सीबीएसई बोर्डांतर्गत त्रिभाषा सूत्राची १ जुलैपासून अंमलबजावणी; दोन भारतीय भाषा निवडणे बंधनकारक, परदेशी भाषेसाठी अटी लागू
रत्नागिरी: केंद्रीय माध्यमिक शिक्षण मंडळाकडून (सीबीएसई) नववी आणि दहावीच्या विद्यार्थ्यांसाठी एक अत्यंत महत्त्वपूर्ण आणि धोरणात्मक निर्णय घेण्यात आला आहे. नवीन राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण (NEEP) आणि राष्ट्रीय अभ्यासक्रम आराखडा (NCF) अंतर्गत बोर्डाने भाषा शिक्षणाच्या नियमांत मोठा बदल केला आहे. या नव्या नियमांनुसार, आता इयत्ता नववी आणि दहावीच्या विद्यार्थ्यांना तीन भाषा शिकणे अनिवार्य असणार आहे. विशेष म्हणजे, या तीन भाषांपैकी किमान दोन भाषा या भारतीय वंशाच्या असणे बंधनकारक करण्यात आले आहे. सीबीएसई बोर्डाचा निर्णय म्हणून ओळखला जाणारा हा नवा नियम येत्या १ जुलै २०२६ पासून देशभरात लागू केला जाणार आहे.
१५ मे रोजीच शाळांना अधिकृत परिपत्रक; सहावीनंतर आता नववी-दहावीलाही नियम
सीबीएसई बोर्डाने या संदर्भात १५ मे रोजीच देशातील सर्व संलग्न शाळांना अधिकृत परिपत्रक पाठवून या निर्णयाची सविस्तर माहिती दिली आहे. यापूर्वी बोर्डाने एप्रिल महिन्यापासूनच सहावीच्या वर्गांसाठी हे त्रिभाषा सूत्र यशस्वीरीत्या लागू केले होते. आता हाच नियम आणखी व्यापक करत थेट नववी व दहावीच्या वर्गांसाठीही अनिवार्य करण्यात आला आहे. यामुळे माध्यमिक स्तरावरील शिक्षण पद्धतीत मोठा बदल घडून येणार आहे.
परदेशी भाषा शिकणाऱ्यांसाठी कडक अटी; नवीन अभ्यासक्रमाचा होणार वापर
नवीन नियमांमुळे परदेशी भाषा शिकू इच्छिणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी बोर्डाने काही अटी घातल्या आहेत:
- जर एखाद्या विद्यार्थ्याला एखादी परदेशी भाषा शिकायची असेल, तर तो ती केवळ ‘तिसरी भाषा’ म्हणूनच निवडू शकतो.
- ही निवड करताना त्याच्या पहिल्या दोन भाषा या भारतीय असणे बंधनकारक आहे.
- जर विद्यार्थ्याच्या पहिल्या दोन भाषा भारतीय नसतील, तर त्या परदेशी भाषेला तिसरी भाषा न मानता ‘चौथी अतिरिक्त भाषा’ म्हणून गृहीत धरले जाईल आणि त्याचा स्वतंत्र अभ्यास करावा लागेल.
या संपूर्ण प्रक्रियेत भाषा शिक्षण हे ‘एनसीईआरटी’च्या (NCERT) नवीन अभ्यासक्रमानुसारच दिले जाईल, असेही बोर्डाने स्पष्ट केले आहे.
पुस्तकांबाबत शाळांना महत्त्वाच्या सूचना; २०२६-२७ ची नवीन आवृत्ती वापरणार
सध्या इयत्ता नववीसाठी त्रिभाषेची स्वतंत्र पुस्तके बाजारात उपलब्ध झालेली नाहीत. त्यामुळे जोपर्यंत ही नवीन पुस्तके उपलब्ध होत नाहीत, तोपर्यंत विद्यार्थ्यांनी त्यांनी निवडलेल्या भाषेसाठी इयत्ता सहावीच्या पुस्तकाची २०२६-२७ ची नवीन आवृत्ती वापरून आपला अभ्यास सुरू ठेवावा, अशा स्पष्ट सूचना बोर्डाकडून शाळांना देण्यात आल्या आहेत. सीबीएसईच्या या महत्वपूर्ण निर्णयामुळे आता शालेय स्तरावर भारतीय भाषांना अधिक महत्त्व मिळणार असून, विद्यार्थ्यांना आपल्या मातृभाषेसोबतच इतर प्रांतीय भाषा शिकण्याचीही मोठी संधी उपलब्ध झाली आहे.
दैनिक रत्नागिरी खबरदार
ISO 9001:2015 CERTIFIED
(RNI NO. MAHMAR/2013/57411)
शासनमान्य रजिस्टर न्यूजपेपर
16:50 19-06-2026
