कोलकाता: देशाचे लक्ष लागून राहिलेल्या पश्चिम बंगाल विधानसभा निवडणुकीचा निकाल सोमवारी जाहीर झाला आणि बंगालमध्ये मोठी राजकीय क्रांती पाहायला मिळाली. मुख्यमंत्री ममता बॅनर्जी यांच्या तृणमूल काँग्रेसची (TMC) १५ वर्षांची सत्ता उलथवून लावत भारतीय जनता पक्षाने (BJP) ऐतिहासिक विजय मिळवला आहे. या विजयामुळे आता देशातील एकूण २२ राज्यांमध्ये भाजप किंवा भाजप प्रणित आघाडीचे सरकार स्थापन झाले आहे.
झाडग्राममध्ये मोदींची ‘झालमुरी’ रणनीती यशस्वी
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी निवडणूक प्रचारादरम्यान झाडग्राममधील एका छोट्या दुकानात बसून ‘झालमुरी’चा आस्वाद घेतला होता. या साध्या कृतीचा मोठा परिणाम निकालात दिसून आला. झाडग्राम, बिनपूर, गोपीबल्लभपूर आणि नयाग्राम या चारही जागांवर भाजपने आपली पकड मजबूत करत विजय मिळवला आहे.
भाजपच्या विजयाचे ५ मुख्य ‘गेम चेंजर’ घटक
ममता बॅनर्जींसारख्या तगड्या नेत्याचा पराभव करण्यासाठी अमित शाह आणि पंतप्रधान मोदींनी अत्यंत सूक्ष्म रणनीती आखली होती. त्याचे प्रमुख पाच स्तंभ खालीलप्रमाणे आहेत:
१. खाद्यसंस्कृतीचे राजकारण (मासे आणि भात)
ममता बॅनर्जींनी ‘भाजप सत्तेत आल्यास बंगाली लोकांचा मासे-भात बंद करेल’ असा प्रचार केला होता. भाजपने याला प्रत्युत्तर देताना माशांना ‘शक्ती परंपरेचा महाप्रसाद’ ठरवले. अनुराग ठाकूर यांनी स्वतः मासे-भात खाऊन भाजप बंगाली संस्कृतीचा रक्षक असल्याचा संदेश दिला, जो मतदारांना भावला.
२. ‘काबा’ विरुद्ध ‘माँ काली’
टीएमसी खासदार सायनी घोष यांचा एक व्हिडिओ व्हायरल झाल्यानंतर भाजपने या निवडणुकीला ‘सांस्कृतिक अस्मितेची लढाई’ बनवले. “टीएमसीचे हृदय काबा-मदिनामध्ये असले तरी बंगालमध्ये केवळ माता काली आणि दुर्गाच वास करतात,” असे विधान अमित शाह आणि योगी आदित्यनाथ यांनी केले. ‘जय श्री राम’ला ‘जय माँ काली’ची जोड देत भाजपने बंगाली अस्मितेवर शिक्कामोर्तब केले.
३. महिला मतपेढीला ‘मास्टरस्ट्रोक’
ममता बॅनर्जींच्या ₹१५०० च्या ‘लक्ष्मी भंडार’ योजनेला छेद देण्यासाठी भाजपने ₹३००० मासिक लाभाचे आश्वासन दिले. तसेच महिला आरक्षणाचे विधेयक आणून ३३% सत्तेचा वाटा देण्याचे वचन दिले. “भाजपच्या राज्यात महिला रात्री २ वाजताही सुरक्षित फिरू शकतील,” या मोदींच्या आश्वासनाने महिला मतदारांना आकर्षित केले.
४. मतदार यादीचे ‘शुद्धीकरण’
निवडणुकीपूर्वी राबवलेल्या ‘विशेष सघन पुनरावलोकन’ (SIR) प्रक्रियेत बंगालमधील सुमारे ९१ लाख नावे मतदार यादीतून वगळण्यात आली. भाजपने याला अवैध घुसखोरांच्या विरोधातील ‘शुद्धीकरण मोहीम’ म्हणून मांडले. विशेषतः टीएमसीचे बालेकिल्ला असलेल्या मुस्लिमबहुल जिल्ह्यांमध्ये याचा मोठा फटका तृणमूलला बसला.
५. अमित शाह यांची ‘3 AM ब्लूप्रिंट’
केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांनी १५ दिवस बंगालमध्ये मुक्काम ठोकून सूक्ष्म व्यवस्थापन केले. सर्व ८०,७१९ मतदान केंद्रांचे विश्लेषण करून ‘पन्ना प्रमुख’ प्रणाली राबवली. “मुख्यमंत्री बंगालच्या मातीचाच सुपुत्र असेल” या घोषणेने ‘बाहेरचे लोक’ हा आरोप पुसून काढला.
इतर राज्यांची स्थिती:
- आसाम: भाजपची सत्ता कायम.
- तामिळनाडू: विजय थलपति यांच्या TVK पक्षाने १०० पेक्षा अधिक जागा जिंकून द्रमुक-अण्णाद्रमुकला धक्का दिला.
- केरळ: भाजपला अपेक्षित यश मिळाले नाही.
निष्कर्ष: पश्चिम बंगालमधील हा विजय भाजपसाठी केवळ सत्तापालट नसून त्यांच्या विचारधारेचा पूर्व भारतात झालेला सर्वात मोठा विस्तार मानला जात आहे. १५ वर्षांची सत्ताविरोधी लाट (Anti-incumbency) आणि भ्रष्टाचाराच्या मुद्द्यांवर भाजपने मारलेली ही बाजी भारतीय राजकारणाला नवी दिशा देणारी ठरेल.
दैनिक रत्नागिरी खबरदार
ISO 9001:2015 CERTIFIED
(RNI NO. MAHMAR/2013/57411)
शासनमान्य रजिस्टर न्यूजपेपर
15:54 04-05-2026
