मुंबई: आज, शनिवारी २ मे २०२६ रोजी सकाळी ११ वाजून ४० मिनिटांच्या सुमारास मुंबईसह राज्यातील लाखो नागरिकांच्या मोबाईलवर अचानक एक मोठा सायरन वाजला आणि स्क्रीनवर ‘इमर्जन्सी अलर्ट’ (Emergency Alert) चा मेसेज झळकला. अचानक आलेल्या या आवाजामुळे आणि मोबाईल व्हायब्रेट झाल्यामुळे नागरिकांमध्ये काही काळ गोंधळाचे आणि भीतीचे वातावरण निर्माण झाले होते. मात्र, हा कोणताही धोका नसून केंद्र सरकारकडून करण्यात आलेली एक महत्त्वाची तांत्रिक चाचणी आहे.
नेमकी काय आहे ही यंत्रणा? (Cell Broadcast System)
भारत सरकारच्या दूरसंचार विभाग (DoT) आणि राष्ट्रीय आपत्ती व्यवस्थापन प्राधिकरण (NDMA) यांच्या संयुक्त विद्यमाने ‘सेल ब्रॉडकास्ट अलर्ट सिस्टम’ची चाचणी घेण्यात आली. याला ‘सचेत’ (Sachet) या अलर्ट प्लॅटफॉर्मचा भाग म्हटले जाते. ही प्रणाली पूर्णपणे ‘मेड इन इंडिया’ असून ती सेंटर फॉर डेव्हलपमेंट ऑफ टेलिमॅटिक्स (C-DOT) ने विकसित केली आहे.
हा अलर्ट का येतोय?
नैसर्गिक आपत्ती (उदा. भूकंप, पूर, चक्रीवादळ) किंवा मानवनिर्मित संकटांच्या वेळी नागरिकांना तात्काळ सतर्क करण्यासाठी ही सिस्टिम तयार करण्यात आली आहे. आपत्तीच्या वेळी फोन लाईन्स जाम असल्या तरीही ही यंत्रणा एकाच वेळी विशिष्ट क्षेत्रातील सर्व मोबाईलवर संदेश पाठवू शकते, जेणेकरून लोकांचे प्राण वाचवता येतील.
मेसेजमध्ये काय म्हटले आहे?
नागरिकांना पाठवण्यात आलेल्या मेसेजमध्ये स्पष्ट नमूद केले होते की:
“भारताने आपल्या नागरिकांसाठी तात्काळ आपत्ती सूचना सेवेकरिता, स्वदेशी तंत्रज्ञानाचा वापर करून सेल ब्रॉडकास्ट सुरू केले आहे. हा एक चाचणी संदेश आहे. हा संदेश मिळाल्यावर जनतेकडून कोणतीही कृती करण्याची आवश्यकता नाही.”
नागरिकांना घाबरण्याची गरज नाही!
शासकीय अधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केले आहे की, हा केवळ एक ‘टेस्ट मेसेज’ होता. यंत्रणेची विश्वासार्हता तपासण्यासाठी हे मेसेज इंग्रजी, हिंदी आणि मराठीसह इतर प्रादेशिक भाषांमध्ये पाठवले जात आहेत.
एकापेक्षा जास्त वेळा अलर्ट का येतो? वेगवेगळ्या मोबाईल टॉवर्सची आणि नेटवर्कची (उदा. 4G, 5G) क्षमता तपासली जात असल्याने, काही युजर्सना हा अलर्ट एकापेक्षा जास्त वेळा मिळू शकतो. हे पूर्णपणे तांत्रिक प्रक्रियेचा भाग असून काळजी करण्याचे कारण नाही.
तुमच्या मोबाईलमध्ये ही सेवा कशी सुरू कराल?
भविष्यात खऱ्या आपत्तीच्या वेळी सूचना मिळण्यासाठी तुमच्या फोनमध्ये ही सेटिंग सुरू असणे आवश्यक आहे:
- फोनच्या Settings मध्ये जा.
- Safety and Emergency पर्यायावर क्लिक करा.
- Wireless Emergency Alerts निवडा.
- त्यामध्ये Test Alerts चे बटण ‘ऑन’ (ON) करा.
“नागरिकांना सतर्क करा, राष्ट्राला सुरक्षित ठेवा” या ब्रीदवाक्यासह सुरू झालेली ही सेवा भविष्यात मोठ्या संकटाच्या वेळी हजारो लोकांचे प्राण वाचवण्यासाठी मैलाचा दगड ठरणार आहे.
दैनिक रत्नागिरी खबरदार
ISO 9001:2015 CERTIFIED
(RNI NO. MAHMAR/2013/57411)
शासनमान्य रजिस्टर न्यूजपेपर
12:29 02-05-2026
