वॉशिंग्टन/इस्लामाबाद: होर्मुझ सामुद्रधुनीतील नाकेबंदीमुळे अमेरिका आणि इराण यांच्यातील तणाव आता पराकोटीला पोहोचला आहे. युद्धाचे ढग दाटलेले असतानाच, अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणसोबतचा शांतता करार पाकिस्तानमध्ये केला जाईल, असे धक्कादायक विधान करून आंतरराष्ट्रीय राजकारणात खळबळ उडवून दिली आहे. मात्र, या चर्चेच्या फळाबद्दल खुद्द ट्रम्प साशंक असून, युद्धविराम वाढण्याची शक्यता अत्यंत कमी असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले आहे.
पाकिस्तानमध्ये चर्चेची फेरी; संभ्रम कायम
राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांनी उपराष्ट्राध्यक्ष जे. डी. व्हान्स यांना पाकिस्तानकडे रवाना केल्याचे सांगितले होते. मात्र, सोमवारी सकाळी व्हान्स व्हाईट हाऊसमध्येच असल्याचे दिसून आल्याने, या शांतता चर्चेबाबत मोठा संभ्रम निर्माण झाला आहे. दुसरीकडे, इराणच्या संसदेचे अध्यक्ष कालिबाफ यांच्या नेतृत्वाखालील इराणचे शिष्टमंडळ मंगळवारी इस्लामाबादमध्ये पोहोचणार असल्याचे वृत्त आहे. आता पाकिस्तान या दोन्ही देशांमधील मध्यस्थी कसा पार पाडतो, याकडे जगाचे लक्ष लागले आहे.
‘तौस्का’ जहाजावर अमेरिकेचा गोळीबार; थरार वाढला
होर्मुझमधील नाकेबंदीदरम्यान रविवारी एक मोठी लष्करी घटना घडली. अमेरिकेची नाकेबंदी ओलांडून बंदर अब्बास बंदराकडे जाणारे ‘तौस्का’ नावाचे इराणी मालवाहू जहाज अमेरिकेने जप्त केले.
- कारवाईचे स्वरूप: अमेरिकेने जहाजाच्या इंजिन रूमवर ‘गाइडेड मिसाइल डिस्ट्रॉयर’ने गोळीबार केला. त्यानंतर अमेरिकन सैनिक जहाजावर उतरले आणि त्यांनी पूर्ण झडती घेतली.
- इराणची संयमी भूमिका: या घटनेवर इराणच्या ‘खातम अल-अंबिया’ सेंट्रल हेडक्वार्टरने सांगितले की, जहाजावर खलाशांचे कुटुंबीय आणि लहान मुले असल्याने त्यांच्या सुरक्षिततेसाठी इराणने अमेरिकेवर प्रत्युत्तरादाखल हल्ला करणे टाळले.
चीन आणि ब्रिटनची भूमिका काय?
होर्मुझ सामुद्रधुनी हा जागतिक तेल व्यापाराचा मुख्य मार्ग असल्याने इतर देशही या तणावावर लक्ष ठेवून आहेत.
- चीन: चीनचे अध्यक्ष जिनपिंग यांनी सौदीच्या राजांशी चर्चा केली. इराणकडून ९० टक्के तेल आयात करणारा चीन या नाकेबंदीला केवळ इराणची कोंडी नव्हे, तर आपल्यावरचा दबाव मानत आहे. तातडीने युद्धविराम व्हावा, अशी मागणी चीनने केली आहे.
- ब्रिटन आणि जपान: ब्रिटनने होर्मुझ सामुद्रधुनीतून जहाजांची मुक्त आणि विनाशुल्क वाहतूक व्हावी, अशी मागणी केली आहे. इराणला या मार्गाचा ‘टोल’ वसूल करण्याची मुभा देणे शाश्वत तोडगा ठरणार नाही, असे ब्रिटनने बजावले असून जपाननेही या भूमिकेला पाठिंबा दर्शवला आहे.
सध्या होर्मुझमधील नाकेबंदी कायम असून, अमेरिकेने २७ जहाजांना परत इराणी बंदरांकडे पाठवले आहे. शांतता चर्चेच्या घोषणेनंतरही समुद्रातील हा तणाव निवळणार की भडकणार, याकडे आता सर्वांच्या नजरा लागल्या आहेत.
दैनिक रत्नागिरी खबरदार
ISO 9001:2015 CERTIFIED
(RNI NO. MAHMAR/2013/57411)
शासनमान्य रजिस्टर न्यूजपेपर
11:11 21-04-2026
