रत्नागिरी: कोकणच्या निसर्गसंपन्न भूभागावर आता खाणकामाचे सावट निर्माण झाले आहे. रत्नागिरी जिल्ह्यातील मंडणगड, दापोली आणि राजापूर या तालुक्यांमध्ये बॉक्साईट उत्खननासाठी बड्या कंपन्यांना दीर्घकालीन खाणपट्टे मंजूर करण्यात आले आहेत. या निर्णयामुळे राज्याच्या तिजोरीत महसूल जमा होणार असला, तरी दुसरीकडे पर्यावरणाचा ऱ्हास आणि स्थानिकांच्या विस्थापनाच्या भीतीमुळे खळबळ उडाली आहे.
कुठे, किती क्षेत्रावर होणार उत्खनन?
जिल्हा प्रशासनाच्या अहवालानुसार, या प्रकल्पांची व्याप्ती मोठी असून २०२५ ते २०६० या कालावधीत मोठ्या प्रमाणावर खनिज उत्खनन नियोजित आहे. याचा तपशील खालीलप्रमाणे आहे:
| तालुका | क्षेत्र (हेक्टर) | कंपनीचे नाव | मुदत |
| मंडणगड (गुढेघर) | ९१.५८ | मे. इन्फ्रास्ट्रक्चर लॉजिस्टिक | २०६० पर्यंत |
| दापोली (रोवले) | २१८.२८ | मे. आशापुरा माईनकेम लि. | २०५५ पर्यंत |
| दापोली (उंबरशेत) | ९९.८६ | मे. आशापुरा माईनकेम लि. | २०५५ पर्यंत |
| राजापूर | ६७३.७२ | प्रक्रिया अंतिम टप्प्यात | – |
आर्थिक फायदा की पर्यावरणाचा ऱ्हास?
या खाण प्रकल्पांमुळे राज्य शासनाला कोट्यवधी रुपयांचा महसूल मिळणार आहे. खनिज आधारित उद्योगांना यामुळे मोठी चालना मिळण्याची शक्यता आहे. मात्र, या आर्थिक फायद्यापेक्षा पर्यावरणाचे नुकसान जास्त होईल, अशी भीती पर्यावरण प्रेमी आणि स्थानिक ग्रामस्थांनी व्यक्त केली आहे. कोकणच्या जैवविविधतेवर याचा गंभीर परिणाम होऊ शकतो, त्यामुळे निसर्गाचे नियम पाळूनच हे काम व्हावे, अशी मागणी जोर धरत आहे.
राजापूरमधील विरोध तीव्र
प्रशासकीय स्तरावर हालचाली सुरू असताना, राजापूर तालुक्यातील नाणार आणि हमदरा घोडकेवाडा परिसरातील प्रस्तावित उत्खननाला स्थानिकांनी टोकाचा विरोध दर्शविला आहे. जनसुनावणीमध्ये ग्रामस्थांनी आपला संताप व्यक्त करत हा प्रकल्प रद्द करण्याची मागणी केली आहे.
विशेष म्हणजे, या संघर्षाला आता राजकीय बळही मिळाले आहे. राज्याचे उद्योगमंत्री उदय सामंत आणि आमदार किरण सामंत यांनी स्थानिकांच्या बाजूने उभे राहण्याचा निर्णय घेतला आहे. यामुळे राजापूरमधील खाणकामाचा पेच आता अधिकच वाढण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.
पुढील वाटचाल काय?
एकीकडे प्रशासनाने कंपन्यांना मंजुरी दिली आहे, तर दुसरीकडे लोकप्रतिनिधींनी स्थानिकांची साथ दिल्याने हा प्रकल्प मार्गी लागणार का, असा प्रश्न उपस्थित होत आहे. राज्य सरकार आणि स्थानिक प्रशासन यावर नेमकी काय भूमिका घेते, याकडे संपूर्ण जिल्ह्याचे लक्ष लागले आहे.
दैनिक रत्नागिरी खबरदार
ISO 9001:2015 CERTIFIED
(RNI NO. MAHMAR/2013/57411)
शासनमान्य रजिस्टर न्यूजपेपर
16:54 25-04-2026














