‘पाणी अडवा, पाणी जिरवा’ संकल्पनेला प्रत्यक्ष कृतीची जोड; विद्यार्थ्यांमध्ये पर्यावरण संवर्धनाची रुजवणूक
खेड:
राज्यात जाणवणारी गंभीर दुष्काळी परिस्थिती आणि आगामी काळात उभी ठाकणारी पाणीटंचाई लक्षात घेऊन जलसंधारणाचे महत्त्व प्रत्यक्ष कृतीतून दाखवून देण्यासाठी खेड तालुक्यातील जिल्हा परिषद पूर्ण प्राथमिक शाळा बिजघर नं. १ ने स्तुत्य पुढाकार घेतला आहे. शासनाच्या जलसंधारण अभियानांतर्गत शाळेच्या वतीने ग्रामपंचायत, ग्रामस्थ, शिक्षक आणि विद्यार्थ्यांच्या संयुक्त लोकसहभागातून शिवपार्वती मंदिराशेजारील ओढ्यावर यशस्वीरीत्या ‘वनराई बंधारा’ बांधण्यात आला आहे. या उपक्रमामुळे ‘पाणी अडवा, पाणी जिरवा’ या मोहिमेला बळ मिळाले आहे.
पुस्तकी ज्ञानाऐवजी प्रत्यक्ष श्रमदानावर भर
यंदाच्या दुष्काळी परिस्थितीमुळे ग्रामीण भागांत पाणीटंचाईची समस्या आक्राळविक्राळ रूप धारण करत आहे. पाण्याचे नैसर्गिक स्रोत टिकवून ठेवणे, पावसाचे वाहून जाणारे पाणी अडवणे आणि भूजलपातळी वाढवणे हा या अभियानाचा मुख्य उद्देश आहे. पाण्याचे महत्त्व केवळ पुस्तकी अभ्यासापुरते मर्यादित न राहता प्रत्यक्ष कृतीतून विद्यार्थ्यांना समजावे आणि त्यांच्यात बालवयातच पर्यावरण संवर्धनाची व श्रमदानाची आवड निर्माण व्हावी, या हेतूने बिजघर शाळेने या उपक्रमाचे आयोजन केले. शिवपार्वती मंदिराशेजारील ओढ्यावर बांधलेल्या या बंधाऱ्यामुळे परिसरातील विहिरी व कूपनलिकांच्या पाणीपातळीत वाढ होण्यास मोठी मदत होणार आहे.
प्रशासक व ग्रामस्थांची उपस्थिती
या सामाजिक व पर्यावरणपूरक उपक्रमाच्या वेळी बिजघर ग्रामपंचायतीचे प्रशासक तथा तिसंगी केंद्राचे केंद्रप्रमुख महेंद्र जाधव, ग्रामपंचायत अधिकारी रमेश निकम यांच्यासह स्थानिक ग्रामस्थ मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.
शाळेतील शिक्षक शैलेश पराडकर, संदीप घाणेकर, विजय सकपाळ आणि मुख्याध्यापिका भाग्यश्री काणेकर यांनी स्वतः सहभागी होऊन विद्यार्थ्यांच्या साथीने बंधाऱ्याचे काम पूर्ण केले.
इतर शाळा व गावांसाठी प्रेरणादायी उपक्रम
आजच्या काळात पाणीटंचाई ही एका गावाची नसून संपूर्ण समाजापुढील गंभीर समस्या बनली आहे. अशा स्थितीत स्थानिक पातळीवर जलसंधारणाची कामे हाती घेणे काळाची गरज आहे. बिजघर नं. १ शाळेने ग्रामपंचायत आणि ग्रामस्थांच्या सहकार्याने वनराई बंधारा उभारून सामाजिक बांधिलकीचा एक आदर्श वस्तूपाठ घालून दिला आहे. शाळा, ग्रामपंचायत आणि नागरिक एकत्र आल्यास गावात कसा सकारात्मक बदल घडू शकतो, हेच या उपक्रमातून पुन्हा एकदा अधोरेखित झाले आहे.
