ७८ घरटी संरक्षित करण्यात आली असून, त्यातून आतापर्यंत ८९७ कासवांची पिल्ले सुखरूपपणे अथांग समुद्रात झेपावली आहेत.
संवर्धनाचा ‘गाखवडी पॅटर्न’
गावखडी किनाऱ्यावर अनेक वर्षांपासून ऑलिव्ह रिडले कासवे अंडी घालण्यासाठी येत आहेत. यावर्षी ८ जानेवारी रोजी पहिले घरटे आढळून आले होते. तेव्हापासून ३० मार्च २०२६ पर्यंत वनविभाग आणि कासव मित्रांच्या संयुक्त विद्यमाने खालीलप्रमाणे मोठी कामगिरी करण्यात आली आहे:
- संरक्षित घरटी: ७८ घरटी यशस्वीपणे संवर्धन केंद्रात हलवण्यात आली.
- अंडी संकलन: कासव संवर्धन केंद्रामध्ये एकूण ८,४०६ अंडी सुरक्षित ठेवण्यात आली आहेत.
- पिल्लांचा प्रवास: ४५ ते ५० दिवसांचा उबवणी कालावधी पूर्ण झाल्यानंतर, टप्प्याटप्प्याने अंड्यातून बाहेर पडणाऱ्या ८९७ पिल्लांना सुरक्षितपणे समुद्रात सोडण्यात आले आहे.
वनविभाग आणि कासव मित्रांचे ‘टीमवर्क’
हे संवर्धन कार्य यशस्वी करण्यासाठी वनविभागाचे वरिष्ठ अधिकारी आणि स्थानिक कासव मित्र अहोरात्र मेहनत घेत आहेत. यामध्ये विभागीय वनाधिकारी कांचन पवार, सहाय्यक वनसंरक्षक प्रियांका पाटील, वनक्षेत्रपाल किरण ठाकूर, वनपरिमंडळ अधिकारी मिलिंद डफळे आणि वनरक्षक अमोल बिराडे यांच्या मार्गदर्शनाखाली मोहीम राबवली जात आहे. स्थानिक कासव मित्र प्रदीप डिंगणकर, विकास आंबेरकर आणि विनोद सुर्वे यांचे योगदान या केंद्राला गती देण्यासाठी मोलाचे ठरत आहे.
पर्यटकांची वाढती पसंती
अंड्यातून पिल्ले बाहेर पडण्याची प्रक्रिया मे महिन्यापर्यंत सुरू राहणार आहे. सायंकाळच्या वेळी ही इवलीशी पिल्ले जेव्हा समुद्राच्या दिशेने कूच करतात, तो निसर्गरम्य सोहळा पाहण्यासाठी अनेक पर्यटक गाखवडी संवर्धन केंद्राला आवर्जून भेट देत आहेत. सुरक्षित वातावरणामुळे अजूनही नवीन घरटी मिळण्याची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे.
महत्त्वाचा संदेश: ऑलिव्ह रिडले कासवे ही सागरी परिसंस्थेचा महत्त्वाचा दुवा आहेत. गाखवडीसारख्या किनाऱ्यांचे संरक्षण करणे ही केवळ वनविभागाचीच नव्हे, तर प्रत्येक नागरिकाची जबाबदारी आहे.
दैनिक रत्नागिरी खबरदार
ISO 9001:2015 CERTIFIED
(RNI NO. MAHMAR/2013/57411)
शासनमान्य रजिस्टर न्यूजपेपर
15:20 06-04-2026
