संपत्ती, आरोग्य आणि समृद्धीचे प्रतीक; जाणून घ्या धणे पूजनामागचे नेमके महत्त्व आणि पूजेची योग्य पद्धत
Dhanteras 2026 Dhane Pujan: ५ नोव्हेंबर रोजी वसुबारसपासून दिवाळीच्या मंगलपर्वाला सुरुवात झाली असून, वैदिक पंचांगानुसार शुक्रवार, ६ नोव्हेंबर २०२६ रोजी धनत्रयोदशी साजरी केली जात आहे. हा दिवस धन, आरोग्य, सुख-समृद्धी आणि भरभराटीची कामना करण्याचा दिवस मानला जातो. या दिवशी सोने-चांदी, नवीन भांडी खरेदी करण्यासोबतच ‘धणे पूजन’ करण्याच्या परंपरेलाही विशेष महत्त्व आहे. अनेक घरांमध्ये या दिवशी अख्खे धणे खरेदी करून त्यांचे पूजन केले जाते.
धणे पूजनाचे धार्मिक आणि ज्योतिषशास्त्रीय महत्त्व
धणे हे केवळ स्वयंपाकघरातील मसाल्याचे पदार्थ नसून धार्मिक लोकपरंपरेत त्यांना धनधान्य, समृद्धी आणि भरभराटीचे प्रतीक मानले जाते. धण्याच्या बियांप्रमाणे घरातील सुख-समृद्धी वाढत राहावी, अशी मंगलकामना यामागे असते. धणे खरेदी करून पूजन केल्याने देवी लक्ष्मीची कृपा प्राप्त होते आणि घरात धान्याची कमतरता भासत नाही, अशी पारंपरिक श्रद्धा आहे. काही लोकपरंपरांमध्ये धण्यांचा संबंध बुध ग्रहाशीही जोडला जातो. तसेच, समुद्रमंथनातून भगवान धन्वंतरी अमृतकलश घेऊन प्रकट झाल्यामुळे या दिवशी धन्वंतरी जयंतीही साजरी केली जाते. बीजामध्ये असलेली अंकुरण्याची क्षमता ही नव्या सुरुवातीचे आणि वाढीचे प्रतीक मानली जाते.
धनत्रयोदशीला धणे पूजन कसे करावे?
सर्वप्रथम घरातील देवघर आणि पूजेची जागा स्वच्छ करून घ्यावी.

चौरंग किंवा पाटावर स्वच्छ वस्त्र अंथरून देवी लक्ष्मी, भगवान धन्वंतरी आणि कुबेर यांच्या प्रतिमांचे पूजन करावे.
पूजेच्या ताटात अख्खे धणे, हळद, कुंकू, अक्षता, फुले आणि गूळ ठेवावा.
धण्यांना हळद-कुंकू वाहून फुले अर्पण करावीत आणि तुपाचा दिवा लावून देवी लक्ष्मीचे स्मरण करावे.
कुटुंबात सुख, शांती, आरोग्य आणि धनधान्याची भरभराट राहावी अशी प्रार्थना करून धणे व गुळाचा नैवेद्य दाखवावा.
पूजेनंतर धण्यांचे काय करावे?
पूजेनंतर अनेक कुटुंबांमध्ये हे धणे लाल कापडात बांधून तिजोरीत किंवा पैसे ठेवण्याच्या जागी ठेवले जातात, जेणेकरून वर्षभर आर्थिक भरभराट राहील. काही घरांमध्ये पूजेतील काही धणे कुंडीत किंवा मातीत पेरले जातात; त्यातून हिरवेगार रोपटे उगवणे हे घराच्या प्रगतीचे शुभ प्रतीक मानले जाते, तर उरलेले धणे स्वयंपाकात वापरले जातात.













