गेल्या वर्षीच्या तुलनेत जलसाठ्यात मोठी घट; जायकवाडीसह अनेक धरणे तळ गाठण्याच्या मार्गावर
मुंबई: गेल्या आठवड्यात राज्याच्या बहुतांश भागात दमदार हजेरी लावल्यानंतर या आठवड्यात पावसाने पुन्हा एकदा ओढ दिली आहे. त्यामुळे मराठवाडा आणि विदर्भात पावसाअभावी पाणीटंचाईचे सावट आणखी गडद झाले असून खरीप पेरण्या केलेल्या शेतकऱ्यांवर चिंतेचे ढग दाटले आहेत. राज्यातील अनेक गावांमध्ये अजूनही टँकरने पाणीपुरवठा करावा लागत आहे. पाऊस आणखी लांबल्यास जलसंकट तीव्र होण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. दरम्यान, जलसंपदा विभागाच्या ताज्या आकडेवारीनुसार, महाराष्ट्रातील मोठ्या, मध्यम आणि लघु प्रकल्पांमध्ये सध्या केवळ ४४.५६% उपयुक्त पाणीसाठा शिल्लक आहे, जो गेल्या वर्षी याच काळात ६०.५३% एवढा होता.
विभागनिहाय धरण साठा: मराठवाडा सर्वात मागे, कोकणात समाधानकारक स्थिती
जलसंपदा विभागाने जाहीर केलेल्या आकडेवारीनुसार, राज्यातील विविध विभागांमधील धरणांची परिस्थिती खालीलप्रमाणे आहे:
- मराठवाडा (छत्रपती संभाजीनगर विभाग): केवळ २५.३९% उपयुक्त पाणीसाठा असून हा राज्यातील इतर सर्व विभागांच्या तुलनेत सर्वात कमी आहे.
- पुणे विभाग: सध्या ५२.७१% जलसाठा आहे. गेल्या वर्षी याच सुमारास हा साठा ७२.१८ टक्क्यांवर होता.
- कोकण विभाग: येथील धरणे सध्या ६२.०६% भरलेली असून राज्यात ही स्थिती सर्वाधिक समाधानकारक आहे.
- नाशिक विभाग: नाशिकच्या धरणांमध्ये सध्या ४१.७२% पाणीसाठा शिल्लक आहे.
- अमरावती आणि नागपूर विभाग: अमरावतीमध्ये ४२.२६% तर नागपूर विभागातील धरणांमध्ये ३९.७६% पाणीसाठा उरला आहे.
जायकवाडी धरणाची स्थिती चिंताजनक; सिद्धेश्वर, सीना कोळेगाव ‘शून्यावर’
मराठवाड्याची भाग्यलक्ष्मी समजल्या जाणाऱ्या छत्रपती संभाजीनगरमधील जायकवाडी धरणात सध्या केवळ ३१.४१% (६८१.८६ दलघमी) पाणीसाठा शिल्लक आहे. गेल्या वर्षी आजच्या दिवशी हे धरण ७६.३८% भरले होते. मराठवाड्यातील इतर प्रमुख धरणांची स्थिती पुढीलप्रमाणे आहे:
- सिद्धेश्वर धरण (हिंगोली) व सीना कोळेगाव (धाराशिव): या दोन्ही धरणांमधील उपयुक्त साठा सध्या शून्यावर आला आहे.
- माजलगाव धरण (बीड): १६.७३%
- मांजरा धरण (बीड): १६.६४%
- विष्णुपुरी धरण (नांदेड): ३४.init९७%
- निम्न तेरणा (धाराशिव): ३०.२८%
- निम्न दुधना (परभणी): २३.९५%
- येलदरी धरण: ५१.९३%
पुणे विभागातील मुख्य धरणांचा साठा
पुणे आणि पश्चिम महाराष्ट्रातील धरणांमध्ये गेल्या वर्षीच्या तुलनेत घट झाली असली तरी परिस्थिती अजूनही नियंत्रणात आहे:
- खडकवासला: ८८.७५%
- पानशेत: ६१.६%
- पवना: ६७.२१%
- भाटघर: ५२.६२%
- वारणा (सांगली): ५१.३६%
- कोयना (सातारा): ४९.१६%
- उजनी (सोलापूर): ५३.४८% (गेल्या वर्षी उजनी धरण ९३% भरले होते).
समाधानकारक पाऊस न झाल्यास टँकरचाच आधार
एकंदरीत पाहता, मराठवाडा, विदर्भ आणि उत्तर महाराष्ट्रातील अनेक भागांमध्ये पावसाची मोठी तूट जाणवत आहे. धरणांमधील पाणीपातळी खालावल्यामुळे आणि भूजल पातळी खाली गेल्यामुळे ग्रामीण भागात पिण्याच्या पाण्याचा प्रश्न गंभीर बनू लागला आहे. येत्या काही दिवसांत राज्यात समाधानकारक पाऊस झाला नाही, तर अनेक शहरांना आणि गावांना पिण्याच्या पाण्यासाठी पूर्णपणे टँकरवरच अवलंबून राहावे लागेल, अशी भीती व्यक्त केली जात आहे.
दैनिक रत्नागिरी खबरदार
ISO 9001:2015 CERTIFIED
(RNI NO. MAHMAR/2013/57411)
शासनमान्य रजिस्टर न्यूजपेपर
12:36 17-07-2026
