खादी व ग्रामोद्योग मंडळातर्फे संगमेश्वर-देवरूख मार्गावर मध केंद्र योजनेअंतर्गत आयोजन; अकरा लाभार्थ्यांचा सहभाग आणि तज्ज्ञांचे मार्गदर्शन
Beekeeping training camp चे आयोजन खादी व ग्रामोद्योग मंडळातर्फे मध केंद्र योजनेअंतर्गत संगमेश्वर-देवरूख मार्गावरील साडवली एमआयडीसी येथील विश्वकर्मा समूह उद्योग हॉलमध्ये अत्यंत उत्साहात पार पडले. या दहा दिवसीय निवासी शिबिरामध्ये ११ लाभार्थ्यांनी सहभाग घेतला असून, त्यांना मधमाशीपालन व्यवसायाचे शास्त्रीय ज्ञान, तांत्रिक बाबी, प्रत्यक्ष हाताळणी आणि व्यावसायिक संधींची परिपूर्ण माहिती देण्यात आली. कार्यक्रमाचे उद्घाटन राजेश मोंगरोनकर व मसुरकर यांच्या उपस्थितीत झाले, तर एसटी महामंडळातील सेवानिवृत्त अधिकारी व ज्येष्ठ प्रशिक्षणार्थी दिलीपकुमार साळवी यांच्या गणेशस्तवनाने शिबिराचा प्रारंभ करण्यात आला. या वेळी खादी व ग्रामोद्योग मंडळाचे जिल्हा ग्रामोद्योग अधिकारी श्री. जौंजाळ, श्री. इंदुलकर, श्री. माने आदी मान्यवर उपस्थित होते.
मधमाशीच्या जीवनशैलीतून जीवनाचे धडे
प्रशिक्षणाविषयी आपले मनोगत व्यक्त करताना चिपळूण येथील प्रशिक्षणार्थी अरुण इंगवले यांनी सांगितले की, सामाजिक बांधिलकी, अखंड परिश्रम, त्याग, शिस्त, कर्मयोग आणि कर्तव्यनिष्ठा यांचा आदर्श मधमाशीच्या जीवनशैलीतून शिकायला मिळतो. मधमाशी ही केवळ मध निर्माण करणारा कीटक नसून अन्नसाखळी, कृषी उत्पादन आणि पर्यावरणाच्या संतुलनासाठी अत्यंत महत्त्वाची भूमिका बजावणारा घटक आहे. या प्रशिक्षणामुळे आमचा मधमाशीकडे पाहण्याचा दृष्टिकोन पूर्णपणे बदलला असून सातत्यपूर्ण प्रयत्नांतून यश मिळवण्याची नवी प्रेरणा मिळाल्याचे त्यांनी नमूद केले.
तज्ज्ञांचे मार्गदर्शन आणि प्रत्यक्ष क्षेत्रभेटी
दहा दिवसांच्या या सखोल प्रशिक्षणात विविध क्षेत्रांतील तज्ज्ञांनी प्रशिक्षणार्थींना मोलाचे मार्गदर्शन केले. उंबर्ले (ता. दापोली) येथील वीस वर्षांहून अधिक अनुभव असलेले मालुसरे यांनी प्रशिक्षणाच्या पहिल्या दिवशी मधमाशीपालनाची प्राथमिक व मूलभूत माहिती दिली. समीर जाधव यांनी मधुमक्षिकापालनातील प्रत्यक्ष मैदानी अनुभव आणि व्यवसायातील अडचणींवर मात करण्याचे उपाय सांगितले. भाट्ये येथील नारळ संशोधन केंद्राचे प्रा. संतोष नलावडे यांनी आर्थिक नियोजन आणि तांत्रिक व्यवस्थापनाचे बारकावे समजावून सांगितले, तर उद्योजक मिलिंद यादव यांनी स्टिंगलेस (नांगी नसलेल्या) मधमाश्यांचे पालन आणि आधुनिक तंत्रज्ञानावर मार्गदर्शन केले. तसेच कदम सर यांनी संवादाच्या माध्यमातून शंकांचे निरसन केले. या शिबिरात दोन प्रत्यक्ष क्षेत्रभेटी मुख्य वैशिष्ट्य ठरल्या, ज्यामध्ये प्रशिक्षणार्थींनी पेट्यांची हाताळणी व स्वच्छता यांचा थेट अनुभव घेतला.
स्वयंरोजगार व ग्रामीण उद्योजकतेला गती
या प्रशिक्षण शिबिरादरम्यान प्रशिक्षणार्थींना पितांबरी समूहाचे प्रमुख दिलीप जाधव, डॉ. जयेश यादव, विजयराव कदम, प्रवीण लाड, विजय गावडे, बोबडे साहेब, क्रिश तेरदाले, अवधूत भिडे, दिलीपकुमार साळवी तसेच दापोलीतील पिता-पुत्र अशा अनेक मान्यवर व उद्योजकांशी संवाद साधण्याची संधी मिळाली. मध केंद्र योजनेच्या माध्यमातून मिळालेल्या या शास्त्रीय व व्यावहारिक प्रशिक्षणामुळे कोकणात मधमाशीपालनाच्या माध्यमातून स्वयंरोजगार व ग्रामीण उद्योजकतेला मोठी गती मिळेल, असा दृढ विश्वास या वेळी व्यक्त करण्यात आला.
