Sindhudurg Fort Breach : तटबंदीची झीज गंभीर; ऐतिहासिक जलदुर्गाच्या संवर्धनासाठी तातडीच्या दुरुस्तीची मागणी
मालवण : Sindhudurg Fort Breach मुळे छत्रपती शिवाजी महाराजांनी उभारलेल्या ऐतिहासिक किल्ले सिंधुदुर्गच्या सुरक्षिततेबाबत गंभीर चिंता व्यक्त केली जात आहे. किल्ल्याच्या पूर्वेकडील उजव्या बाजूच्या दुसऱ्या बुरुजाला सुमारे तीन मीटर रुंदीचे भगदाड पडल्याने भरतीच्या वेळी समुद्राचे पाणी थेट किल्ल्याच्या आत शिरू लागले आहे. स्थानिक रहिवासी मंगेश सावंत यांनी ही बाब निदर्शनास आणून शासनाने तातडीने दुरुस्तीची कामे हाती घ्यावीत, अशी मागणी केली आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे
- सिंधुदुर्ग किल्ल्याच्या पूर्वेकडील दुसऱ्या बुरुजाला मोठे भगदाड.
- सुमारे तीन मीटर रुंदीच्या भगदाडातून समुद्राचे पाणी थेट किल्ल्यात प्रवेश.
- वादळ आणि समुद्राच्या लाटांमुळे तटबंदीची झीज वाढल्याचा दावा.
- बुरुजाच्या पायाखालचे दगड निखळल्याचे स्थानिकांनी निदर्शनास आणले.
- पर्यटकांच्या सुरक्षिततेबाबतही चिंता व्यक्त.
- तातडीने संवर्धन व दुरुस्तीची मागणी.
बुरुजाच्या पायाखालचे दगड निखळले
स्थानिक रहिवासी मंगेश सावंत यांनी सकाळी पाहणी केली असता किल्ल्याच्या पूर्वेकडील उजव्या बाजूच्या दुसऱ्या बुरुजाच्या पायाखालचे दगड मोठ्या प्रमाणात निखळल्याचे निदर्शनास आले. त्यानंतर बुरुजाला सुमारे तीन मीटर रुंदीचे भगदाड पडल्याचे स्पष्ट झाले.
त्यांच्या मते, गेल्या काही दिवसांतील वादळी हवामान आणि समुद्राच्या प्रचंड लाटांमुळे आधीच कमकुवत झालेल्या बुरुजाचे दगड कोसळल्याने ही परिस्थिती निर्माण झाली आहे.
भरतीच्या वेळी समुद्राचे पाणी थेट किल्ल्यात
बुरुजाला पडलेल्या भगदाडामुळे भरतीच्या वेळी समुद्राचे पाणी थेट किल्ल्याच्या आतील भागात शिरत असल्याचे दिसून येत आहे. त्यामुळे तटबंदीची झीज आणखी वाढण्याची भीती व्यक्त करण्यात येत आहे.
यापूर्वी मुख्यतः पश्चिम आणि दक्षिण बाजूला समुद्राच्या लाटांचा मारा होत होता. मात्र आता तुलनेने शांत मानल्या जाणाऱ्या पूर्वेकडील बाजूची भिंत आणि बुरुजही ढासळू लागल्याने किल्ल्याच्या संरचनात्मक सुरक्षिततेबाबत चिंता वाढली आहे.
पुरातत्त्व विभागाच्या भूमिकेवर प्रश्न
स्थानिक नागरिकांनी किल्ल्याच्या दुरवस्थेबाबत पुरातत्त्व विभागाकडून पुरेशी दखल घेतली जात नसल्याचा आरोप केला आहे. किल्ल्याच्या संरक्षणासाठी दीर्घकालीन उपाययोजना आणि तातडीची दुरुस्ती आवश्यक असल्याची मागणी करण्यात येत आहे.
मंगेश सावंत यांनी या भगदाडाचे फोटो आणि व्हिडिओ माध्यमांपर्यंत पोहोचवून शासनाचे लक्ष वेधण्याचाही प्रयत्न केला आहे.
पर्यटन आणि वारसा संवर्धनासमोर आव्हान
किल्ले सिंधुदुर्ग हा दरवर्षी लाखो पर्यटक आणि शिवप्रेमी भेट देत असलेला ऐतिहासिक जलदुर्ग आहे. अशा परिस्थितीत तटबंदी आणि बुरुजांची झालेली हानी पर्यटकांच्या सुरक्षिततेच्या दृष्टीनेही महत्त्वाची ठरत आहे.
स्थानिकांच्या माहितीनुसार, हा किल्ला युनेस्कोच्या जागतिक वारसा यादीसाठी प्रस्तावित असलेल्या महाराष्ट्रातील महत्त्वाच्या किल्ल्यांपैकी एक मानला जातो. त्यामुळे या ऐतिहासिक वारशाचे संवर्धन करण्यासाठी तातडीने प्रत्यक्ष दुरुस्तीची कामे सुरू करावीत, अशी मागणी इतिहासप्रेमी, शिवभक्त आणि स्थानिक नागरिकांकडून होत आहे.
तातडीच्या कारवाईची मागणी
किल्ल्याच्या तटबंदीची सातत्याने होत असलेली झीज आणि आता बुरुजालाच पडलेले मोठे भगदाड लक्षात घेता संबंधित यंत्रणांनी तातडीने तांत्रिक पाहणी करून संवर्धनाची कामे सुरू करावीत, अशी मागणी स्थानिकांनी केली आहे. ऐतिहासिक वारसा जपण्यासाठी केवळ घोषणांपुरते न राहता प्रत्यक्ष उपाययोजना होण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
