रत्नागिरी: पोलीस ठाणे म्हटले की मोठ्या माणसांप्रमाणेच लहान मुलांच्या मनातही भीतीची भावना असते. मात्र, आता हे चित्र लवकरच बदलणार आहे. लहान मुलांमधील पोलिसांबद्दलची भीती कमी करण्यासाठी आणि त्यांना सुरक्षित वातावरण मिळवून देण्यासाठी जिल्ह्यातील प्रत्येक पोलीस ठाण्यामध्ये ‘विशेष बाल पोलीस पथक कक्ष’ स्थापन करण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. पुढील एका महिन्यात या निर्णयाची प्रभावी अंमलबजावणी जिल्हाभरात केली जाणार आहे.
बालस्नेही वातावरणावर भर
अनेकदा गुन्ह्यांच्या तपासासाठी किंवा तक्रार देण्यासाठी मुलांना पोलीस ठाण्यात यावे लागते. अशा वेळी तिथले गंभीर वातावरण पाहून मुले दडपणाखाली येतात. हे टाळण्यासाठी राज्य शासनाच्या आदेशानुसार जिल्हा पोलीस अधीक्षक बी. बी. महामुनी यांच्या मार्गदर्शनाखाली हे विशेष कक्ष कार्यान्वित केले जाणार आहेत. या कक्षामुळे बालकांशी संबंधित गुन्ह्यांची हाताळणी अधिक संवेदनशील आणि प्रभावी पद्धतीने करणे शक्य होणार आहे.
का भासली या कक्षाची गरज?
सध्याच्या काळात बालकांवरील वाढते अत्याचार, मुलांचे अपहरण किंवा हरवण्याच्या घटना, बालमजुरी आणि सोशल मीडियाच्या माध्यमातून होणारे ऑनलाइन शोषण यांसारखे गंभीर प्रश्न समोर येत आहेत. अशा प्रकरणांत पीडित बालकांना आपले म्हणणे मोकळेपणाने मांडता यावे, यासाठी पोलीस ठाण्यात ‘बालस्नेही’ वातावरण असणे आवश्यक आहे. हीच गरज ओळखून या विशेष कक्षाची स्थापना केली जात आहे.
कक्षाचे मुख्य उद्देश आणि कार्यप्रणाली:
या विशेष बाल पोलीस पथक कक्षाच्या माध्यमातून खालील गोष्टींवर विशेष लक्ष केंद्रित केले जाईल:
- सुरक्षित वातावरण: पीडित मुलांना पोलीस ठाण्यात भीती वाटणार नाही असे सुरक्षित वातावरण देणे.
- गुन्हे प्रतिबंध: मुलांविरुद्ध होणारे विविध गुन्हे रोखण्यासाठी उपाययोजना करणे.
- पीडितांना आधार: बालमजुरी, बालविवाह आणि मानवी तस्करी यांसारख्या संकटातून मुलांची सुटका करणे.
- हरवलेल्या मुलांचा शोध: बेपत्ता मुलांच्या प्रकरणांचा जलद गतीने तपास करून त्यांना पालकांपर्यंत पोहोचवणे.
- पोक्सो कायद्याची अंमलबजावणी: ‘पोक्सो’ (POCSO) अंतर्गत येणाऱ्या प्रकरणांची अत्यंत संवेदनशीलतेने तपासणी करणे.
एक महिन्यात होणार कार्यवाही
जिल्ह्यातील सर्व पोलीस ठाण्यांना या कक्षासाठी आवश्यक असलेल्या सोयी-सुविधा आणि स्वतंत्र जागेचे नियोजन करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत. पुढील ३० दिवसांत हे कक्ष पूर्ण क्षमतेने सुरू होतील, असा विश्वास पोलीस प्रशासनाकडून व्यक्त करण्यात आला आहे. यामुळे भविष्यात बाल गुन्हेगारीला लगाम बसण्यासोबतच मुलांच्या सुरक्षेला सर्वोच्च प्राधान्य मिळेल.
